Sparedrus

Sparedrus
Dejean, 1821
Okres istnienia: cenoman–dziś PreꞒ Ꞓ O S D C P T J K Pg N Q 100.5/0 100.5/0
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Rząd	chrząszcze
Podrząd	chrząszcze wielożerne
Infrarząd	Cucujiformia
Nadrodzina	czarnuchy
Rodzina	zalęszczycowate
Podrodzina	Calopodinae
Rodzaj	Sparedrus
Typ nomenklatoryczny
Calopus testaceus Andersch, 1797
Synonimy
Ocularium Pic, 1922 Polacus Sasaji, 1985 Saloninus Fairmaire, 1891 Sparedropsis von Heyden, 1886 Sphaedrus Kuhnt, 1912

Sparedrus – rodzaj chrząszczy z podrzędu wielożernych i rodziny zalęszczycowatych. Zalicza się do niego 45 opisanych gatunków. W zapisie kopalnym znany jest od cenomanu w kredzie.

Chrząszcze o długim, smukłym, przeciętnie wypukłym ciele. Głowa jest krótka i tak szeroka jak przedplecze. Słabo wysklepione, nerkowate wskutek silnego wykrojenia wewnętrznych brzegów oczy złożone od góry oddzielone są szerokim czołem. Zbudowane z jedenastu członów, u obu płci słabo piłkowane czułki osadzone są na wzgórkach w wykrojeniach oczu. Czułki sięgają poza połowę długości ciała, ale nie przekraczają długości pokryw. Trzeci z członów czułków jest krótszy od pierwszego i dwukrotnie dłuższy od drugiego. Narządy gębowe cechują się nierozdwojonymi wierzchołkami żuwaczek i czteroczłonowymi głaszczkami szczękowymi o ostatnim członie toporowato rozszerzonym^[1][2].

Przedplecze jest walcowate, dłuższe niż szerokie i znacznie węższe niż nasada pokryw. Na powierzchni równoległoboznych, przylegająco owłosionych pokryw występują cztery pary słabo widocznych, zredukowanych do podłużnych wypukłości żeberek lub też żeberek nie ma wcale. Tylna para skrzydeł jest w pełni wykształcona. Przedpiersie ma krótki i ostry wyrostek, natomiast wyrostek międzybiodrowy śródpiersia jest długi i szeroko rozsuwa środkowe biodra. Ponadto pierwszy segment odwłoka wypuszcza ku przodowi wyrostek rozsuwający biodra ostatniej pary. Odnóża przedniej pary mają po dwie ostrogi na szczytach goleni. Stopy wszystkich par mają dwa przedostatnie człony sercowato rozszerzone^[1][2].

Odwłok ma pięć widocznych z zewnątrz sternitów (wentrytów)^[3]. Genitalia samców cechują się brakiem apodemy bazalnej (wydłużonej i wygiętej nasady) edeagusa oraz redukcją paramer^[2].

Owady te są ciepłolubne^[4]. Imagines są pyłkożercami. Przejawiają aktywność zmierzchową i bywają wabione do sztucznych źródeł światła. Larwy są saproksylofagami, żerującymi na butwiejącym drewnie iglastym i liściastym o wysokiej wilgotności^[1][2].

Przedstawiciele rodzaju rozprzestrzenieni są głównie w południowych częściach Palearktyki i Nearktyki, jednak przenikają też do północnych rejonów krainy neotropikalnej i orientalnej^[1][2]. Odkrycie wczesnokredowego S. archaicus wskazuje, że zasięg rodzaju ma genezę laurazjaatycką i nie wynika z migracji do Ameryki Północnej przez Beringię^[4]. Europę zamieszkują trzy gatunki. W Polsce dotąd ich nie stwierdzono, natomiast w ościennej Słowacji występuje S. testaceus^[1][2].

Takson ten wprowadził w 1821 roku Pierre François Marie Auguste Dejean. Zalicza się do niego 45 opisanych gatunków^[5]: