HMAS Southern Cross

HMAS Southern Cross

HMAS „Southern Cross” w Darwin 8 lipca 1942, przy jego burcie stoi lugier HMAS „Griffioen”
Historia
Stocznia	Cammell Lair and Company
Zamówiony dla  brak flagi
Nazwa	HMAS Southern Cross

HMAS Southern Cross – australijski okręt pomocniczy z okresu II wojny światowej służący w Royal Australian Navy (RAN) od 18 czerwca 1941 do 22 listopada 1945.

Statek motorowy „Southern Cross” (Krzyż Południa) został zbudowany w 1933 w stoczni Cammell Lair and Company w Birkeanhead na zamówienie Melanesian Mission (anglikańskiej organizacji misyjnej działającej w Melanezji)^[1]. Był to siódmy statek noszący imię „Southern Cross” zbudowany dla tej organizacji^[2][3]. Statek mierzył 120 stóp (36,5 m) długości, 28 stóp i 5 cali szerokości (8,66 m), jego zanurzenie wynosiło 10 stóp i 4 cale (3,15 m). Jego pojemność brutto wynosiła 298 ton, a net tonnage^[a] - 160. Napęd stanowił czterocylindrowy silnik wysokoprężny Gardner o mocy 140 NHP. Prędkość maksymalna wynosiła 9 węzłów, a ekonomiczna 7,5 węzła^[1]. Koszt konstrukcji statku wyniósł około 20 tysięcy funtów^[3].

Statek wodowano 1 września 1933^[4], jego matką chrzestną była Lady Stanley, statek został poświęcony przez biskupa Liverpoolu (byłego biskupa Melanezji)^[2]. Statek wyruszył w pierwszą podróż 16 września 1933 pod dowództwem kapitana Reginalda Braya udając się na Wyspy Salomona^[4][5], do Tulagi przybył 9 grudnia^[6].

Po wybuchu II wojny światowej „Krzyż Południa” został zarekwirowany przez RAN 3 marca 1941 i przystosowany do roli okrętu pomocniczego. Został uzbrojony w dwa karabiny maszynowe Vickers (7,7 mm) i pojedynczy karabin maszynowy Browning (7,62 mm). HMAS „Southern Cross” (FY17) wszedł do służby 18 lipca 1941, jego pierwszym dowódcą był lieutenant commander Charles F. Symonds^[1][7].

29 lipca okręt opuścił Sydney udając się w drogę do Darwin, gdzie przybył 4 sierpnia przejmując rolę examination vessel (okręt dozoru portu) od HMAS „Adele”^[1]. Okręt był w Darwin w czasie japońskiego ataku 19 lutego 1942 i szczęśliwie uniknął uszkodzenia, nie zginął także nikt z jego załogi^[8]. Po zakończeniu ataku „Southern Cross” wraz z innymi znajdującymi się w zatoce okrętami^[9] (takimi jak stawiacze sieci HMAS „Kara Kara”, „Kangaroo”, „Karangi”, „Kiara”, „Kookaburra” „Koolama” i „Koolinda”) ruszyły na pomoc uszkodzonym i tonącym statkom i okrętom^[10]. „Southern Cross” uratował 12 marynarzy amerykańskiego niszczyciela USS „Peary” zatopionego w ataku^[9]. Przez pozostałe lata wojny, 1942–1945, „Southern Cross” służył w wielu rolach jako okręt pomocniczy, był używany między innymi jako okręt zaopatrzeniowy, patrolowy, hydrograficzny i transportowiec^[1].

W lipcu 1942 wraz z korwetą HMAS „Warrnambool” i keczem HMAS „Chinampa” okręt wziął udział w operacji Plover^[11][12].

Po zakończeniu wojny okręt opuścił Darwin 8 października 1945 i przybył do Sydney 22 listopada gdzie został wycofany do rezerwy, 28 lutego 1946 został zwrócony poprzedniemu właścicielowi^[1]. „Southern Cross” kontynuował pracę misyjną do 1954. 24 sierpnia 1954 przybył do Sydney kończąc pracę dla Melanesian Mission i został sprzedany, jego miejsce zajął „Southern Cross VIII”^[13].

• Vic Cassells: For Those in Peril: A Comprehensive Listing of the Ships and Men of the Royal Australian Navy Who Have Paid the Supreme Sacrifice in the Wars of the Twentieth Century. Kenthurst: Kangaroo Press, 2010. ISBN 978-0-86417-734-6.

• G Hermon Gill: Volume I – Royal Australian Navy, 1939–1942 (1st edition, 1957). Wyd. 1. 1957. [dostęp 2012-02-17].