Magnentius

Magnentius (303–11 Ağustos 353), 18 Ocak 350 – 11 Ağustos 353 arasında kendisini İmparator ilan eden Galya doğumlu Roma isyancısı. Samarobriva'da doğdu. (Amiens), Galya, Magnentius Herculians ile Iovianların ve daha sonra da İmparatorluk Muhafızlarının generali oldu. (Zosimus, ii.58). Roma İmparatoru Constans'ın davranışlarına karşı orduda yükselen hoşnutsuzluk üzerine, onun yerine Autun'da 18 Ocak 350 tarihinde Magnentius seçildi. Constans az miktarda yandaşlarıyla, hafif süvariler tarafından Pireneler'de yenilgiye uğratıldı. Magnentius kısa sürede Büyük Britanya, Galya ve Hispaniklerin bağlılıklarını yükseltti çünkü çok sertti ve Hıristiyanlara da Paganlara da tolerans göstermiyordu. İtalya ve Afrika üzerindeki kontrolü etkisini en önemli memuriyetlere kendi adamlarını seçtirmek yönünde gösterdi. Her hâlükârda, Konstantin Hanedanı mensubu Nepotianus'un kısa ömürlü isyanı, Magnentius'un imparator olarak hanedanın diğer üyelerine karşı durumunu sağlamlaştırdığını gösterdi. Kendi kendini imparator ilan eden Magnentius, Tuna'ya hareket ederek önceden Constans tarafından kontrol edilen topraklardaki gücünü sağlamlaştırmayı denedi. Pannonia ordusunun komutanı Vetranio, 1 Mart'ta kendi birlikleri tarafından Mursa'da Augustus seçildi. Constantina tarafından desteklenen ve II. Constantius tarafından kendisine imparatorluk tacı gönderilerek resmen tanınan Vetranio'nun bu isyanı bir sadakat işaretiydi. I. Konstantin'in ailesinden geride kalan II. Constantius, Suriye'de Persler'le devam eden savaşı keserek batı'ya hareket etti. Her ne kadar Magnentius Vetranio'ya ulaşmaya çalıştıysa da yaşlı general ordusuyla birlikte Constantius'a yetişti ve tacı ele geçirdi. Magnus Decentius'un (belki de kardeşi) Sezar seçilmesinin ve birliklerini mümkün olduğunca çon askerle takviye etmesinin ardından Magnentius ve Constantius'un orduları nihayet 351 yılında Mursa Major Savaşı'nda karşı karşıya geldi; Magnentius birliklerini, Constantius henüz savaş günlerini kilise yakınlarından dua ederken savaşa sürdü. Magnentius'un kahramanlıklarına rağmen birlikleri bozguna uğradı ve Galya'ya geri çekilmek zorunda kaldı. Magnentius'un bozguna uğramasının bir sonucu olarak, garnizonları ülkeden kovuldu ve İtalya yeniden imparatorun sadıkları grubuna katıldı. Magnentius, 353 yılında Mons Seleucus Muharebesi ile son bir denemede bulunduysa da, kendi kılıcının üzerine düşerek öldüğü bir suikaste kurban gitti. Magnentius'un isyanının bastırılmasını müteakip, Constantius onun işbirlikçilerini bulmak için bir soruşturma yönetti. Bu soruşturmanın en dikkat çeken ajanı olarak primicerius notorarum Paulus Catena'nın adı geçer. Magnentius'un annesi bir Frank'tı.

Magnentius
Roma İmparatoru & İsyancı
Sikke üzerinde Magnentius
Hüküm süresi	18 Ocak 350 – 11 Ağustos 353
Önce gelen	Constans
Sonra gelen	II. Constantius
Doğum	303 Samarobriva, Galya
Ölüm	11 Ağustos 353 (50 yaşında) Mons Seleucus

Magnentius (303–11 Ağustos 353), 18 Ocak 350 – 11 Ağustos 353 arasında kendisini İmparator ilan eden Galya doğumlu Roma isyancısı.

Samarobriva'da doğdu. (Amiens), Galya, Magnentius Herculians ile Iovianların ve daha sonra da İmparatorluk Muhafızlarının generali oldu. (Zosimus, ii.58). Roma İmparatoru Constans'ın davranışlarına karşı orduda yükselen hoşnutsuzluk üzerine, onun yerine Autun'da 18 Ocak 350 tarihinde Magnentius seçildi. Constans az miktarda yandaşlarıyla, hafif süvariler tarafından Pireneler'de yenilgiye uğratıldı.

Magnentius kısa sürede Büyük Britanya, Galya ve Hispaniklerin bağlılıklarını yükseltti çünkü çok sertti ve Hıristiyanlara da Paganlara da tolerans göstermiyordu. İtalya ve Afrika üzerindeki kontrolü etkisini en önemli memuriyetlere kendi adamlarını seçtirmek yönünde gösterdi. Her hâlükârda, Konstantin Hanedanı mensubu Nepotianus'un kısa ömürlü isyanı, Magnentius'un imparator olarak hanedanın diğer üyelerine karşı durumunu sağlamlaştırdığını gösterdi.

Kendi kendini imparator ilan eden Magnentius, Tuna'ya hareket ederek önceden Constans tarafından kontrol edilen topraklardaki gücünü sağlamlaştırmayı denedi. Pannonia ordusunun komutanı Vetranio, 1 Mart'ta kendi birlikleri tarafından Mursa'da Augustus seçildi. Constantina tarafından desteklenen ve II. Constantius tarafından kendisine imparatorluk tacı gönderilerek resmen tanınan Vetranio'nun bu isyanı bir sadakat işaretiydi.

I. Konstantin'in ailesinden geride kalan II. Constantius, Suriye'de Persler'le devam eden savaşı keserek batı'ya hareket etti. Her ne kadar Magnentius Vetranio'ya ulaşmaya çalıştıysa da yaşlı general ordusuyla birlikte Constantius'a yetişti ve tacı ele geçirdi.

Magnus Decentius'un (belki de kardeşi) Sezar seçilmesinin ve birliklerini mümkün olduğunca çon askerle takviye etmesinin ardından Magnentius ve Constantius'un orduları nihayet 351 yılında Mursa Major Savaşı'nda karşı karşıya geldi; Magnentius birliklerini, Constantius henüz savaş günlerini kilise yakınlarından dua ederken savaşa sürdü. Magnentius'un kahramanlıklarına rağmen birlikleri bozguna uğradı ve Galya'ya geri çekilmek zorunda kaldı.

Magnentius'un bozguna uğramasının bir sonucu olarak, garnizonları ülkeden kovuldu ve İtalya yeniden imparatorun sadıkları grubuna katıldı. Magnentius, 353 yılında Mons Seleucus Muharebesi ile son bir denemede bulunduysa da, kendi kılıcının üzerine düşerek öldüğü bir suikaste kurban gitti.

Magnentius'un isyanının bastırılmasını müteakip, Constantius onun işbirlikçilerini bulmak için bir soruşturma yönetti. Bu soruşturmanın en dikkat çeken ajanı olarak primicerius notorarum Paulus Catena'nın adı geçer.

Magnentius'un annesi bir Frank'tı.

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]

• Cameron, Averil, and Peter Garnsey ed., The Cambridge Ancient History, Vol XIII, Cambridge University Press, 1988. (Cambridge Üniversitesi yayınlarından İngilizce kaynak)

Resmî unvanlar
Önce gelen: Constans	Roma İmparatoru & İsyancı 350 - 353	Sonra gelen: II. Constantius