Gunpla

Gunpla ガンプラ
Gunpla Logo.svg
Loại	Bộ mô hình thu nhỏ
Người phát minh	Tomino Yoshiyuki
Công ty	Bandai (1980–2017) Bandai Spirits (2017–nay)
Quốc gia	Nhật Bản
Thời gian lưu hành	1980–nay
Chất liệu	Nhựa
Website chính thức

Mô hình nhựa Gundam, Gundam Plamo, hoặc Gunpla (ガンプラ, Ganpura^?)^[1] là những bộ mô hình nhựa mô tả các cỗ máy mecha và các nhân vật của vũ trụ đa chiều hư cấu "Gundam" do Bandai Spirits sản xuất.

Những bộ mô hình này trở nên phổ biến trong giới hâm mộ phim hoạt hình và truyện tranh Mecha và những người đam mê mô hình nhân vật ở Nhật Bản và các nước châu Á lân cận bắt đầu từ những năm 1980. Việc lắp ráp mô hình Gundam lan rộng vào những năm 1990 khi Bắc Mỹ và châu Âu tiếp xúc với "Gundam" thông qua anime và manga. Chúng cực kỳ phổ biến ở Nhật Bản và các nước châu Á khác nhưng đang dần được ưa chuộng ở phương Tây.

Tên gọi "Gunpla" bắt nguồn từ viết tắt của cụm từ "Gundam plamo", trong đó "plamo" là sự kết hợp giữa "plastic" (nhựa) và "model" (mô hình), vì hầu hết các bộ kit đều được làm từ nhựa.

Bandai đã bán được hơn 100 triệu mô hình nhựa Gundam từ năm 1980 đến năm 1984 và hơn 300 triệu mô hình vào tháng 5 năm 1999.^[2] Gần đây, Bandai đã bán được ước tính 450 triệu sản phẩm trên toàn thế giới với gần 2.000 mẫu Gundam khác nhau.^[3] Tính đến tháng 3 năm 2021^{[cập nhật]}, Bandai Namco đã bán được 714,84 triệu mô hình nhựa Gundam, bao gồm 538,24 triệu mô hình Gundam tiêu chuẩn (từ năm 1980) và 176,6 triệu mô hình SD Gundam (từ năm 1987).^[2]

Cuối những năm 1970 – những năm 1980

Các mô hình Gundam dựa trên thương hiệu Kidō Senshi Gundam, ra mắt lần đầu tiên vào năm 1979 dưới dạng chương trình truyền hình. Chương trình không đạt được thành công lớn, và đồ chơi do Clover sản xuất cũng không bán chạy.

Năm 1980, Bandai giành được quyền sản xuất mô hình dựa trên thương hiệu Gundam. Trong khi các mô hình của Clover được sản xuất theo kiểu đồ chơi trẻ em thông thường - đã được lắp ráp hoàn chỉnh và sẵn sàng để chơi - thì Bandai thiết kế sản phẩm của họ dưới dạng bộ kit nhựa cần lắp ráp, tương tự như các mô hình xe quân sự.^[4] Trong khi các sản phẩm của Clover nhắm đến đối tượng trẻ em, cách tiếp cận của Bandai lại hấp dẫn hơn đối với người tiêu dùng tuổi teen và người lớn, những đối tượng khán giả điển hình của Mobile Suit Gundam, và đã được đón nhận vô cùng tích cực.^[5]

Hầu hết mọi robot chiến đấu trong loạt phim đều được sản xuất thành mô hình lắp ráp, từ các bộ giáp di động đến máy bay hỗ trợ và tàu chiến không gian. Các bộ phận có tới ba màu đúc khác nhau. Những bộ mô hình đời đầu này được phân biệt bởi sự thiếu khớp nối và độ chi tiết thấp, và không giống như các thế hệ sau này, cần keo để lắp ráp.

Một bước phát triển sau đó là kỹ thuật "Đúc hệ thống", cho phép đúc một "chi tiết" duy nhất bằng nhiều màu nhựa khác nhau cùng một lúc, giảm thiểu nhu cầu sơn mô hình hoàn thiện.^[6]

Giữa những năm 1980–1990

Năm 1985, Bandai giới thiệu việc sử dụng poly-cap (nhựa mềm, thường là Polyethylene) làm khớp nối để tạo sự linh hoạt hơn cho các khớp.

Dòng mô hình năm 1987 của "Gundam Sentinel" đã giới thiệu các mô hình lắp ráp nhanh, chỉ cần rất ít hoặc không cần keo để lắp ráp. Điều này đã trở thành tiêu chuẩn vào năm 1988, sau đó tất cả các bộ kit đều sử dụng phương pháp lắp ráp nhanh và không cần keo.

Năm 1990, Bandai giới thiệu dòng sản phẩm High Grade (HG), khởi đầu cho quá trình nâng cao chất lượng mô hình và tạo ra hệ thống phân cấp để mô tả chi tiết và chất lượng của từng bộ kit. Các bộ kit HG có độ chi tiết và khả năng cử động cao hơn nhiều, cũng như các tính năng thường thấy ở các mô hình tỷ lệ lớn hơn, mặc dù chỉ ở tỷ lệ 1:144. Một ví dụ là "Hệ thống Khối Lõi Gundam", trong đó phi công ngồi trong một "Lõi" có thể tháo rời khỏi Gundam để trở thành một phương tiện riêng biệt, và tính năng biến hình của Mobile Suit Zeta Gundam.

Năm 1993, một bộ khớp nối poly-cap thống nhất được tạo ra cho các mô hình tỷ lệ nhỏ hơn, cho phép sản xuất hàng loạt dễ dàng các mô hình đều có cùng khung xương cơ bản. Sự tiêu chuẩn hóa này cho phép Bandai phát hành nhiều mô hình hơn trong thời gian ngắn hơn. Kết quả là, các loạt Gundam của thập niên 1990 thường có số lượng mô hình tỷ lệ 1:144 khá lớn.

Năm 1995, dòng sản phẩm Master Grade (MG) tỷ lệ 1:100 được giới thiệu. Dòng sản phẩm này có nhiều chi tiết hơn, độ tinh xảo cao hơn và khả năng cử động được cải thiện so với các bộ mô hình cùng tỷ lệ trước đây.

Năm 1998, Bandai giới thiệu dòng sản phẩm Perfect Grade (PG) tỷ lệ 1:60. Dòng sản phẩm này nổi bật với độ chi tiết và khả năng cử động linh hoạt, tính năng phát sáng và hệ thống khung xương "thân xe trên khung" trong đó các tấm vỏ ngoài của mô hình là các bộ phận riêng biệt được gắn vào một khung bên trong hoàn chỉnh và có thể cử động được. Yếu tố thiết kế này sau đó sẽ xuất hiện (đôi khi ở dạng hạn chế) trong các mẫu cấp thấp hơn. Dòng PG thường là dòng đắt nhất trong tất cả các bộ kit Gunpla, và chỉ có một số ít mẫu Mobile Suit được phát hành trong dòng này.

Năm 1999, để kỷ niệm 20 năm thành lập thương hiệu, Bandai đã phát hành bộ mô hình tỷ lệ 1:144 First Grade (FG) của các robot chiến đấu từ loạt phim gốc. Được quảng cáo là mô hình giá rẻ, những bộ mô hình lắp ráp nhanh này có sự đơn giản của các bộ mô hình gốc, nhưng với thiết kế hiện đại hơn dựa trên các bộ mô hình "Perfect Grade" tương ứng.

Thập niên 2000

Đối với dòng mô hình Kidō Senshi Gundam SEED một loại mô hình "non-graded" (NG) tỷ lệ 1:144 mới đã được giới thiệu, với thiết kế hoàn toàn khác biệt. Mặc dù vẫn sử dụng khớp nối và khuôn màu, nhưng chúng lược bỏ các khớp chính, thay vào đó chỉ cho phép các bộ phận quan trọng chuyển động—thường là cổ, hông, vai và chân. Đây là những mô hình giá rẻ, thường được bán lẻ với giá thấp hơn nhiều so với các mô hình khác; và dòng sản phẩm này rất đa dạng, bao gồm hầu hết mọi cỗ máy xuất hiện trong loạt phim truyền hình đó.

"Gundam SEED" cũng có các mô hình không phân cấp tỷ lệ 1:100, có chất lượng tương đương với các sản phẩm High Grade của Bandai.

Cũng trong thập kỷ này, thuật ngữ "Gunpla" được Bandai đặt ra.

Thập niên 2010

Năm 2010, Bandai đã phát hành bộ mô hình 1:48 Mega Size Model RX-78-2 Gundam như một phần của chiến dịch kỷ niệm 30 năm của thương hiệu. Bộ mô hình này có nhiều cải tiến giúp việc lắp ráp trở nên dễ dàng hơn đối với những người mới bắt đầu sưu tập Gunpla. Ví dụ, các bộ phận được gắn vào các cổng nhựa mỏng đến mức có thể bẻ mà không cần dùng đến kìm cắt nhựa, và phần nhựa thừa ở cổng có thể được loại bỏ khỏi các bộ phận mà không cần dùng dao tỉa. Một số khung nhựa được thiết kế để khớp với nhau một cách dễ dàng và nhanh chóng để tháo rời các bộ phận đã lắp ráp.^[7]

Cùng năm đó, Bandai giới thiệu dòng sản phẩm Real Grade (RG) tỷ lệ 1:144, kế thừa các yếu tố thiết kế từ dòng MG như khung xương bên trong để cải tiến dòng HG.

Cả phiên bản Mega Size Model và RG của RX-78-2 Gundam đều được mô phỏng theo các phiên bản tượng Gundam tỷ lệ 1/1 trưng bày tại Odaiba. Bandai cũng phát hành Ecopla, một loạt các bộ kit High Grade Universal Century (HGUC) và Chibi (kiểu siêu biến dạng) được đúc bằng nhựa đen và hoàn toàn làm từ các mảnh nhựa tái chế.

Năm 2011, Bandai phát hành dòng sản phẩm Entry Grade (EG), một loạt mô hình giá rẻ tương tự như dòng NG và FG tỷ lệ 1:144, chỉ được bán ở một số khu vực châu Á. Không giống như các bộ mô hình cùng tỷ lệ khác, dòng sản phẩm EG đầu tiên được sản xuất tại Trung Quốc và ban đầu bị ngừng sản xuất cho đến khi được tái khởi động vào năm 2020 với các bộ mô hình từ các thương hiệu không phải Gundam.

Cũng trong năm 2011, Bandai đã giới thiệu dòng sản phẩm Advanced Grade (AG), một dòng sản phẩm giá rẻ tập trung nhiều hơn vào việc sắp xếp các chi tiết màu sắc, do đó hy sinh một số khớp nối so với các dòng sản phẩm giá rẻ trước đó. Dòng AG tích hợp một vi mạch cho phép người sưu tập sử dụng bộ kit trong trò chơi điện tử "Gage-ing".^[8]

Năm 2014, nhân dịp kỷ niệm 35 năm "Gundam", Bandai đã phát hành mẫu MG RX-78-2 Gundam ver. 3.0, tích hợp các kỹ thuật chế tạo được sử dụng trong các bộ kit MG 2.0 và RG.

Năm 2015, Bandai giới thiệu dòng sản phẩm phụ HG có tên HG Revive, bao gồm các bộ kit tỷ lệ 1:144 được thiết kế lại của RX-78-2 Gundam và các thiết kế mobile suit kinh điển khác.

Từ cuối năm 2016 trở đi, tất cả các bộ kit mô hình do Bandai sản xuất, bao gồm cả Gunpla, đều có văn bản tiếng Nhật và tiếng Anh trên hộp và sách hướng dẫn.

Năm 2017, Bandai bắt đầu Dự án Tiến hóa Gundam (Gundam Evolution Project), nhằm mục đích cải tiến công nghệ Gunpla với nhiều bộ kit đột phá, chẳng hạn như việc áp dụng hệ thống khớp nối mới hoặc hệ thống đèn LED mới cho các bộ kit cỡ lớn. Điều này nhằm chuẩn bị cho lễ kỷ niệm 40 năm Gunpla vào năm 2020.

Bộ mô hình Gundam có nhiều loại, nhưng phần lớn được sản xuất từ ​​cuối những năm 80 trở đi - các bộ mô hình "nhựa" tiêu chuẩn - được sản xuất và lắp ráp tương tự nhau. Bộ mô hình bao gồm một tập hợp các bộ phận bằng nhựa, decal và đôi khi là các phụ kiện trang trí khác mà người mua tự lắp ráp thành mô hình hoàn chỉnh.

Các bộ phận bằng nhựa được giao ở dạng chính xác như khi chúng ra khỏi máy ép phun,^[9] Trên một "cây sprue" - một mạng lưới các thanh nhựa liên kết với nhau, được gọi là runner, được tạo ra bởi các kênh trong khuôn dẫn nhựa nóng chảy vào các khoang tạo ra từng chi tiết. Mỗi chi tiết được kết nối với các runner bằng một mấu nhựa nhỏ gọi là "cổng (đúc)" tại vị trí runner được kết nối với khoang.

Người lắp ráp phải cắt bỏ phần nhựa thừa này - ví dụ như bằng kìm cắt cạnh - để tách rời từng bộ phận, sau đó (tùy chọn, nhưng thường là vậy) cắt, gọt hoặc mài phần đầu nhựa còn lại nơi các khớp nối được gắn vào để tạo ra bề mặt sạch.

Sau khi các bộ phận đã được tách rời, người lắp ráp phải ghép chúng lại với nhau để hoàn chỉnh mô hình. Các bộ kit đời đầu cần keo dán, nhưng từ cuối những năm 80 trở đi, tất cả các bộ kit đều lắp ráp mà không cần dụng cụ hoặc vật liệu đặc biệt.

Một số bộ kit sử dụng khung bên trong - một "bộ xương" hoàn chỉnh, có thể cử động linh hoạt và tự đứng vững - sau đó các tấm ghép sẽ được gắn vào để hoàn thiện vẻ ngoài của robot. Một số bộ kit cũng có khung bên trong được lắp ráp sẵn trên khung nhựa - mặc dù hệ thống này phần lớn đã bị loại bỏ, vì nó có thể bị yếu đi nghiêm trọng theo thời gian do sự xuống cấp của loại nhựa mềm từng được sử dụng trong sản xuất.

Khi đến lúc lắp ráp các tấm tạo nên vẻ ngoài của mô hình, người lắp ráp có thể lựa chọn tùy chỉnh mô hình theo nhiều cách khác nhau.^[10] Cách đơn giản nhất là sơn mô hình, cho phép người dùng thể hiện sự sáng tạo cá nhân rất nhiều. Dán đề can cũng là một kỹ thuật phổ biến - đề can được kèm theo hầu hết các mô hình, nhưng cũng có bán riêng để tùy chỉnh.

Mọi tùy chỉnh đều có thể thực hiện được, với một số tùy chọn phổ biến hơn bao gồm:^[10]

• Kẻ đường viền: Nhiều mô hình có các rãnh nơi các "tấm" gặp nhau. Sử dụng sơn hoặc mực với cọ hoặc bút đầu nhọn có thể làm cho các đường này nổi bật hơn.
• Khắc đường viền: Nếu các đường viền trên mô hình không sâu như người lắp ráp mong muốn, họ có thể dùng dao để làm sâu thêm hoặc tạo các đường viền mới bằng thước hoặc khuôn mẫu tùy chỉnh.

• Tạo hiệu ứng cũ kỹ: Nhiều kỹ thuật khắc và chạm khắc sơn và nhựa có thể làm cho mô hình trông cũ kỹ hoặc bị hư hại do chiến đấu, để lộ kim loại mô phỏng bên dưới bề mặt sơn của bộ giáp di động thực tế.

• Kết hợp các bộ phận: Kết hợp các bộ phận từ nhiều bộ kit khác nhau để tạo ra một mô hình mới độc đáo. Kỹ thuật này đã được các nhân viên tại Hasbro sử dụng để tạo ra các nguyên mẫu của các sản phẩm dự kiến ​​phát hành.

• Bộ chuyển đổi: Bộ chuyển đổi (thường) là sản phẩm của bên thứ ba, thường được làm bằng nhựa nhiệt rắn, có thể được gắn (thường là dán) vào mô hình chính thức của Bandai để chuyển đổi nó thành một mô hình khác bằng cách sử dụng mô hình gốc làm cơ sở. Bandai từng phát hành các bộ chuyển đổi chính thức dưới thương hiệu B-Club của họ.
• Các bộ phận tùy chỉnh: Ở mức độ cao nhất, một người chuyên chơi mô hình có thể tạo ra các bộ phận bổ sung hoàn toàn từ đầu để thêm chi tiết cho mô hình. Những bộ phận này có thể chỉ mang tính thẩm mỹ, tăng cường khả năng cử động của mô hình hoặc giới thiệu các tính năng mới cho bộ kit.

Tất cả những điều này đều là tùy chọn, và mô hình có thể được lắp ráp và trưng bày chỉ bằng một chiếc kìm cắt.^[10]

Hầu hết các mô hình, sau khi lắp ráp, đều có thể tạo dáng ở một mức độ nào đó. Nhiều mô hình "có thể tạo dáng hoàn toàn", với phạm vi chuyển động rộng. Để giúp giữ mô hình ở những tư thế "năng động", Gunpla có thể được gắn trên giá đỡ, với một số mô hình gần đây có điểm gắn chuyên dụng cho mục đích này.^[10]

• Lắp ráp mô hình Gunpla
• 
  Mô hình Gunpla khi mua
• 
  Toàn bộ bộ kit Gunpla
• 
  Khung nhựa bên trái bao gồm các bộ phận được đúc bằng nhựa màu xanh lá cây, xanh dương và trong suốt
• 
  Gunpla chủ yếu được làm bằng polystyrene nhưng một số bộ phận là ABS, hoặc hỗn hợp ABS/polypropylene
• 
  Các bộ phận phải được tách ra khỏi khung nhựa
• 
  Các decal được cung cấp để tăng thêm chi tiết

Đối với các loại mô hình nhựa thông thường thì cần phải dùng chất kết dính để cố định part và sơn lên đó để có được màu sắc mong muốn, nhưng từ năm 1988 trở đi thì Gunpla đã có một bước đột phá là người chơi không cần phải dùng keo dán và sơn mà vẫn lắp ráp được mô hình với màu sắc như trong anime. Bandai đã có một loại cải cách nhằm hướng đến những người không quen với việc lắp ráp mô hình và giới trẻ như việc lắp ráp không dùng keo, chỉ dùng kiểu lắp ráp snap-fit (lợi dụng tính đàn hồi, tính ma sát của các part nhựa để cố định chúng với nhau) và các part nhựa đã có sẵn màu. Ngoài ra, đối với tầng lớp fan của Gunpla từ trước thì Gundam còn cho ra đời các dòng sản phẩm cao cấp như MG. Các dòng Gunpla đắt tiền này cũng sử dụng phương pháp snap-fix, lắp ráp không dùng keo, nhưng cũng chừa chỗ cho họ sơn vẽ, "độ" để mô hình hoàn thành đẹp hơn. Và kể từ Gyakushū no Shā thì một phần khớp của mô hình được cố định bằng ốc vít. Về phần sơn thì đối với từng bộ kit, GSI Creos còn phát hành các loại sơn Gundam Color và Gundam Marker dưới dạng bút để nhắm đến đối tượng trẻ tuổi, ít có kinh nghiệm trong lãnh vực mô hình.

Về tỷ lệ thì Gunpla có ba loại chủ yếu như dưới đây nếu lấy mẫu Gundam trong anime cao 18m làm chuẩn

• 1/144 mô hình cao chừng 12.5 cm
• 1/100 mô hình cao chừng 18 cm
• 1/60 mô hình cao chừng 30 cm

Trong số này, các Gunpla đầu tiên có tỷ lệ 1/144 và tỷ lệ này trùng khớp với tỷ lệ chuẩn quốc tế nên nó được sử dụng đến bây giờ. Đương thời, mô hình các nhân vật anime không thống nhất theo tỷ lệ nào cả, nhưng Bandai đã thống nhất tỷ lệ đối với Gunpla và đó cũng là một nhân tố chính trong sự thành công của Gunpla. Ngoài ra, việc phân loại tỷ lệ cũng giúp phân định được mức độ tinh xảo cũng như giá thành của Gunpla. Bởi vì Gundam là loại vũ khí không tồn tại trong thực tế nên theo từng loạt, từng tỷ lệ lại có những chi tiết khác nhau. Chẳng hạn, Gundam RX-78-2 là mẫu đại diện cho loạt Gundam cũng có rất nhiều kit ở các dòng như kit cũ (1/144, 1/100/, 1/60 và 1/72), MSV, HG, MG, PG, FG, HGUC, HG ver.G30th, Mega Size Model và RG.

Là dòng kit được phát hành có chủ đề bám theo các loạt anime được chiếu trên truyền hình. Các dòng kit này thường được đặt theo tên của loạt anime tương ứng và khác với các dòng kit cao cấp sau này, dòng kit này không có cấp độ (grade). Đối với các loạt trên truyền hình thì có các dòng kit 1/144 với giá trung bình chừng 300~600Yên Nhật và các dòng 1/100, 1/60 với giá chừng 700~3000Yên Nhật. Riêng đối với loạt OVA thì chỉ có dòng kit 1/144 tương ứng và giá cả dao động từ 500~1000Yên Nhật. Ngoài ra Bandai còn phát hành các dòng kit nhựa của MSV (Mobile Suit Variation) và Gundam Sentinel với nhiều mẫu mã phong phú. Một điều thường thấy ở các dòng kit này là nhà sản xuất tập trung vào các kiểu Gundam xuất hiện ở đầu loạt anime và thường không mấy tập trung hay bỏ qua, không sản xuất những kiểu người máy xuất hiện vào cuối loạt.

Là tên gọi dòng kit nhựa được phát hành trước thập niên 1990, trước khi Bandai áp dụng kỹ thuật phun màu vào nhựa trong khi thành hình (thành hình là thuật ngữ của ngành tạo hình, chỉ việc đúc, ép nguyên liệu thành hình dạng) Gunpla (System Injection). Dòng kit này có giá chừng 300 en và part đơn sắc, không nhiều màu sắc như các dòng HG, MG sau này nên nếu muốn có được màu sắc như trong anime thì cần phải sơn. Và mãi đến thập niên 80 thì kỹ thuật snap-fix mới ra đời nên khi ráp dòng kit cũ này cần phải dùng đến chất kết dính, vì vậy Bandai luôn đóng kèm một gói keo dán trong từng hộp Gunpla. So với các dòng cao cấp sau này như HG và MG thì dòng kit cũ này có khớp kém linh hoạt hơn, phạm vi cử động của khớp cũng hẹp hơn và thường mắc nhiều lỗi thiết kế. Ban đầu, tên gọi "kit cũ" được dùng để chỉ chung các loại mô hình Robot xuất hiện trong anime, các siêu anh hùng trong chương trình Tokusatsu do Bandai sản xuất và Gundam được xếp ở vị trí thứ 4 trong bộ "Best Collection". Nhưng kể từ sau dòng MSV thì Gunpla trở thành một nhãn hiệu độc lập với các loại mô hình khác và trong số dòng kit cũ này, có một số mô hình được sơn sẵn màu cần thiết và được bán dưới dạng phiên bản đặc biệt trong dịp kỷ niệm 10 năm sản xuất Gunpla. Từ năm 1988 trở đi thì kỹ thuật thành hình part nhựa có sẵn màu được áp dụng, vì vậy các mẫu cần phải sơn ngày càng ít dần. So với các dòng kit MG và PG sau này có cấu tạo khung thì dòng kit cũ có cấu tạo lớp, bên trong rỗng (tiếng Nhật: monaka) nên dòng kit này cũng còn được gọi là Monaka-kit. Kiểu cấu tạo này cho phép người chơi chỉnh sửa, độ chi tiết cho mô hình khá dễ dàng.

Khuynh hướng chủ yếu của Gunpla thời kỳ đầu, khi các mẫu "độ" Gundam được đăng tải trong cuốn "How to build Gundam" là việc sơn phết bằng màu sắc ngụy trang theo màu của môi trường để đánh lừa quân địch. Khuynh hướng này cũng ảnh hưởng mạnh đến thương phẩm của Bandai và dòng kit này được gọi là Real Type và gồm 7 chủng loại là Gundam, Zaku, Zaku cũ, Dom, Guncannon, Jimu và Gelgugu. Tất cả đều có tỷ lệ 1/100, được thành hình theo kiểu kit cũ nhưng được dán thêm nhiều miếng decal thay sơn. Những miếng decal thường thấy ở các dòng kit cao cấp sau này có nguồn gốc từ dòng Real Type này.

Khi các loạt Gundam mới ra đời trên truyền hình thì Bandai cũng cho ra đời các dòng Gunpla tương ứng với giá cao, trong khi đó thì khuôn thành hình của dòng kit cũ rẻ tiền ngày càng hao mòn và lượng sản xuất cũng ít dần, dẫn đến việc khan hiếm kit cũ. Dòng FG ra đời trong bối cảnh như vậy để đóng vai trò thay thế dần kit cũ và hướng đến đối tượng mới nhập môn Gunpla. Từ năm 1999 đến năm 2000 đã có các loại Gundam, Zaku II được bán ra với tỷ lệ 1/144. Dòng FG này được thành hình đơn sắc, các khớp không dùng nhựa poly cap và có thiết kế giống kit cũ nhưng lại sử dụng kỹ thuật ráp snap-fix của các dòng kit sau này. Giá của dòng FG này là 300 yen chưa bao gồm thuế. Từ ngày 11 tháng 12 năm 2006, công ty thực phẩm Ezaki Glico tung ra thị trường một loại chocolate mang tên "Pocky Gunpla Pack" mà theo đó, trong mỗi hộp chocolate Pocky của họ, khách hàng sẽ được tặng một mô hình Gundam. Vì vậy từ đó Gunpla cũng xuất hiện trong các cửa hàng tiện lợi (Kombini) vốn không bán mô hình. Vào năm 2007, Bandai tung ra thị trường dòng kit "FG Gundam 00" với 4 kiểu Gundam xuất hiện trong loạt "Kidō Senshi Gandamu 00". Tuy là FG nhưng dòng này áp dụng kỹ thuật thành hình có màu sắc cho part và các khớp được chế từ nhựa Poly cap, cử động được chứ không cố định như dòng "1/144 Collection". Ban đầu, dòng này được sản xuất nhắm đến đối tượng là học sinh tiểu học, nhưng doanh số bán được không khả quan nên không được triển khai thêm.

Là dòng kit được phát hành kể từ dịp kỷ niệm 10 năm ngày phát hành Gunpla, có tỷ lệ 1/144 và được thành hình với kỹ thuật đa sắc nên chỉ cần dán thêm decal là đã có được mô hình với màu sắc như trong anime mà không cần sơn phết thêm. Đây là dòng kit ở vị trí trung gian, nằm giữa dòng kit giá rẻ và dòng kit đắt tiền và có nhiều mẫu Gundam chưa từng xuất hiện ở các dòng khác (chừng 1000~1500Yên Nhật). Đây cũng là dòng có tính sưu tập cao nhất vì giá cả không đắt, độ chi tiết cao hơn các dòng kit cũ và có nhiều kiểu mẫu ăn theo các loạt anime trên truyền hình. Bốn mô hình đầu tiên của dòng kit này là Gundam, Gundam Mk-II, Z Gundam và ZZ Gundam, tất cả đều được bán ra thị trường từ năm 1990 đến năm 1991. Vì áp dụng kỹ thuật thành hình đa sắc nên khuôn thành hình của dòng kit này dễ bị hư hại, HG là dòng đầu tiên trong lịch sử Gunpla được công bố là có mẫu tuyệt bản, không thể sản xuất thêm được nữa. Dòng HG này bao gồm nhiều loạt như HG FIGHTING ACTION, HG MECHANICS, HG GUNDAM SEED, HG GUNDAM 00, HG GUNPLA BUIDERS, HG UNIVERSAL CENTURY, HG AFTER WAR, HG FUTURE CENTURY, HG Ver.G30th. Dòng HG xx (xx là niên hiệu trong thế giới quan của loạt Gundam) có đề tài là các MS (Mobile Suit) xuất hiện trong loạt Gundam hoặc không thuộc loạt nào hết mà chỉ đơn thuần là kit nhựa được áp dụng kỹ thuật tối tân. Dòng này có nhiều mô hình chưa từng xuất hiện ở các dòng khác. Phần lớn ý tưởng về kit lập thể của dòng này đều do Katoki Hajime, một nhà thiết kế mô hình trứ danh thực hiện. Dòng này được Katoki triển khai theo hướng đặt nặng tính sưu tập. Năm 2004, lần đầu tiên Bandai phát hành mô hình Gundam có kèm theo giá đỡ được gọi là Action-base và nhận được nhiều ý kiến hưởng ứng nên kể từ đó, các mẫu vốn không cần giá đỡ cũng được phát hành kèm giá đỡ hoặc với hình thức bán rời. Dòng HG có giá dao động từ 1000~1800Yên Nhật, tỷ lệ 1/144 so với chiều cao mặc định của mẫu trong anime nên chiều cao của các mẫu không đồng đều nhau và giá cả cũng khác nhau. Chẳng hạn, Psycho Gundam trong anime cao 40m, mô hình HGUC có chiều cao 28 cm và giá bán là 5.000Yên Nhật, mẫu HGUC Dendrobium mang khẩu pháo có chiều cao gần 1m, giá bán là 28.000Yên Nhật. Ngoài ra còn có loại kit HG U.C HARD GRAPH gồm bản thân Gunpla và các loại vũ khí, Mecha cùng tỷ lệ.

Dòng này được phát hành nhân kỷ niệm 15 năm Gunpla với sự hợp tác của pro modeller MAX Watanabe, một nhân viên của tạp chí Hobby Japan. Dòng này có tỷ lệ 1/100 và được thực hiện tỉ mỉ, chi tiết hơn dòng HG, có nhiều phiên bản khác nhau của cùng một mẫu. Dòng này cũng xuất hiện nhiều mẫu Gundam chỉ xuất hiện vài giây trong anime như trường hợp của GM QUEL. Nếu HG là dòng Gunpla có giá trị sưu tập cao và nằm ở vị trí phổ cập, nhiều người mua được thì dòng MG lại thuộc dòng kit cao cấp với giá thành cao. Ban đầu, nhà sản xuất dự định MG sẽ là dòng kit cao cấp nhất, chi tiết nhất nhưng sau khi dòng PG ra đời thì MG đã đánh mất vị trí hàng đầu về chất lượng của mình. Dòng MG này cũng xuất hiện nhiều phiên bản do nhà thiết kế Katoki Hajime thiết kế lại kiểu dáng và chúng được gọi là phiên bản Ka (Ver.Ka) sau tên gọi. Dòng MG cũng có nhiều thương phẩm mà các dòng khác không có, một số kit có bộ khung nhỏ hơn các MS thông thường, không dùng khớp Polycap mà chỉ dùng nhựa ABS để cấu thành nên khớp động của mẫu. Dòng kit MG hướng đến đối tượng chơi từ 15 tuổi trở lên và có giá dao động từ 3000~5000Yên Nhật. Mẫu MG rẻ nhất là Ball Ver.Ka giá 2000Yên Nhật và cao nhất là The 0 với giá 12000Yên Nhật (ngoài ra phải kể đến phiên bản sơn màu kim loại của mẫu Sazabi giá 14000Yên Nhật). Một số kit MG còn bao gồm cả các mô hình pilot chưa được sơn, và trong một số sự kiện nhất định thì mẫu MG còn có thêm phiên bản nhựa trong (clear kit) hoặc được mạ kim loại với số lượng hạn chế.

Là dòng kit được phát hành trong đợt kỷ niệm 20 năm ngày xuất hiện Gunpla, có tỷ lệ 1/60. Đúng như tên gọi, đây là dòng kit nhựa hoàn hảo nhất trong số các dòng, chi tiết nhất và tỉ mỉ nhất. Cấu tạo bên trong của kit PG phức tạp và đầy đủ hơn so với MG, ngoài ra còn sử dụng nhiều kim loại bên cạnh chất liệu nhựa cũng như sử dụng nhiều chế phẩm điện tử phát quang như đèn LED. PG là dòng kit có cấu tạo phức tạp nhất, vì vậy số part trong một bộ thường lên đến vài trăm. Tuy nhiên, thời gian gần đây thì Bandai cũng đã ứng dụng kỹ thuật sản xuất PG vào trong dòng MG nên dòng này cũng đạt mức độ tương đương với PG, vì vậy ngoài tỷ lệ ra thì khó có thể tìm thấy sự khác biệt giữa MG và PG. Đối tượng của dòng PG là người chơi trên 15 tuổi và có giá từ 5000Yên Nhật trở lên. Bộ kit đắt nhất là Wing Gundam Zero (phiên bản Endless Waltz) giá 30000Yên Nhật. Thông thường thì PG tập trung vào các mẫu Gundam chính trong các loạt nổi tiếng và thường được xuất xưởng sau phiên bản MG, tuy nhiên cũng có trường hợp ngoại lệ như 00 Raiser, bản MG lại xuất hiện sau bản PG. Nhiều mẫu kit PG trong thời gian gần đây có trọng lượng khá nặng để mô hình có thể đứng vững và nhà sản xuất đã đưa ra đối sách là dán thêm miếng đệm cao su vào lòng bàn chân để gia tăng ma sát.

Dòng này được phát hành nhân kỷ niệm 30 năm Gunpla, có tỷ lệ 1/144 và cấu tạo chi tiết, tỉ mỉ như mẫu vật thật nằm gọn trong lòng bàn tay. Mô hình đầu tiên của dòng này là RX-78-2 được phát hành vào tháng 7 năm 2010. Dòng kit này thừa kế hết những tinh hoa kỹ thuật của hai dòng MG và PG, từng bộ phận được thiết kế sao cho giống mẫu vật thật nhất. Về cấu tạo thì dòng RG gồm một bộ khung xương bên trong và được gắn giáp bên ngoài, không khác gì thiết kế của Gundam trong nguyên tác. Về khớp nối giữa các bộ phận thì RG là dòng có phạm vi cử động lớn nhất trong các dòng kit nhựa. Dòng kit này áp dụng kỹ thuật thành hình đa sắc nên sau khi lắp ráp không cần sơn mà chỉ cần kẻ lằn chìm và sơn phủ (top coat) là hoàn chỉnh. Về Runner thì dòng RG áp dụng kỹ thuật thành hình Advanced MS Joint vốn được nâng cấp từ kỹ thuật System Injection cũ, các bộ phận (part) gần như được lắp ráp sẵn trên Runner và chỉ cần cắt ra khỏi Runner cũng gần như hoàn thành phần khung xương của mô hình. Cũng chính vì vậy mà khi thao tác sai dẫn đến một bộ phận nhỏ bị hỏng thì người chơi phải mua lại cả phần Runner đó. Phần nhựa giữa Runner và part được gọi là Gate, và đối với dòng RG thì có ba loại Gate là Under Gate, Cavi Gate và Kusabi Gate. Ngoại trừ Under Gate thì hai loại còn lại đều có diện tích nhỏ hơn Gate của các dòng kit khác nên khi cắt ra khỏi Runner không để lại vết trắng hay vết cắt như đối với các loại khác. Tuy nhiên, vì diện tích tiếp xúc giữa Gate và part nhỏ hơn nên áp lực tác động lên phần này lớn hơn, dễ dẫn đến tình trạng part bị bong một phần do cắt. Decal của dòng RG tái hiện chi tiết từng chỗ đánh dấu, ký hiệu trên toàn thân Gundam như trong nguyên tác và có trên trăm chỗ để dán. Trong số này có những phần decal tái hiện được ánh kim sáng loáng nên khi dán vào các phần khớp sẽ mang lại hiệu quả như được mạ bằng kim loại. Mô hình đầu tiên trong dòng RG này là RX-78-2 dựa trên mô hình Gundam 1/1 ở hội chợ mô hình Shizuoka, và thông qua việc lựa chọn decal dán, người chơi cũng có thể tái hiện hình ảnh mô hình 1/1 này với kích thước trong lòng bàn tay.

Chiến sĩ BB (BB Senshi) là tên gọi chỉ chung các dòng Musha Gundam và SD Gundam vốn không theo tỷ lệ chuẩn nào. Tuy nhiên trong dòng Chiến sĩ BB thì SD chiếm đa số. SD là kiểu mô hình nhỏ gọn và được thiết kế phần đầu to hơn phần thân với kiểu dáng dễ thương, giản lược nhiều chi tiết và cường điệu hóa các chi tiết nổi bật. So với dòng HG và MG thì dòng này rẻ hơn, giá chừng 500Yên Nhật (ban đầu là 300Yên Nhật) đến 600Yên Nhật nên cấu tạo cũng đơn giản hơn. Tên gọi của dòng này xuất phát từ việc lợi dụng lò xo để đẩy bật đạn BB (viên đạn nhựa tròn) ở các mô hình thế hệ đầu, nhưng chức năng này thường bị lược bỏ ở các dòng BB sau này. Trong hệ Musha Gundam thì kể từ sau loạt Musha Banchō Fūunroku thì mô hình được thiết kế với hình thể thấp lùn, đầu to chân ngắn. loạt Chiến sĩ BB hiện thời là BB Senshi Sangokuden (Chiến sĩ BB Tam quốc truyện) lấy đề tài Tam quốc diễn nghĩa theo bộ anime cùng tên, trong đó các nhân vật Tam quốc được thể hiện dưới dạng Gundam và các kiểu người máy liên quan.

Là dòng kit có đề tài là các loại chiến xa, chiến hạm đóng vai trò phụ trợ trong các loạt Gundam. Dòng này giá thành rẻ hơn dòng kit resin nhưng đắt tiền hơn các dòng mô hình nhựa thông thường. Tỷ lệ của dòng kit này là 1/144 nhưng đối với các mô hình chiến hạm như Albion, Argama, White Base, Lavien Rose thì lại thống nhất tỷ lệ là 1/1700.

Là dòng kit được phát hành từ năm 2006, đề tài là các loại chiến xa thiết giáp với tỷ lệ 1/35 và tái hiện thế giới quan của các loạt Gundam. Dòng kit này còn đi kèm với mô hình binh sĩ, hỏa khí, đồ trang bị và một phần MS. Thiết kế của dòng kit này nhắm đến tính thực tế trong tạo hình và cần phải dán một số chỗ khi lắp ráp.

Là dòng kit được phát hành từ năm 2006, áp dụng kỹ thuật thu nhỏ với tỷ lệ 1/288, một phần khớp được giản lược và dùng snap-fix, khớp tròn (ball joint). Dòng kit này được sản xuất tại Trung Quốc chứ không phải tại Nhật như các dòng khác.

Là dòng kit được phát hành từ năm 2007, tỷ lệ 1/200, thành hình đơn sắc nhưng được sơn và dán decal sẵn ngay trên runner. Vì vậy người chơi sẽ không tốn nhiều thời gian để lắp ráp thành mô hình hoàn chỉnh như các dòng kit khác. Dòng kit này có khớp cử động được và gồm bốn loại là RX-78 Gundam, Wing Gundam, Z Gundam và G Gundam.

Là sản phẩm được bán ra thị trường vào ngày ngày 6 tháng 3 năm 2010 nhân kỷ niệm 30 năm ngày phát hành Gunpla. Dòng này cho tới nay chỉ có 2 mẫu, một mẫu duy nhất là RX-78 với thiết kế kiểu dáng dựa trên mẫu RX-78 tỷ lệ 1/1 trong GREEN TOKYO Gundam Project. 2 là mẫu RX-0 Unicorn Gundam dựa theo mẫu tượng chuyển động Unicorn Gundam 1/1 trên phố Driver, Nhật Bản nhằm ki niệm 40 năm của Gundam, kit có ti lệ 1/48 và sử dụng kỹ thuật Runner Lock nhằm giản tiện hóa quá trình lắp ráp.

Vì sau khi phát sóng, các dòng Gunpla luôn được tái bản nhiều lần nên nó được đánh giá là không bao giờ bị tuyệt bản. Tuy nhiên, thực tế là có một số dòng kit rơi vào con đường "tuyệt chủng" như liệt kê dưới đây.

Là dòng kit được thành hình với từng part mang màu sắc khác nhau nằm trong cùng một runner, vì vậy người chơi không cần phải sơn cũng có được một mô hình gần với hình ảnh trong anime. Dòng này sử dụng kỹ thuật thành hình các part mang màu sắc khác nhau nằm cạnh nhau trong cùng runner và kỹ thuật này sau này tiến hóa thành kỹ thuật System Injection sử dụng nhiều loại nguyên liệu trong giai đoạn thành hình. Các dòng HG và MG sau này đương nhiên sử dụng kỹ thuật thành hình đa sắc, nhưng đương thời đây là dòng đầu tiên áp dụng kỹ thuật này. Dòng này có tỷ lệ 1/250 và tất cả các khớp đều cử động được, khắc phục được nhược điểm là khớp đơ của các dòng kit nhỏ. Dòng này có 4 chủng loại được phát hành là Gundam, Zaku chuyên dụng của Shā, Zaku sản xuất đại trà và Gouf. Đến thời điểm hiện tại thì dòng kit màu này đã tuyệt bản, nhưng vào tháng 8 năm 2009, nhân dịp kỷ niệm 30 năm Chiến sĩ cơ động Gundam, công ty thực phẩm Nisshin đã hợp tác với Bandai cho ra đời một số kit màu với tỷ lệ 1/380, nhỏ nhất từ trước đến nay và bán ra với số lượng có hạn. Kit này được bán kèm với một loại mỳ cốc của Nisshin trong gói sản phẩm Cup Noddle mini Gunpla Pack. Dòng này cũng gồm 4 chủng loại là RX-78 Gundam, zaku chuyên dụng của Char,Zaku sản xuất đại trà và Dom. Đến tháng 8 năm 2010, công ty thực phẩm Nisshin lại tiếp tục tung ra thị trường những mẫu Gunpla với tỷ lệ 1/380 với số lượng có hạn và sử dụng nhựa trong. Loại kit này được bán trong gói sản phẩm Cup Noddle Shā chuyên dụng Chiri Tomato mini Gunpla Pack. Hai loại kit do Nisshin phát hành này cùng với dòng kit do Pocky phát hành là một trong những món đồ chơi đi kèm với sản phẩm ăn uống tại Nhật.

Là dạng figure của các nhân vật xuất hiện trong loạt Gundam đầu tiên, tỷ lệ 1/20 và gồm 10 mẫu nhân vật như Amuro, Matilda, Kai.... Giá bán khoảng 100Yên Nhật. Đương thời có nhiều modeller độ lại dòng figure này và nổi tiếng, việc này dẫn đến trào lưu figure nhân vật thịnh hành tại Nhật sau đó. Năm 1998, kỷ niệm 20 năm ngày Gundam ra đời, Bandai tái phát hành dòng figure này với nhựa trong và đi kèm với poster. Các dòng từ MG trở đi sau này cũng tặng kèm figure nhân vật với cùng tỷ lệ.

Loại kit này không sử dụng nhựa thông thường mà sử dụng loại nhựa styrol có bọt. Sản phẩm đi kèm với loại keo chuyên dụng để dán styrol khi lắp ráp. Dòng kit này chỉ gồm một mẫu duy nhất là Zaku II.

Là dòng kit lấy đề tài các võ sĩ đạo trong thời kỳ Chiến quốc tại Nhật. Tuy nhiên dòng này không phải SD mà có tỷ lệ 1/144 và áp dụng kỹ thuật MS Joint có từ đời HG RX-78 ban đầu. Dòng này chỉ gồm 3 mẫu là Musha Gundam, Maakutsu và Niu.

Là dòng kit xuất hiện từ năm 1994, áp dụng và phát triển kỹ thuật thành hình đa sắc của dòng kit màu, khớp của dòng này được lắp hoàn chỉnh sẵn ngay trong runner. Vì không bán chạy nên sau đó đã tuyệt bản. Dòng này gồm 3 mẫu chính là Nu Gudam, Gundam, Zaku và một số dị bản của chúng.

Dòng này được phát hành với số lượng ít vì Bandai đã xác định sẽ không bán được nhiều. Đối với dòng EX Model như kể trên, nhà sản xuất nâng giá bán lên cao để khấu trừ cho khuôn thành hình hư hao còn đối với dòng kit này, Bandai bán với giá thấp vì khuôn đúc được làm đơn giản. Giá bán dòng này tương đương với những dòng kit nhựa khác nhưng cử động hạn chế, kit gồm nhiều loại nhựa đặc thù như styrol phát bọt nên part khá dày. Sau khi biến hình, cử động cũng dễ phát sinh vết lõm, cong trên sản phẩm. Đối với dòng này, để có được hình mẫu như trong anime thì người chơi phải tự sơn lấy.

Bộ mô hình Gundam có thể được làm từ nhiều chất liệu khác nhau.

Bộ mô hình phổ biến trên thị trường thường được làm từ nhựa nhiệt dẻo, chẳng hạn như ABS, polypropylene hoặc polystyrene. . Trong cộng đồng, chúng được gọi đơn giản là mô hình "nhựa" và sử dụng phương pháp lắp ráp khớp nối như đã mô tả trong bài viết này.

Bộ mô hình Gundam bằng nhựa được sản xuất tại Nhật Bản hoặc Trung Quốc bởi Bandai, công ty nắm giữ giấy phép độc quyền sản xuất và tiếp thị sản phẩm trên toàn thế giới.

Một loại ít phổ biến hơn, được gọi là "bộ dụng cụ tự lắp ráp" hoặc "bộ dụng cụ nhựa", được làm từ polyme nhiệt rắn, thường là polyurethane, thường được gọi đơn giản là "nhựa".^[11] Những mô hình này không được lắp ráp theo kiểu khớp nối, người lắp ráp phải dùng keo để ghép chúng lại. Nhiều nhận định khác trong bài viết này cũng không áp dụng cho các bộ mô hình bằng nhựa resin, vì chúng chỉ chiếm một phần rất nhỏ trong dòng sản phẩm.

Các bộ mô hình tự lắp ráp (garage kit) ban đầu được sản xuất bởi những người nghiệp dư hoặc các nhà sản xuất quy mô nhỏ (do đó có tên gọi này), một ngành công nghiệp thủ công có trước cả Gunpla.^[12] Tuy nhiên, Bandai đã phát hành một số bộ mô hình Gundam bằng nhựa resin chính hãng dưới thương hiệu riêng, "B-Club". Những mô hình này được làm từ nhựa resin chưa sơn, không kèm decal và thường yêu cầu người lắp ráp phải chỉnh sửa thêm do những hạn chế vốn có của quy trình sản xuất.

Mặc dù đắt hơn (một số vượt quá 400 đô la) và phức tạp hơn khi lắp ráp so với mô hình nhựa, nhưng chúng mang lại độ chi tiết cao hơn cho những người đam mê và có kinh nghiệm trong việc lắp ráp mô hình.

Một số bộ kit chọn lọc cũng được sản xuất từ ​​kim loại. Những bộ kit này được cung cấp bởi nhiều nhà sản xuất khác nhau và thường cho ra mô hình hoàn thiện ở mức độ MG. Loại mô hình này thường mất vài ngày để lắp ráp. Mặc dù không phải là gunpla, nhưng có một dòng mô hình hành động Gundam cao cấp 'metal build' có khung bên trong hoàn toàn bằng kim loại.

Đối với dòng kit MG và PG thì rất hay có việc sử dụng chung khuôn thành hình để đúc ra những phiên bản kit khác nhau. Chẳng hạn như trường hợp của Aile Strike Gundam và Strike Rouge Gundam, hai mô hình này sử dụng cùng một khuôn thành hình và chỉ là phiên bản khác màu của nhau mà thôi. Trường hợp khác như Wing Gundam Zero (bản Endless Waltz) và Wing Gundam Ver.Ka có những phần runner giống nhau và có thể thay thế part cho nhau. Việc sử dụng chung khuôn thành hình để đúc ra những sản phẩm khác nhau không phải là đặc trưng riêng của Gunpla mà còn thấy ở các loại mô hình khác. Một lý do của việc này là do chi phí chế tác khuôn thành hình cho Gunpla rất cao. Đối với một mẫu kit phổ thông thì việc tạo khuôn có thể tốn vài chục triệu en cho một kit, đối với những kit quy mô hơn thì số tiền này có thể lên đến cả tỷ en cho một khuôn đúc. Đối với dòng kit cũ ngày trước thì người ta dùng khuôn đúc bằng gỗ, còn ngày nay người ta thiết kế mô hình chính xác bằng Auto Cad, sau đó đúc thử nghiệm với phương pháp Rapid Protyping nên mô hình ngày càng chính xác nghiêm mật hơn, nhưng chi phí nhân công và chi phí thiết kế cũng như thời gian thì gần như không hề thay đổi.

Kỹ thuật chế tác khuôn đúc của Bandai được phát triển kể từ khi Bandai mua lại khuôn đúc và nhà xưởng của Imai Kagaku (tỉnh Shizuoka), một công ty sản xuất mô hình phá sản vào năm 1969. Trong bối cảnh nhiều loại mô hình khác được chuyển cứ điểm sản xuất ra bên ngoài Nhật Bản, đến những nơi như Trung Quốc thì riêng Gunpla vẫn giữ căn cứ địa là Nhật Bản. Trong các poster quảng cáo và hộp đựng mô hình Gunpla, Bandai luôn nhấn mạnh yếu tố "MADE IN JAPAN" như là một phương châm về chất lượng. Năm 2006, nhà xưởng sản xuất Gunpla của Bandai ở tỉnh Shizuoka chuyển địa điểm từ quận Shimizu sang quận Aoi và bắt đầu hoạt động với cái tên Bandai Hobby Center. Toàn thể cấu trúc của nhà xưởng cũng như đồng phục của nhân viên đều được thiết kế theo motif của Liên bang Địa cầu trong loạt Gundam. Nơi này cũng mở cửa đón nhận khách đến tham quan.

Tại Nhật, đã từng có thời kỳ trào lưu độ mô hình Gunpla rất thịnh hành. Trong đó có phong trào dùng lửa đốt hay dùng kim nung nóng để tạo cho mô hình Gundam vẻ bề ngoài hư hại như sau khi chiến đấu. Việc này dẫn đến nhiều vụ hoả hoạn vì bắt lửa với keo dán, hoá chất sơn mô hình. Trong thời gian cực thịnh của mình, từ tháng 3 đến tháng 5 năm 1982, cục chữa cháy Tōkyō đã xác nhận có 5 vụ hoả hoạn liên quan đến Gunpla và trong đó có vụ thiêu rụi và tử thương. Gunpla đã trở thành một hiện tượng xã hội tại Nhật, nó còn là món đồ bán kèm của nhiều loại thương phẩm khác nhau.

Kể từ khi tạp chí manga dành cho lứa tuổi nhi đồng là Comic Bonbon cho đăng tải loạt manga về Gundam thì trào lưu này nở rộ do sự đón nhận nồng nhiệt của đọc giả. Sau đó tạp chí này còn đăng tải dài kỳ loạt "Plamo Kyōshirō" với đề tài độ Gunpla để chiến đấu. Hai mẫu Gunpla chính trong manga cũng đã được dựng thành phiên bản mô hình cấp MG sau khi bộ manga kết thúc.

Dưới đây là danh sách các bộ manga có đề tài về Gunpla

• Plamo Kyōshirō
• Shin Plamo Kyōshirō
• Haipā Senshi Gandam Yakyū
• Gunpla Kōshien
• Gunpla Musashi
• Takumi no Gunpla Retsuden

Việc lắp ráp mô hình Gundam như một sở thích là một hiện tượng toàn cầu.^[13] Việc tham gia có thể từ việc đơn giản lắp ráp các bộ kit được bán sẵn, đến việc cá nhân hóa nhẹ nhàng bằng sơn và đề can, hoặc tạo ra những tác phẩm gần như độc nhất vô nhị bằng cách kết hợp các bộ phận từ nhiều bộ kit khác nhau, các linh kiện tùy chỉnh bổ sung và các công đoạn sơn nhiều lớp chuyên sâu, cực kỳ chi tiết.

Giống như bất kỳ sở thích nào khác, việc lắp ráp Gunpla có thể rất tốn kém và đòi hỏi nhiều công sức, nhưng vẫn có các bộ kit có giá khởi điểm dưới 20 đô la Mỹ.^[14] Và vì không yêu cầu dụng cụ hoặc vật liệu đặc biệt, nên rào cản gia nhập rất thấp.

Một số người chơi mô hình xây dựng sa bàn xung quanh các mô hình đã hoàn thiện,^[15] sử dụng các kỹ thuật được chia sẻ với các thú vui mô hình thu nhỏ khác như mô hình đường sắt và trò chơi chiến tranh. Một mô hình diorama có thể mô tả một robot chiến đấu, đang được bảo trì hoặc thậm chí bị phá hủy trên chiến trường.

Bandai tổ chức cuộc thi quốc tế hàng năm, Gunpla Builders World Cup,^[16] tại ít nhất 16 quốc gia. Người chiến thắng được trao cúp và bộ mô hình giới hạn.^[17]

Trong nhiều năm qua, Bandai đã phát hành các phiên bản giới hạn đặc biệt của nhiều bộ mô hình khác nhau, thường là giải thưởng cho các cuộc thi (như cuộc thi Bandai Action Kits Asia (nay là Universal) Cup hàng năm được tổ chức tại Hồng Kông),^[18] hoặc là mặt hàng giới hạn cho các sự kiện (như triển lãm đồ chơi Nhật Bản, buổi ra mắt phim), cũng như các mô hình dành riêng cho từng khu vực (ví dụ: các mô hình phối màu tương phản chéo phiên bản giới hạn cao cấp của Bandai Trung Quốc), và các mô hình hợp tác đặc biệt với các công ty và người nổi tiếng như 7-11, Uniqlo, Hatsune Miku. Mặc dù đôi khi những bộ mô hình này được bán dưới dạng mặt hàng giới hạn trên các cửa hàng trực tuyến hoặc được Bandai bán một cách kín đáo.^[19]

Những bộ mô hình này thường được làm bằng nhựa trong suốt, mạ kim loại (một số bộ có lớp mạ vàng 24k), "lớp phủ bóng", "lớp phủ ngọc trai", "lớp phủ titan", hoặc bất kỳ sự kết hợp nào của các chất liệu này. Giá của chúng thường cao hơn nhiều so với các phiên bản phát hành thông thường.

• Bandai Hobby Site (bằng tiếng Nhật)
• Bandai Hobby Site (bằng tiếng Anh)
• Bandai Action Kits Universal Cup (BAKUC) Online Competition (bằng tiếng Anh)
• Tamashii Web (bằng tiếng Nhật) - Trang web chính thức của dòng sản phẩm Gundam Fix Figuration.

Bản mẫu:Gundam

Bản mẫu:Mecha