Zenithoptera

	Zenithoptera
	Selys, 1869
	; Zenithoptera fasciata
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Infrarząd	ważki różnoskrzydłe
Nadrodzina	Libelluloidea
Rodzina	ważkowate
Podrodzina	Palpopleurinae
Rodzaj	Zenithoptera
	Typ nomenklatoryczny
	Libellula americana Linnaeus, 1758 (= Libellula fasciata Linnaeus, 1758)
Synonimy
	Potamothemis Kirby, 1889;
	Potamothemis Kirby, 1889;
Gatunki
	4 gatunki – zobacz opis w tekście
	4 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Zenithoptera – rodzaj ważek z rodziny ważkowatych (Libellulidae)^[1].

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w krainie neotropikalnej – w Ameryce Centralnej i Ameryce Południowej na południe po Peru, Boliwię, Paragwaj, południową Brazylię i skrajnie północno-wschodnią Argentynę, także na wyspach u północnych wybrzeży Ameryki Południowej, w tym na Trynidadzie^[5].

Systematyka

Rodzaj ten wprowadził w 1869 roku belgijski polityk i zoolog Edmond de Sélys Longchamps dla gatunku Libellula americana opisanego w 1758 roku przez Linneusza^[2]^[3] (zsynonimizowanego później z Libellula fasciata, także opisanym przez Linneusza^[1]^[3]). Obecnie do rodzaju zaliczane są cztery gatunki^[1].

Etymologia

Zenithoptera: łac. fr. ang. zenith (słowo pochodzenia arabskiego) „zenit” – wyimaginowany punkt na niebie bezpośrednio nad określonym miejscem^[6]; łac. pterus –a –um „skrzydlaty”^[6]. Nazwa rodzajowa może zatem oznaczać „skrzydła skierowane ku zenitowi” i odnosić się do składania skrzydeł w spoczynku w pozycji wyprostowanej nad ciałem^[6].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[1]:

Zenithoptera anceps Pujol-Luz, 1993
Zenithoptera fasciata (Linnaeus, 1758)
Zenithoptera lanei Santos, 1941
Zenithoptera viola Ris, 1910

Przypisy

↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-09-26] (ang.).
↑ ^a ^b E. deE. Selys-Longchamps E. deE., Odonates recueillis a Madagascar, aux iles Mascareignes et. Comores déterminés et décrits, „Recherches sur la faune de Madagascar et de ses dépendances”, t. 5 (zeszyt 1 – Insectes), Leyde 1869, s. 16 (fr.).
↑ ^a ^b ^c Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 527, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups.
↑ W.F.W.F. Kirby W.F.W.F., A revision of the subfamily Libellulinae, with descriptions of new genera and species, „Transactions of the Zoological Society of London”, 12 (9), 1889, s. 272 (ang.).
↑ wynik wyszukiwania: Zenithoptera, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2025-09-26] (ang.).
↑ ^a ^b ^c HeinrichH. Fliedner HeinrichH., The scientific names of Ris’ odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 155, International Dragonfly Fund (IDF), 2021, s. 119 [zarchiwizowane z adresu 2025-08-28] (ang.).

[wol-1] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-09-26] (ang.).

[Selys-2] E. deE. Selys-Longchamps E. deE., Odonates recueillis a Madagascar, aux iles Mascareignes et. Comores déterminés et décrits, „Recherches sur la faune de Madagascar et de ses dépendances”, t. 5 (zeszyt 1 – Insectes), Leyde 1869, s. 16 (fr.).

[Steinmann-3] Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 527, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups.

[Kirby-4] W.F.W.F. Kirby W.F.W.F., A revision of the subfamily Libellulinae, with descriptions of new genera and species, „Transactions of the Zoological Society of London”, 12 (9), 1889, s. 272 (ang.).

[iucn-5] wynik wyszukiwania: Zenithoptera, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2025-09-26] (ang.).

[idf-6] HeinrichH. Fliedner HeinrichH., The scientific names of Ris’ odonate taxa, „International Dragonfly Fund Report. Journal of the International Dragonfly Fund”, 155, International Dragonfly Fund (IDF), 2021, s. 119 [zarchiwizowane z adresu 2025-08-28] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]