Linheraptor
Linheraptor – rodzaj teropoda z rodziny dromeozaurów (Dromaeosauridae) żyjącego w późnej kredzie na obecnych terenach Azji. Został odkryty w 2008 roku w osadach formacji Wulansuhai w Mongolii Wewnętrznej przez uczestników ekspedycji Instytutu Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii oraz Instytutu Geologii i Paleontologii Long Hao. Okaz ten został odnaleziony w złożach Bayan Mandahu, datowanych na kampan, podobnie jak odpowiadająca im formacja Dżadochta. Opisany w 2010 roku przez Xu Xinga i współpracowników w oparciu o niemal kompletny, dobrze zachowany szkielet (IVPP V 16923). Linheraptor osiągał niewielkie rozmiary jak na teropoda, jednak porównywalne z innymi późnokredowymi azjatyckimi dromeozaurami. Holotyp, będący prawdopodobnie osobnikiem dorosłym, mierzył około 1,8 m długości, z czego 22,5 cm przypadało na czaszkę. Budową Linheraptor exquisitus przypomina Tsaagan mangas – oba te taksony łączą niektóre cechy czaszki, m.in. duże okno żuchwowe położone z przodu żuchwy. Kość jarzmowa stykała się z łuskową w taki sposób, że kość zaoczodołowa nie miała kontaktu z oknem podskroniowym. Cechy te sugerują, że Linheraptor i Tsaagan były taksonami siostrzanymi i w późnej kredzie tworzyły odrębną linię ewolucyjną azjatyckich dromeozaurów. Prawdopodobnie na drzewie filogenetycznym dromeozaurów zajmowały one pozycję pośrednią pomiędzy formami bazalnymi a zaawansowanymi. Senter (2011) oraz Turner, Makovicky i Norell (2012) uważają wręcz Linheraptor exquisitus za młodszy synonim Tsaagan mangas. Nazwa rodzajowa Linheraptor pochodzi od miasta Linhe, w pobliżu którego odkryto holotyp, oraz słowa raptor, odnoszącego się do drapieżnictwa linheraptora. Nazwa gatunkowa gatunku typowego, exquisitus, pochodzi od znakomitego stanu zachowania holotypu. Linheraptor jest piątym – po Velociraptor mongoliensis, V. osmolskae, Tsaagan mangas i Mahakala omnogovae – przedstawicielem Dromaeosauridae, którego skamieniałości odkryto w górnokredowych osadach formacji Dżadochta lub odpowiadających jej złożach w Chinach i Mongolii.
| Okres istnienia: kampan | |||
| |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| (bez rangi) | celurozaury | ||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Linheraptor | ||
| Gatunki | |||
| |||
Linheraptor – rodzaj teropoda z rodziny dromeozaurów (Dromaeosauridae) żyjącego w późnej kredzie na obecnych terenach Azji.
Został odkryty w 2008 roku w osadach formacji Wulansuhai w Mongolii Wewnętrznej przez uczestników ekspedycji Instytutu Paleontologii Kręgowców i Paleoantropologii oraz Instytutu Geologii i Paleontologii Long Hao.
Okaz ten został odnaleziony w złożach Bayan Mandahu[1], datowanych na kampan, podobnie jak odpowiadająca im formacja Dżadochta[2].
Opisany w 2010 roku przez Xu Xinga i współpracowników w oparciu o niemal kompletny, dobrze zachowany szkielet (IVPP V 16923).
Linheraptor osiągał niewielkie rozmiary jak na teropoda, jednak porównywalne z innymi późnokredowymi azjatyckimi dromeozaurami. Holotyp, będący prawdopodobnie osobnikiem dorosłym, mierzył około 1,8 m długości, z czego 22,5 cm przypadało na czaszkę.
Budową Linheraptor exquisitus przypomina Tsaagan mangas – oba te taksony łączą niektóre cechy czaszki, m.in. duże okno żuchwowe położone z przodu żuchwy. Kość jarzmowa stykała się z łuskową w taki sposób, że kość zaoczodołowa nie miała kontaktu z oknem podskroniowym. Cechy te sugerują, że Linheraptor i Tsaagan były taksonami siostrzanymi i w późnej kredzie tworzyły odrębną linię ewolucyjną azjatyckich dromeozaurów. Prawdopodobnie na drzewie filogenetycznym dromeozaurów zajmowały one pozycję pośrednią pomiędzy formami bazalnymi a zaawansowanymi[1]. Senter (2011) oraz Turner, Makovicky i Norell (2012) uważają wręcz Linheraptor exquisitus za młodszy synonim Tsaagan mangas[3][4].
Nazwa rodzajowa Linheraptor pochodzi od miasta Linhe, w pobliżu którego odkryto holotyp, oraz słowa raptor, odnoszącego się do drapieżnictwa linheraptora. Nazwa gatunkowa gatunku typowego, exquisitus, pochodzi od znakomitego stanu zachowania holotypu. Linheraptor jest piątym – po Velociraptor mongoliensis, V. osmolskae, Tsaagan mangas i Mahakala omnogovae – przedstawicielem Dromaeosauridae, którego skamieniałości odkryto w górnokredowych osadach formacji Dżadochta lub odpowiadających jej złożach w Chinach i Mongolii[1].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Xu Xing, Jonah N. Choiniere, Michael Pittman, Tan Qingwei, Xiao Dong, Li Zhiquan, Tan Lin, James M. Clark, Mark A. Norell, David W. E. Hone, Corwin Sullivan. A new dromaeosaurid (Dinosauria: Theropoda) from the Upper Cretaceous Wulansuhai Formation of Inner Mongolia, China. „Zootaxa”. 2403, s. 1–9, 2010. (ang.).
- ↑ Tomasz Jerzykiewicz, Philip J. Currie, David A. Eberth, Paul A. Johnston, Emlyn H. Koster, Zheng Jiajian. Djadokhta Formation correlative strata in Chinese Inner Mongolia: an overview of the stratigraphy, sedimentary geology, and paleontology and comparisons with the type locality in the pre-Altai Gobi. „Canadian Journal of Earth Sciences”. 30 (10), s. 2180–2195, 1993. DOI: 10.1139/e93-190. (ang.).
- ↑ P. Senter. Using creation science to demonstrate evolution 2: morphological continuity within Dinosauria. „Journal of Evolutionary Biology”. 24 (10), s. 2197–2216, 2011. DOI: 10.1111/j.1420-9101.2011.02349.x. (ang.).
- ↑ Alan H. Turner, Peter J. Makovicky i Mark Norell. A review of dromaeosaurid systematics and paravian phylogeny. „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 371, s. 1–206, 2012. (ang.).
| Infrarzędy dinozaurów | |
|---|---|
| Era dinozaurów | |
| Dyscypliny powiązane |
