Lensplacode
De lensplacode is een verdikt deel van het externe of oppervlakte-ectoderm dat de voorloper van de ooglens is en wordt gevormd tijdens de embryonale ontwikkeling. De ontwikkeling van de lens begint wanneer het menselijke embryo ongeveer 4 mm lang is. In tegenstelling tot de rest van het oog, dat voornamelijk is afgeleid van de binnenste embryonale lagen, is de lens afgeleid van het externe ectoderm. De eerste fase van de lensvorming vindt plaats wanneer een bol van cellen gevormd door knopvorming van de binnenste embryonale lagen dicht bij het externe ectoderm komt. De bol van cellen zorgt ervoor dat het nabijgelegen externe ectoderm begint te veranderen in de lensplacode. De lensplacode is de eerste fase van de transformatie van een stukje externe ectoderm in de lens. In dit vroege stadium is de lensplacode een enkele laag cellen. Uit studies bij kippenembryo's blijkt dat de eenlagige lensplacode bestaat uit kubusvormige tot zuilvormige cellen. Naarmate de ontwikkeling vordert, begint de lensplacode dieper te worden en naar binnen te buigen. Naarmate de placode dieper wordt, vernauwt de opening naar het externe ectoderm zich en wordt het lensblaasje gevormd. Wanneer het menselijke embryo ongeveer 10 mm lang is, heeft het lensblaasje zich volledig losgemaakt van het externe ectoderm. De ontwikkeling van de lensplacode bij de mens vindt doorgaans plaats tussen de 13 en 14 dagen na de bevruchting; instulping vindt kort daarna plaats rond de 17 tot 18 dagen. De beperkte "expansiehypothese” stelt dat de adhesie van de ectodermcellen aan de extracellulaire matrix een sleutelfactor is in de vorming van de lensplacode. Deze celadhesie gaat gepaard met celproliferatie, wat ook van invloed is op de hoeveelheid cellen en de cellengte.
(A) De eerste ontwikkelingsfase is de vorming van de neurale buis.
(B) De vorming van het oogblaasje
(C) Ontwikkeling van de belangrijkste oogstructuren. (Ci) Het gebied van het oppervlakte-ectoderm dat het oogblaasje raakt, wordt dikker en vormt de lensplacode
(D) Het netvlies is een gelaagde structuur die bestaat uit veel verschillende cellen, die kunnen worden gesplitst in vroeg gevormde zenuwcellen en laatgevormde zenuwcellen.
De lensplacode is een verdikt deel van het externe of oppervlakte-ectoderm dat de voorloper van de ooglens is en wordt gevormd tijdens de embryonale ontwikkeling.
De ontwikkeling van de lens begint wanneer het menselijke embryo ongeveer 4 mm lang is. In tegenstelling tot de rest van het oog, dat voornamelijk is afgeleid van de binnenste embryonale lagen, is de lens afgeleid van het externe ectoderm. De eerste fase van de lensvorming vindt plaats wanneer een bol van cellen gevormd door knopvorming van de binnenste embryonale lagen dicht bij het externe ectoderm komt. De bol van cellen zorgt ervoor dat het nabijgelegen externe ectoderm begint te veranderen in de lensplacode. De lensplacode is de eerste fase van de transformatie van een stukje externe ectoderm in de lens. In dit vroege stadium is de lensplacode een enkele laag cellen.[1][2] Uit studies bij kippenembryo's blijkt dat de eenlagige lensplacode bestaat uit kubusvormige tot zuilvormige cellen.[3]
Naarmate de ontwikkeling vordert, begint de lensplacode dieper te worden en naar binnen te buigen. Naarmate de placode dieper wordt, vernauwt de opening naar het externe ectoderm zich[4] en wordt het lensblaasje gevormd. Wanneer het menselijke embryo ongeveer 10 mm lang is, heeft het lensblaasje zich volledig losgemaakt van het externe ectoderm.
De ontwikkeling van de lensplacode bij de mens vindt doorgaans plaats tussen de 13 en 14 dagen na de bevruchting; instulping vindt kort daarna plaats rond de 17 tot 18 dagen.
De beperkte "expansiehypothese” stelt dat de adhesie van de ectodermcellen aan de extracellulaire matrix een sleutelfactor is in de vorming van de lensplacode. Deze celadhesie gaat gepaard met celproliferatie, wat ook van invloed is op de hoeveelheid cellen en de cellengte.[3]
Transcriptiefactoren
[bewerken | brontekst bewerken]Pax6 is een transcriptiefactor die essentieel is voor de ontwikkeling van de lensplacode. Meer specifiek is het nodig voor de volledige ontwikkeling van het dorsal oppervlakte-ectoderm. Pax6 is geïdentificeerd als een noodzakelijke transcriptiefactor voor de dikte van de lensplacode.[5]
SOX2 is een transcriptiefactor die samenwerkt met Pax6 om de lensplacode te ontwikkelen. Ze behouden dezelfde eiwitniveaus in het ectoderm. Daarom zijn SOX2 en Pou2f1 betrokken bij de ontwikkeling van de lensplacode.[6]
.png)
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]- ↑ Mitchell, PC (April 1891). Double Chick Embryo.. Journal of Anatomy and Physiology 25 (Pt 3): 316–324.1. PMID 17231922. PMC 1328169.
- ↑ Chauhan, B, Plageman, T, Lou, M, Lang, R (2015). Epithelial morphogenesis: the mouse eye as a model system.. Current Topics in Developmental Biology 111: 375–99. PMID 25662266. PMC 6014593. DOI: 10.1016/bs.ctdb.2014.11.011.
- ↑ a b Lovicu, F. J., McAvoy, J. W., de Iongh, R. U. (27 april 2011). Understanding the role of growth factors in embryonic development: insights from the lens. Philosophical Transactions of the Royal Society B: Biological Sciences 366 (1568): 1204–1218. PMID 21402581. PMC 3061110. DOI: 10.1098/rstb.2010.0339.
- ↑ Muccioli, Maria, Qaisi, Dalya, Herman, Ken, Plageman, Timothy F. (April 2016). Lens placode planar cell polarity is dependent on Cdc42-mediated junctional contraction inhibition. Developmental Biology 412 (1): 32–43. PMID 26902112. PMC 7370377. DOI: 10.1016/j.ydbio.2016.02.016.
- ↑ Proc. Natl. Acad. Sci. USA Vol. 92, pp. 4681-4685, May 1995 Biochemistry Pax-6 and lens-specific transcription of the chicken δ1-crystallin gene
- ↑ Dev Biol. 2007 March 15; 303(2): 784–799. doi:10.1016/j.ydbio.2006.10.047 Sox2 and Pou2f1 interact to control lens and olfactory placode development.
· 
· 