Blaps polychresta
Blaps polychresta – gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych i podrodziny Tenebrioninae. Gatunek ten został opisany w 1775 roku przez Petera Forsskåla jako Tenebrio polychrestus. Klasyfikowany jest w grupie gatunków B. gigas. Badania z 2011 roku wskazywały na jego siostrzaną pozycję względem nieopisanego jeszcze gatunku oznaczonego jako Blaps sp. n. 5, jednak zgodnie z wynikami badań przeprowadzonych przez Condamine i współpracowników w 2013 roku zajmuje on pozycję siostrzaną do kladu obejmującego trzy gatunki, a jego linie ewolucyjna rozeszła się od linii tego kladu około środkowego pliocenu. System determinacji płci tego chrząszcza charakteryzuje się występowaniem 12 różnych chromosomów X i sześciu różnych chromosomów Y. Dorosłe osiągają od 25 do 35 mm długości ciała. Ubarwione są lśniąco czarno. Odnóża i czułki mają długie. Zaniepokojone lub zaatakowane chrząszcze unoszą tylną część ciała na tylnych odnóżach i wystrzeliwują wydzielinę gruczołów obronnych na odległość do 30 cm. Wydzielina ta zawiera mieszaninę chinonów i powoduje silne podrażnienie skóry, a nawet pojawienie się bąbli, jeśli nie zostanie zmyta. Czarnuchowaty ten zamieszkuje jałowe siedliska. Jest saprofagiem. Odżywia się resztkami martwej materii organicznej, w tym resztkami rozkładającego się ziarna, padliny oraz odchodami myszy, szczurów i królików. Potrafi przetrwać miesiące przy bardzo ograniczonym dostępie do wody i pożywienia. Blaps polychresta jest żywicielem nicieni Subulura suctoria. Chrząszcz ten pierwotnie był endemitem Afryki Północnej. Obecnie jego zasięg obejmuje Libię, afrykański Egipt, Synaj, izraelski Negew, a ponadto około 1930 roku zawleczony został do Australii, gdzie występuje w nadbrzeżnej części Australii Południowej.
| Blaps polychresta | |||
| (Forskål, 1775) | |||
| |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Podplemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
Blaps polychresta | ||
| Synonimy | |||
| |||
Blaps polychresta – gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych i podrodziny Tenebrioninae.
Gatunek ten został opisany w 1775 roku przez Petera Forsskåla jako Tenebrio polychrestus[1][2]. Klasyfikowany jest w grupie gatunków B. gigas. Badania z 2011 roku wskazywały na jego siostrzaną pozycję względem nieopisanego jeszcze gatunku oznaczonego jako Blaps sp. n. 5[2], jednak zgodnie z wynikami badań przeprowadzonych przez Condamine i współpracowników w 2013 roku zajmuje on pozycję siostrzaną do kladu obejmującego trzy gatunki, a jego linie ewolucyjna rozeszła się od linii tego kladu około środkowego pliocenu[3].
System determinacji płci tego chrząszcza charakteryzuje się występowaniem 12 różnych chromosomów X i sześciu różnych chromosomów Y[4].
Dorosłe osiągają od 25 do 35 mm długości ciała. Ubarwione są lśniąco czarno. Odnóża i czułki mają długie. Zaniepokojone lub zaatakowane chrząszcze unoszą tylną część ciała na tylnych odnóżach i wystrzeliwują wydzielinę gruczołów obronnych na odległość do 30 cm. Wydzielina ta zawiera mieszaninę chinonów i powoduje silne podrażnienie skóry, a nawet pojawienie się bąbli, jeśli nie zostanie zmyta[5].
Czarnuchowaty ten zamieszkuje jałowe siedliska. Jest saprofagiem. Odżywia się resztkami martwej materii organicznej, w tym resztkami rozkładającego się ziarna, padliny oraz odchodami myszy, szczurów i królików. Potrafi przetrwać miesiące przy bardzo ograniczonym dostępie do wody i pożywienia[5].
Blaps polychresta jest żywicielem nicieni Subulura suctoria[6].
Chrząszcz ten pierwotnie był endemitem Afryki Północnej. Obecnie jego zasięg obejmuje Libię, afrykański Egipt, Synaj, izraelski Negew[1], a ponadto około 1930 roku zawleczony został do Australii[5], gdzie występuje w nadbrzeżnej części Australii Południowej[7].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Martin Lillig,Tomáš Pavlíček: The Darkling Beetles of the Sinai Peninsula. Kasparek Verlag, 2003, s. 54.
- ↑ a b Fabien L. Condamine, Laurent Soldati, Jean-Yves Rasplus, Gael J. Kergoat. New insights on systematics and phylogenetics of Mediterranean Blaps species (Coleoptera: Tenebrionidae: Blaptini), assessed through morphology and dense taxon sampling. „Systematic Entomology”. 36 (2), s. 340-361, 2011. DOI: 10.1111/j.1365-3113.2010.00567.x.
- ↑ Fabien L. Condamine, Laurent Soldati, Anne-Laure Clamens, Jean-Yves Rasplus, Gael J. Kergoat. Diversification patterns and processes of wingless endemic insects in the Mediterranean Basin: historical biogeography of the genus Blaps (Coleoptera: Tenebrionidae). „Journal of Biogeography”. 40, s. 1899–1913, 2013.
- ↑ M. J. D. White: Animal Cytology and Evolution. Cambridge University Press, 1973.
- ↑ a b c Gordon Gordh, David Headrick: A Dictionary of Entomology. Wyd. 2. CABI Publishing, 2009, s. 491.
- ↑ George O. Poinar: Entomogenous Nematodes: A Manual and Host List of Insect-nematode Associations. E. J. Brill, 1975, s. 175.
- ↑ Blaps polychresta (Forskål, 1775). [w:] Atlas of Living Australia [on-line]. [dostęp 2015-03-03].