Botaurus

	Botaurus
	Stephens, 1819
	; Przedstawiciel rodzaju – bąk amerykański (B. lentiginosus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	pelikanowe
Podrząd	czaplowce
Rodzina	czaplowate
Podrodzina	bąki
Rodzaj	Botaurus
	Typ nomenklatoryczny
	Ardea stellaris Linnaeus, 1758
Synonimy
	Butor T. Forster, 1827; Butor Swainson, 1834; Erogas Hogg, 1845;
	Butor T. Forster, 1827; Butor Swainson, 1834; Erogas Hogg, 1845;
Gatunki
	6 gatunków – zobacz opis w tekście
	6 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku

Botaurus – rodzaj ptaków z podrodziny bąków (Botaurinae) w obrębie rodziny czaplowatych (Ardeidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji, Afryce, Ameryce, Australii, Nowej Zelandii i Nowej Kaledonii^[6].

Morfologia

Długość ciała 28–80 cm, rozpiętość skrzydeł 105–135 cm; masa ciała 46,7–2085 g; samice są mniejsze i lżejsze od samców^[6].

Systematyka

Etymologia

Botaurus: średniowiecznołac. butaurus, bootaurus, butor, butorus i botor „bąk”, od staroang. Botor „bąk”, od starofr. Butor „bąk”, od łac. bos „wół” (por. butire „pohukiwać”); taurus „byk”^[7].
Butor: staroang. Botor „bąk”, od starofr. Butor „bąk”, od łac. bos „wół”^[8]. Gatunek typowy: Ardea stellaris Linnaeus, 1758 (T. Forster, 1827); Butor minor Swainson, 1834 (= Ardea lentiginosa Rackett, 1813) (Swainson, 1834).
Erogas: gr. ερωγας erōgas „czapla”, wątpliwa nazwa wymieniona przez Hezychiusza^[9]. Nowa nazwa dla Botaurus Stephens, 1819 ze względu na puryzm.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[10]:

Botaurus involucris (Vieillot, 1823) – bąk smugowany
Botaurus exilis (J.F. Gmelin, 1789) – bąk mały
Botaurus stellaris (Linnaeus, 1758) – bąk zwyczajny
Botaurus poiciloptilus (Wagler, 1827) – bąk australijski
Botaurus lentiginosus (Rackett, 1813) – bąk amerykański
Botaurus pinnatus (Wagler, 1829) – bąk pstry

Przypisy

↑ Botaurus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ J.F. Stephens: Botaurus. Bittern. W: G. Shaw: General zoology, or Systematic natural history. T. 11: Aves. Cz. 2. London: Printed for G. Kearsley, 1819, s. 592. (ang.).
↑ T.I.M. Forster: The pocket encyclopaedia of natural phenomena; for the use of mariners, shepherds, gardeners, husbandmen, and others; being a compendium of prognostications of the weather, signs of the seasons, periods of plants, and other phenomena in natural history and philosophy. London: J. Nichols and son, 1827, s. 417. (ang.).
↑ W. Swainson: Subsect. 3. Zoology. W: H. Murray: An Encyclopaedia of Geography. London: Longman, Rees, Orme, Brown, Green, & Longman, 1834, s. 1384. (ang.).
↑ J. Hogg. A Catalogue of Birds observed in South-eastern Durham, and in North-western Cleveland. „The Zoologist”. 3 (35), s. 1172, 1845. (ang.).
↑ ^a ^b D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Herons, Egrets, and Bitterns (Ardeidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.ardeid1.01. [dostęp 2021-12-18]. (ang.).
↑ Botaurus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-31] (ang.).
↑ Butor, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-31] (ang.).
↑ Erogas, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-31] (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Botaurinae Reichenbach, 1850 - bąki (wersja: 2023-03-12). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2023-04-20].

[itis-1] Botaurus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Stephens-2] J.F. Stephens: Botaurus. Bittern. W: G. Shaw: General zoology, or Systematic natural history. T. 11: Aves. Cz. 2. London: Printed for G. Kearsley, 1819, s. 592. (ang.).

[Forster-3] T.I.M. Forster: The pocket encyclopaedia of natural phenomena; for the use of mariners, shepherds, gardeners, husbandmen, and others; being a compendium of prognostications of the weather, signs of the seasons, periods of plants, and other phenomena in natural history and philosophy. London: J. Nichols and son, 1827, s. 417. (ang.).

[Swainson-4] W. Swainson: Subsect. 3. Zoology. W: H. Murray: An Encyclopaedia of Geography. London: Longman, Rees, Orme, Brown, Green, & Longman, 1834, s. 1384. (ang.).

[Hogg-5] J. Hogg. A Catalogue of Birds observed in South-eastern Durham, and in North-western Cleveland. „The Zoologist”. 3 (35), s. 1172, 1845. (ang.).

[Winkler&inni-6] D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Herons, Egrets, and Bitterns (Ardeidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.ardeid1.01. [dostęp 2021-12-18]. (ang.).

[7] Botaurus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-31] (ang.).

[8] Butor, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-31] (ang.).

[9] Erogas, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-31] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-10] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Botaurinae Reichenbach, 1850 - bąki (wersja: 2023-03-12). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2023-04-20].

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]