Boiga

	Boiga
	Fitzinger, 1826
	; Boiga forsteni
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Podgromada	diapsydy
Rząd	łuskonośne
Podrząd	węże
Infrarząd	Alethinophidia
Nadrodzina	Colubroidea
Rodzina	połozowate
Podrodzina	Colubrinae
Rodzaj	Boiga
	Typ nomenklatoryczny
	Coluber irregularis Bechstein, 1802
Synonimy
	Hurria Daudin, 1803; Dipsadomorphus Fitzinger, 1843; Eudipsas Fitzinger, 1843; Triglyphodon A.M.C. Duméril, 1853; Opetiodon A.M.C. Duméril, 1853; Elachistodon Reinhardt, 1863; Pappophis Macleay, 1877; Dipsadoides Annandale, 1905;
	Hurria Daudin, 1803; Dipsadomorphus Fitzinger, 1843; Eudipsas Fitzinger, 1843; Triglyphodon A.M.C. Duméril, 1853; Opetiodon A.M.C. Duméril, 1853; Elachistodon Reinhardt, 1863; Pappophis Macleay, 1877; Dipsadoides Annandale, 1905;
Gatunki
	37 gatunków – zobacz opis w tekście
	37 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Boiga – rodzaj węży z podrodziny Colubrinae w rodzinie połozowatych (Colubridae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Iranie, Uzbekistanie, Tadżykistanie, Turkmenistanie, Afganistanie, Pakistanie, Indiach, Bangladeszu, Nepalu, Bhutanie, na Sri Lance, w Mjanmie, Chinach, na Tajwanie, Laosie, Tajlandii, Kambodży, Wietnamie, na Filipinach, w Malezji, Singapurze, Brunei, Indonezji, Australii, Papui-Nowej Gwinei i Wyspach Salomona^[10]^[11].

Systematyka

Etymologia

Boiga: Fitzinger nie wyjaśnił etymologii nazwy rodzajowej^[2]. Pochodzenie od nazwy rodzajowej Boa jest niewiarygodne, zarówno dlatego, że wąż ten nie jest ściśle związany z Boidae oraz także że -iga nie jest rozpoznawalnym, łacińskim przyrostkiem^[12].
Hurria: etymologia nieznana, Daudin nie wyjaśnił pochodzenia nazwy rodzajowej^[3]^[13]. Gatunek typowy: Hurria pseudoboiga Daudin, 1803 (= Coluber irregularis Bechstein, 1802).
Dipsadomorphus: gr. διψας dipsas, διψαδος dipsados „jadowity wąż, którego ukąszenie wywołuje silne pragnienie”^[14]; μορφη morphē „forma, wygląd”^[15]. Gatunek typowy: Coluber trigonatus Schneider, 1802.
Eudipsas: gr. ευ eu „dobry, typowy”^[16] ; rodzaj Dipsas Laurenti, 1768. Gatunek typowy: Dipsas cynodon Boie, 1827.
Triglyphodon: gr. τριγλυφος trigluphos „o trzech ostrzach”^[17]; οδους odous, οδοντος odontos „ząb”^[18]. Gatunek typowy: Coluber irregularis Bechstein, 1802.
Opetiodon: gr. οπητιον opētion „szydełko”, zdrobnienie od οπεας opeas, οπεατος opeatos „szydło”^[19]; οδους odous, οδοντος odontos „ząb”^[18]. Gatunek typowy: Dipsas cynodon Boie, 1827.
Elachistodon: gr. ελαχιστος elakhistos „najmniejszy”; οδους odous, οδοντος odontos „ząb”^[7]. Gatunek typowy: Elachistodon westermanni Reinhardt, 1863.
Pappophis: gr. παππος pappos „dziadek”^[20]; οφις ophis, οφεως opheōs „wąż”^[19]. Gatunek typowy: Pappophis laticeps Macleay, 1877 (= Coluber irregularis Bechstein, 1802).
Dipsadoides: gr. διψας dipsas, διψαδος dipsados „jadowity wąż, którego ukąszenie wywołuje silne pragnienie”^[14]; -οιδης -oidēs „przypominający”^[21].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[10]:

Boiga andamanensis (Wall, 1909)
Boiga angulata (Peters, 1861)
Boiga barnesii (Günther, 1869)
Boiga beddomei (Wall, 1909)
Boiga bengkuluensis Orlov, Kudryavtzev, Ryabov & Shumakov, 2003
Boiga bourreti Tillack, Ziegler & Khac Quyet, 2004
Boiga ceylonensis (Günther, 1858)
Boiga cyanea (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
Boiga cynodon (Boie, 1827)
Boiga dendrophila (Boie, 1827) – mangrowiec^[22]
Boiga dightoni (Boulenger, 1894)
Boiga drapiezii (Boie, 1827)
Boiga flaviviridis Vogel & Ganesh, 2013
Boiga forsteni (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
Boiga gocool (Gray, 1834)
Boiga guangxiensis Wen, 1998
Boiga hoeseli Ramadhan, Iskandar & Subasri, 2010
Boiga irregularis (Bechstein, 1802) – mangrowiec brunatny^[23]
Boiga jaspidea (Duméril, Bibron & Duméril, 1854)
Boiga kraepelini Stejneger, 1902
Boiga melanota (Boulenger, 1896)
Boiga multifasciata (Blyth, 1861)
Boiga multomaculata (Boie, 1827)
Boiga nigriceps (Günther, 1863)
Boiga nuchalis (Günther, 1875)
Boiga philippina (Peters, 1867)
Boiga quincunciata (Wall, 1908)
Boiga ranawanei Samarawickrama, Samarawickrama, Wijesena & Orlov, 2005
Boiga saengsomi Nutaphand, 1985
Boiga schultzei Taylor, 1923
Boiga siamensis Nutaphand, 1971
Boiga stoliczkae (Wall, 1909)
Boiga tanahjampeana Orlov & Ryabov, 2002
Boiga thackerayi Giri, Deepak, Captain, Pawar & Tillack, 2019
Boiga trigonata (Schneider, 1802)
Boiga wallachi Das, 1998
Boiga westermanni (Reinhardt, 1863)

Przypisy

↑ Boiga, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ ^a ^b L.J.F.J. Fitzinger: Neue classification der reptilien nach ihren natürlichen verwandtschaften: nebst einer verwandtschafts-tafel und einem verzeichnisse der reptilien-sammlung des K. K. zoologischen museum’s zu Wien. Wien: J. G. Heubner, 1826, s. 29, 60. (niem.).
↑ ^a ^b F.M. Daudin. Erpétologie. Caracteres des vingt - trois genres qui composent l’ordre des Ophidiens. „Magasin Encyclopédique”. VIII^e Année. 5, s. 434, 1803. (fr.).
↑ ^a ^b L.J.F.J. Fitzinger: Systema reptilium. Fasciculus primus, Amblyglossae. Vindobonae: Braumüller et Seidel, 1843, s. 27. (łac.).
↑ Duméril 1853 ↓, s. 507.
↑ Duméril 1853 ↓, s. 494.
↑ ^a ^b J.T. Reinhardt. En ny Slaegt af Slangefamilien Rachiodontidae. „Oversigt over det Kongelige Danske Videnskabernes Selskabs Forhandlinger”. i Aaret 1863, s. 205, 1862–1895. (duń.).
↑ W.J. Macleay. The ophidians of the Chevert Expedition. „Proceedings of the Linnean Society of New South Wales”. 2, s. 39, 1877. (ang.).
↑ T.N. Annandale. Additions to the Collection of Oriental Snakes in the Indian Museum. — Part III. „Journal and Proceedings of the Asiatic Society of Bengal”. New Series. 1, s. 212, 1905. (ang.).
↑ ^a ^b P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Boiga. The Reptile Database. [dostęp 2025-06-02]. (ang.).
↑ R.R. Midtgaard R.R., Genus Boiga, [w:] RepFocus – A Survey of the Reptiles of the World [online] [dostęp 2025-06-02] (ang.).
↑ Boiga. Merriam-Webster. [dostęp 2019-03-17]. (ang.).
↑ Reptilia. W: L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 22. (łac.).
↑ ^a ^b Jaeger 1944 ↓, s. 73.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 139.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 86.
↑ triglyphidia, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2021-12-27] (ang.).
↑ ^a ^b Jaeger 1944 ↓, s. 151.
↑ ^a ^b Jaeger 1944 ↓, s. 154.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 161.
↑ Jaeger 1944 ↓, s. 152.
↑ Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 406. ISBN 83-01-14344-4.
↑ E. Keller (red.), J.H. Reinchholf, G. Steinbach, G. Diesener, U. Gruber, K. Janke, B. Kremer, B. Markl, J. Markl, A. Shlüter, A. Sigl & R. Witt: Gady i płazy. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 134, seria: Leksykon Zwierząt. ISBN 83-7311-873-X. (pol.).

Bibliografia

Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 1, Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256, OCLC 637083062 (ang.).
A.M.C. Duméril. Prodrome de la classification des reptiles ophidiens. „Mémoires de l’Académie des sciences de l’Institut de France”. 23, s. 399–535, 1853. (fr.).

[itis-1] Boiga, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Fitzinger-2] L.J.F.J. Fitzinger: Neue classification der reptilien nach ihren natürlichen verwandtschaften: nebst einer verwandtschafts-tafel und einem verzeichnisse der reptilien-sammlung des K. K. zoologischen museum’s zu Wien. Wien: J. G. Heubner, 1826, s. 29, 60. (niem.).

[Daudin-3] F.M. Daudin. Erpétologie. Caracteres des vingt - trois genres qui composent l’ordre des Ophidiens. „Magasin Encyclopédique”. VIII^e Année. 5, s. 434, 1803. (fr.).

[Fitzinger1843-4] L.J.F.J. Fitzinger: Systema reptilium. Fasciculus primus, Amblyglossae. Vindobonae: Braumüller et Seidel, 1843, s. 27. (łac.).

[CITEREFDuméril1853[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k32372/f774.image_507]-5] Duméril 1853 ↓, s. 507.

[CITEREFDuméril1853[https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k32372/f761.image_494]-6] Duméril 1853 ↓, s. 494.

[Reinhardt-7] J.T. Reinhardt. En ny Slaegt af Slangefamilien Rachiodontidae. „Oversigt over det Kongelige Danske Videnskabernes Selskabs Forhandlinger”. i Aaret 1863, s. 205, 1862–1895. (duń.).

[Macleay-8] W.J. Macleay. The ophidians of the Chevert Expedition. „Proceedings of the Linnean Society of New South Wales”. 2, s. 39, 1877. (ang.).

[Annandale-9] T.N. Annandale. Additions to the Collection of Oriental Snakes in the Indian Museum. — Part III. „Journal and Proceedings of the Asiatic Society of Bengal”. New Series. 1, s. 212, 1905. (ang.).

[Uetz&Hallermann-10] P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Boiga. The Reptile Database. [dostęp 2025-06-02]. (ang.).

[repfocus-11] R.R. Midtgaard R.R., Genus Boiga, [w:] RepFocus – A Survey of the Reptiles of the World [online] [dostęp 2025-06-02] (ang.).

[Merriam-Webster-12] Boiga. Merriam-Webster. [dostęp 2019-03-17]. (ang.).

[Agassiz-13] Reptilia. W: L. Agassiz: Nomenclator zoologicus, continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 22. (łac.).

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=103_73]-14] Jaeger 1944 ↓, s. 73.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=169_139]-15] Jaeger 1944 ↓, s. 139.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=116_86]-16] Jaeger 1944 ↓, s. 86.

[Jobling-17] triglyphidia, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2021-12-27] (ang.).

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=181_151]-18] Jaeger 1944 ↓, s. 151.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=184_154]-19] Jaeger 1944 ↓, s. 154.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=191_161]-20] Jaeger 1944 ↓, s. 161.

[CITEREFJaeger1944[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015072139499;view=1up;seq=182_152]-21] Jaeger 1944 ↓, s. 152.

[pwn-22] Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 406. ISBN 83-01-14344-4.

[Keller&inni-23] E. Keller (red.), J.H. Reinchholf, G. Steinbach, G. Diesener, U. Gruber, K. Janke, B. Kremer, B. Markl, J. Markl, A. Shlüter, A. Sigl & R. Witt: Gady i płazy. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 134, seria: Leksykon Zwierząt. ISBN 83-7311-873-X. (pol.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]

[20]

[21]

[22]

[23]