Mimoza

Mimoza

Morfologia (Mimosa pudica)
Systematyka[1][2]
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	różopodobne
Rząd	bobowce
Rodzina	bobowate
Podrodzina	brezylkowe
Rodzaj	mimoza
Nazwa systematyczna
Mimosa L. Sp. Pl. 1: 516. 1753
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Mimoza, czułek (Mimosa) – rodzaj tropikalnych roślin, rozpowszechniony w Ameryce Południowej oraz na wyspach Oceanu Spokojnego.

Wyróżnia się niezwykłą czułością na dotyk (sejsmonastia). W momencie dotyku roślina reaguje zamykaniem (składaniem) liści (ruchy sejsmonastyczne). Listki odcinków drugiego rzędu składają się do góry i stykają ze sobą górnymi powierzchniami, całe odcinki zbliżają się do siebie, a ogonek wiotczeje i zwisa, tak samo roślina reaguje na brak światła słonecznego (czyli w nocy). Mechanizm tego ruchu polega na zmianach turgoru w komórkach poduszeczek funkcjonujących jako tzw. staw przegubowy. Poduszeczki są zlokalizowane u nasady liścia oraz u podstaw wszystkich odcinków liścia i składają się ze zdrewniałej, sztywnej osi osadzonej u podstawy tkanki miękiszowej. Ruch tej osi silnie podrażnia utwory czuciowe, znajdujące się po dolnej stronie poduszeczek. Sygnał przenoszony jest prawdopodobnie przez aminokwasy^[3]. W efekcie następuje regulacja ilości wody w wakuolach komórek liścia – po dotknięciu woda jest wydalana z komórek przez co tracą one turgor i liście wiotczeją. Taka reakcja na bodziec występuje u wielu gatunków z rodzaju Mimosa, ale najkrótszy czas reakcji na bodziec wykazują liście mimozy wstydliwej – nawet 0,08 sek. Po ustąpieniu bodźca powrót do położenia wyjściowego zajmuje 15–20 min. Reak­cja rośliny w niższych temperaturach jest wolniejsza, w wyższych – szybsza^[4].

Pozycja systematyczna

Jeden z rodzajów tradycyjnie zaliczany (np. jeszcze w systemie Revala z lat 1993–1999^[5]) do podrodziny mimozowych Mimosaceae w rodzinie bobowatych Fabaceae s.l.^[2], a w obrębie mimozowych do plemienia Mimoseae^[6]. W 2017 mimozowe umieszczone zostały w podrodzinie brezylkowych Caesalpinioideae^[7][2].

Wykaz gatunków^[8]

W powszechnej tradycji mimoza symbolizuje wrażliwość i wstydliwość^[9].

• Mimoza (koktajl)(inne języki)

• Zygmunt Hejnowicz: Anatomia i histogeneza roślin naczyniowych. Organy wegetatywne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. ISBN 83-01-13825-4.