Bagaeus

Bagaeus (Eski İrani: Bagaya) (MÖ yaklaşık 520-517), Artontes'in oğlu, I. Darius tarafından asi Lidya satrabı Oroetus'i öldürmesi emredilen bir Ahameniş soylusudur. Oroetus, Daskileion (Hellespontine Frigyası) satrabı Mitrobatis'i ve oğlunu öldürmekle suçlandı, ancak en çok Sisamlı Polikrates'in katili olarak bilinir. Herodot, Bagaeus'in Darius'tan gelen yazılı emirleri nasıl kullandığını, bu sayede Oroetus'un muhafızlarının Darius'un emirlerine itaat edeceğinden emin olduğunu ve bu güveni sağladıktan sonra Oroetus'u öldürmeye yönelik son emri sunduğunu aktarır: Darius kral olduğunda, Oroetus'u tüm kötülükleri — özellikle de Mitrobatis ile oğlunu öldürmesi — yüzünden cezalandırmak istedi. Ancak, ortalık hâlâ karışıkken ve kendisi krallık makamına henüz yeni geçmişken, bir orduyu açıkça bu satrapın üzerine göndermenin uygun olmayacağını düşündü. Üstelik Oroetus'un çok güçlü olduğunu, bin Pers mızraklı muhafızdan oluşan bir korumaya sahip olduğunu ve Frigya, Lidya ve İyonya eyaletlerinin valiliğini yaptığını duymuştu. Bunun üzerine Darius, şu çareye başvurdu: en önde gelen Perslerden oluşan bir meclis topladı ve onlara şöyle seslendi: “Ey Persler! Hanginiz bunu benim için yapmayı, kuvvetle ve kalabalıkla değil, kurnazlıkla gerçekleştirmeyi vaat eder? Çünkü kurnazlığın gerektiği yerde gücün yeri yoktur. O halde, hanginiz Oroetus'u bana ya canlı getirir ya da onu öldürür? Çünkü bu adam Perslere hiçbir iyilik yapmamış, ama çok zarar vermiştir: aramızdan ikisini, Mitrobatis ve oğlunu yok etti, ve kendisini geri çağırmak için gönderdiğim habercileri de öldürüyor; katlanılmaz bir küstahlık sergiliyor. Bu yüzden, Perslere daha büyük bir zarar vermeden önce, bizim tarafımızdan ölümle cezalandırılmalıdır.” Darius böyle konuştuğunda, otuz kişi - her biri bunu kendisi yapmak isteyerek - bu görevi üstlenmeye gönüllü oldu. Darius onlara tartışmamalarını, kura çekmelerini söyledi. Kura çektiler ve kura Artontes’in oğlu Bagaeus’a çıktı. Bagaeus da şu şekilde hareket etti: pek çok farklı konuya dair birçok mektup yazdırdı, bunların üzerine Darius’un mührünü bastı ve ardından bu mektuplarla birlikte Sardis’e doğru yola çıktı. Bagaeus daha sonra Lidya'da Sardis'teki Oroetus sarayına gitti ve mektupları birer birer getirdi: Oraya vardığında ve Oroetus'un huzuruna çıktığında, her mektubu sırayla çıkarıp kraliyet katiplerinden birine okuması için verdi (Kralın tüm valilerinin katipleri vardır); Bagaeus, mızrakçıların Oroetus'e karşı ayaklanmaya razı olup olmayacaklarını sınamak için mektupları verdi. Rulolardan ve özellikle de içlerinde yazılanlardan çok etkilendiklerini görünce, üzerinde şu sözlerin yazılı olduğu bir tane daha verdi: "Persler! Kral Darius, Oroetus'in muhafızı olmanızı yasaklıyor." Bunu duyan Persler mızraklarını indirdiler. Bagaeus, mektuba buraya kadar uyduklarını görünce cesaretlendi ve üzerinde şu sözlerin yazılı olduğu son ruloyu katibe verdi: "Kral Darius, Sardis'teki Perslere Oroetus'u öldürmelerini emrediyor." Bunu duyan mızrakçılar palalarını çektiler ve onu hemen öldürdüler. Böylece Samoslu Polykrates'in kefareti Persli Oroetus'a ulaştı. Bagaeus'un bu suikasttan sonra kısa bir süreliğine yeni satrap olduğu düşünülmektedir.

Bagaeus (Eski İrani: Bagaya) (MÖ yaklaşık 520-517), Artontes'in oğlu, I. Darius tarafından asi Lidya satrabı Oroetus'i öldürmesi emredilen bir Ahameniş soylusudur.^[1] Oroetus, Daskileion (Hellespontine Frigyası) satrabı Mitrobatis'i ve oğlunu öldürmekle suçlandı, ancak en çok Sisamlı Polikrates'in katili olarak bilinir.^[2] Herodot, Bagaeus'in Darius'tan gelen yazılı emirleri nasıl kullandığını, bu sayede Oroetus'un muhafızlarının Darius'un emirlerine itaat edeceğinden emin olduğunu ve bu güveni sağladıktan sonra Oroetus'u öldürmeye yönelik son emri sunduğunu aktarır:^[1]

Darius kral olduğunda, Oroetus'u tüm kötülükleri — özellikle de Mitrobatis ile oğlunu öldürmesi — yüzünden cezalandırmak istedi. Ancak, ortalık hâlâ karışıkken ve kendisi krallık makamına henüz yeni geçmişken, bir orduyu açıkça bu satrapın üzerine göndermenin uygun olmayacağını düşündü. Üstelik Oroetus'un çok güçlü olduğunu, bin Pers mızraklı muhafızdan oluşan bir korumaya sahip olduğunu ve Frigya, Lidya ve İyonya eyaletlerinin valiliğini yaptığını duymuştu. Bunun üzerine Darius, şu çareye başvurdu: en önde gelen Perslerden oluşan bir meclis topladı ve onlara şöyle seslendi:

“Ey Persler! Hanginiz bunu benim için yapmayı, kuvvetle ve kalabalıkla değil, kurnazlıkla gerçekleştirmeyi vaat eder? Çünkü kurnazlığın gerektiği yerde gücün yeri yoktur. O halde, hanginiz Oroetus'u bana ya canlı getirir ya da onu öldürür? Çünkü bu adam Perslere hiçbir iyilik yapmamış, ama çok zarar vermiştir: aramızdan ikisini, Mitrobatis ve oğlunu yok etti, ve kendisini geri çağırmak için gönderdiğim habercileri de öldürüyor; katlanılmaz bir küstahlık sergiliyor. Bu yüzden, Perslere daha büyük bir zarar vermeden önce, bizim tarafımızdan ölümle cezalandırılmalıdır.”

Darius böyle konuştuğunda, otuz kişi - her biri bunu kendisi yapmak isteyerek - bu görevi üstlenmeye gönüllü oldu. Darius onlara tartışmamalarını, kura çekmelerini söyledi. Kura çektiler ve kura Artontes’in oğlu Bagaeus’a çıktı. Bagaeus da şu şekilde hareket etti: pek çok farklı konuya dair birçok mektup yazdırdı, bunların üzerine Darius’un mührünü bastı ve ardından bu mektuplarla birlikte Sardis’e doğru yola çıktı.

— Herodotus 3.127-128.^[3]

Bagaeus daha sonra Lidya'da Sardis'teki Oroetus sarayına gitti ve mektupları birer birer getirdi:^[1]

Oraya vardığında ve Oroetus'un huzuruna çıktığında, her mektubu sırayla çıkarıp kraliyet katiplerinden birine okuması için verdi (Kralın tüm valilerinin katipleri vardır); Bagaeus, mızrakçıların Oroetus'e karşı ayaklanmaya razı olup olmayacaklarını sınamak için mektupları verdi. Rulolardan ve özellikle de içlerinde yazılanlardan çok etkilendiklerini görünce, üzerinde şu sözlerin yazılı olduğu bir tane daha verdi: "Persler! Kral Darius, Oroetus'in muhafızı olmanızı yasaklıyor." Bunu duyan Persler mızraklarını indirdiler. Bagaeus, mektuba buraya kadar uyduklarını görünce cesaretlendi ve üzerinde şu sözlerin yazılı olduğu son ruloyu katibe verdi: "Kral Darius, Sardis'teki Perslere Oroetus'u öldürmelerini emrediyor." Bunu duyan mızrakçılar palalarını çektiler ve onu hemen öldürdüler. Böylece Samoslu Polykrates'in kefareti Persli Oroetus'a ulaştı.

— Herodotus 3.127-128.^[3]

Bagaeus'un bu suikasttan sonra kısa bir süreliğine yeni satrap olduğu düşünülmektedir.^[4]

Kaynakça

[değiştir | kaynağı değiştir]

1. ^ ^{a b c} Benardete, S. (2012). Herodotean Inquiries (İngilizce). Springer Science & Business Media. ss. 94-95. ISBN 9789401031615. 
2. ^ Thomas, Rodney Lawrence (2010). Magical Motifs in the Book of Revelation (İngilizce). A&C Black. s. 119. ISBN 9780567226860. 
3. ^ ^{a b} Herodotus, The Histories, Book 3, chapter 127, translation by Alfred Denis Godley (1856–1925). 25 Ocak 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2025. 
4. ^ Grote, George (1869). A History of Greece: From the Earliest Period to the Close of the Generation Contemporary with Alexander the Great (İngilizce). J. Murray. s. 157.