Datamis

Datamis
Kapadokya satrapı
Görev süresi MÖ 380 - MÖ 362
Yerine geldiği	Ariaramnes
Yerine gelen	Ariamnis
Kişisel bilgiler
Doğum	y. MÖ 407
Ölüm	y. MÖ 362
İlişkiler	Kamissaris (baba) Scythissa (anne) Ariamnis (oğul) Sysinas (oğul)
Askerî hizmeti
Bağlılığı	Ahameniş İmparatorluğu Kapadokya Satraplığı
Çatışma/savaşları	Kadusi Seferi Büyük Satrap İsyanı

Datamis (Eski Farsça: Dātama veya Dātāma, Aramice: Tadanmu, Grekçe: Δατάμης (MÖ 407 – MÖ 362), Tarkamuwa olarak da bilinen, MÖ 380'lerden MÖ 362'ye kadar Kapadokya (veya Kilikya; kanıtlar çelişkili^[1]) Ahameniş satraplığının valisi (satrap) olarak görev yapmış İranlı bir askeri liderdir.^[1] Doğum yeri Karya olup Kamissaris ile Paflagonyalı bir annenin oğludur. Babası II. Artaserhas döneminde Kilikya satrapıydı ve bu hükümdarın gözünde oldukça saygındı; Datames kralın korumalarından biri oldu ve bu görevinde Kadusilere karşı savaşta kendini gösterdikten sonra, bu savaşta ölen babasının yerine eyaletinin yönetimine atandı. Burada hem askeri yetenekleriyle hem de krala hizmetteki gayretiyle kendini gösterdi; Artaserhas'e isyan eden iki yetkiliyi, Paflagonya valisi Thyus'u ve Kataonialı Aspis'i boyun eğdirdi.

"Datamis", Eski İran dilindeki *Dātama- veya *Dātāma- 'nın Helenleştirilmiş halidir; ya Dātamiθra ("Mithra'nın Armağanı") ya da *Data-ama ("kendisine güç verilen") kökenlidir.^[2] Bu isim Aramice'de Tadanmu olarak geçmektedir.^[3]

"Tarkumuwa"nın Luvi kökenli olduğu ve daha önce Çivi yazısında tarḫu-("fethetmek")^[4] ve mūwa ("güçlü")^[5] kelimelerinden Tarḫumūwa^[6] olarak kaydedildiği anlaşmaktadır.

Datamis yaklaşık olarak y. MÖ 407 yılında doğmuştur^[7] Ahameniş kralı II. Artaserhas (h. 404-358 MÖ) döneminde Kilikya'yı yöneten İranlı satrap Kamissaris'in oğludur.^[8] Kamissaris büyük olasılıkla Karya'ya yerleşmiş bir Pers soylu ailesindendi ve Genç Kiros'un isyanı sırasında II. Artakserks'in yanında yer alan soylulardan birisidir.^[9] Datamis'in annesi, MÖ 401'den önce Kamissaris ile evlenen İskitsa adında bir Paflagonya prensesiydi.^[10]

Sonuç olarak, II. Farnabazos'un başarısızlığının ardından, Pers kralı tarafından Mısır'ı geri almak için tasarlanmış bir ordunun başkomutanlığıyla görevlendirilmiştir; ancak Pers sarayındaki düşmanlarının entrikaları ve bunun sonucunda maruz kaldığı riskler, planını değiştirmesine ve krala olan bağlılığını reddetmesine neden olmuştur (MÖ yaklaşık 370). Emri altındaki birliklerle Kapadokya'ya çekilmiş ve Pers'ten isyan eden diğer satraplarla ("Satrap İsyanı") birleşmiştir.

Hellespont Frigyası satrapı Artabazos, krala sadık kalan generallerden biri olarak Pisidya'dan ona karşı ilerledi, ancak tamamen mağlup oldu. Datamis'in kazandığı büyük ün, Artaserhas'i onu boyun eğdirmek için azami çabayı göstermeye sevk etti, ancak ona karşı büyük bir orduyla gönderilen Aftofradatis ağır kayıplarla geri çekilmek zorunda kaldı. Bununla birlikte, sürekli olarak açık düşmanlara karşı zafer kazanan Datamis, sonunda ihanetin kurbanı oldu ve hayatına karşı kurulan sayısız komployu atlattıktan sonra, krala düşman gibi görünerek güvenini kazanan Ariobarzanis'in oğlu Mithridatis tarafından bir toplantıda suikaste uğramıştır.^[11]

Datamis, yaşadığı dönemde cesareti ve savaşlardaki yeteneğiyle en yüksek itibara sahip olmuş ve bu da şöhretinin kişisel olarak çatışmaya girmediği Yunanlılar arasında bile yayılmasına neden olmuştur. Cornelius Nepos (hayatının tek bütünleşik anlatımını borçlu olduğumuz biyografik taslağının yazarı), onu Hamilcar ve Hannibal hariç, Yunan ve Romalı olmayan tüm generallerin en cesur ve en yeteneklisi olarak nitelendirir; ancak bize aktarılan anlatımlarda büyük bir karışıklık vardır ve Polyaenus tarafından kaydedilen anekdotları tarihindeki doğru yerine yerleştirmek zordur. Nepos'un anlattığı olayların kronolojisi de çok belirsizdir; ancak bu yazara ve Diodoros'a göre Datamis'in Artaserhas'ten önce, muhtemelen MÖ 362'de öldüğü anlaşılmaktadır.

Onun yerine oğlu Ariamnis (Eski Yunanca: Ἀριάμνης, Ariámnēs) geçmiş ve MÖ 362-330 yılları arasında Pers egemenliği altında Kapadokya satrapı olarak hüküm sürmüştür.

Özel

Genel

Wikimedia Commons'ta Datamis ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

• Bing, J. Daniel (1998). "Datames and Mazaeus: The Iconography of Revolt and Restoration in Cilicia". Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte. 47 (1): 41-76. JSTOR 4436493.  (kayıt gerekli)
• Briant, Pierre (2002). From Cyrus to Alexander: A History of the Persian Empire. Eisenbrauns. ss. 1-1196. ISBN 9781575061207. 
• Schmitt, Rüdiger (1994). "Datames". Yarshater, Ehsan (Ed.). Encyclopædia Iranica, Volume VII/2: Dastūr al-Afāżel–Dehqān I (İngilizce). Londra ve New York: Routledge & Kegan Paul. ss. 115–117. ISBN 978-1-56859-020-2. 
• Sekunda, Nicholas Victor (1988). "Some Notes on the Life of Datames". Iran. Taylor & Francis, Ltd. 26: 35-53. doi:10.2307/4299799. JSTOR 4299799.  (kayıt gerekli)