Chữ Java
Chữ Java, thường được gọi là Aksara Jawa (ꦲ (a)ꦏ꧀ꦱ (ksa)ꦫ (ra)ꦗ (ja)ꦮ (wa)) và Hanacaraka (ꦲ (ha)ꦤ (na)ꦕ (ca)ꦫ (ra)ꦏ (ka)), chính thức được gọi là Déntawyanjana (ꦢꦺ (dè)ꦤ꧀ꦠ (nta)ꦮꦾ (wya)ꦚ꧀ꦗ (nyja)ꦤ (na)) và Carakan (ꦕ (ca)ꦫ (ra)ꦏ (ka)ꦤ꧀ (n)), là một abugida được người Java phát triển để viết một số ngôn ngữ Austronesia nói ở Indonesia, chủ yếu là tiếng Java và một dạng tiếng Java khởi nguồn được gọi là tiếng Kawi, cũng như Sanskrit là ngôn ngữ Ấn-Arya được sử dụng như một ngôn ngữ thiêng liêng trên khắp châu Á. Chữ Java là hậu duệ của chữ Brahmi và do đó có nhiều điểm tương đồng với chữ viết hiện đại ở Nam Ấn Độ và Đông Nam Á. Chữ Java, cùng với chữ Bali, được coi là chữ viết công phu và công phu nhất trong số các chữ Brahmi ở Đông Nam Á. Chữ Java được sử dụng rộng rãi bởi các thư ký tòa án Java và Quần đảo Sunda nhỏ. Nhiều nỗ lực để chuẩn hóa chữ đã được thực hiện vào cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, với việc phát minh ra các mẫu "chữ in kim loại" đầu tiên, và phát triển các hướng dẫn chính tả súc tích. Tuy nhiên, sự phát triển hơn nữa đã bị dừng đột ngột ở Thế chiến 2 và đặc biệt là trong thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng Đông Ấn Hà Lan, trong đó có việc cấm sử dụng chữ này. Ngày nay, việc sử dụng chữ Java đã được thay thế phần lớn bằng chữ Latin.
| Chữ Java | |
|---|---|
 | |
| Thể loại | |
Thời kỳ | Từ Tk.13–nay |
| Hướng viết | Trái sang phải  |
| Các ngôn ngữ | Java Sunda Sasak Banyumasan Madura (Carakan) Sanskrit |
| Hệ chữ viết liên quan | |
Nguồn gốc | |
Anh em | Chữ Bali Chữ Batak Baybayin Chữ Kulitan Chữ Buhid Chữ Hanunó'o Chữ Lontara Chữ Sunda Chữ Rencong Chữ Rejang Chữ Tagbanwa |
| ISO 15924 | |
| ISO 15924 | Java, 361 |
| Unicode | |
| U+A980–U+A9DF | |
[a] Nguồn gốc Semit của các chữ Brahmic không được thống nhất trên toàn cầu. | |
Chữ Java, thường được gọi là Aksara Jawa (ꦲ (a)ꦏ꧀ꦱ (ksa)ꦫ (ra)ꦗ (ja)ꦮ (wa)) và Hanacaraka (ꦲ (ha)ꦤ (na)ꦕ (ca)ꦫ (ra)ꦏ (ka)), chính thức được gọi là Déntawyanjana (ꦢꦺ (dè)ꦤ꧀ꦠ (nta)ꦮꦾ (wya)ꦚ꧀ꦗ (nyja)ꦤ (na)) và Carakan (ꦕ (ca)ꦫ (ra)ꦏ (ka)ꦤ꧀ (n)), là một abugida được người Java phát triển để viết một số ngôn ngữ Austronesia nói ở Indonesia, chủ yếu là tiếng Java và một dạng tiếng Java khởi nguồn được gọi là tiếng Kawi, cũng như Sanskrit là ngôn ngữ Ấn-Arya được sử dụng như một ngôn ngữ thiêng liêng trên khắp châu Á.
Chữ Java là hậu duệ của chữ Brahmi và do đó có nhiều điểm tương đồng với chữ viết hiện đại ở Nam Ấn Độ và Đông Nam Á. Chữ Java, cùng với chữ Bali, được coi là chữ viết công phu và công phu nhất trong số các chữ Brahmi ở Đông Nam Á.[1]
Chữ Java được sử dụng rộng rãi bởi các thư ký tòa án Java và Quần đảo Sunda nhỏ. Nhiều nỗ lực để chuẩn hóa chữ đã được thực hiện vào cuối thế kỷ 19 đến đầu thế kỷ 20, với việc phát minh ra các mẫu "chữ in kim loại" đầu tiên, và phát triển các hướng dẫn chính tả súc tích. Tuy nhiên, sự phát triển hơn nữa đã bị dừng đột ngột ở Thế chiến 2 [2] và đặc biệt là trong thời kỳ Nhật Bản chiếm đóng Đông Ấn Hà Lan, trong đó có việc cấm sử dụng chữ này.
Ngày nay, việc sử dụng chữ Java đã được thay thế phần lớn bằng chữ Latin.[3][4][5]
| Bảng Unicode chữ Java Official Unicode Consortium code chart Version 12.0 | ||||||||||||||||
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F | |
| U+A98x | ꦀ | ꦁ | ꦂ | ꦃ | ꦄ | ꦅ | ꦆ | ꦇ | ꦈ | ꦉ | ꦊ | ꦋ | ꦌ | ꦍ | ꦎ | ꦏ |
| U+A99x | ꦐ | ꦑ | ꦒ | ꦓ | ꦔ | ꦕ | ꦖ | ꦗ | ꦘ | ꦙ | ꦚ | ꦛ | ꦜ | ꦝ | ꦞ | ꦟ |
| U+A9Ax | ꦠ | ꦡ | ꦢ | ꦣ | ꦤ | ꦥ | ꦦ | ꦧ | ꦨ | ꦩ | ꦪ | ꦫ | ꦬ | ꦭ | ꦮ | ꦯ |
| U+A9Bx | ꦰ | ꦱ | ꦲ | ꦳ | ꦴ | ꦵ | ꦶ | ꦷ | ꦸ | ꦹ | ꦺ | ꦻ | ꦼ | ꦽ | ꦾ | ꦿ |
| U+A9Cx | ꧀ | ꧁ | ꧂ | ꧃ | ꧄ | ꧅ | ꧆ | ꧇ | ꧈ | ꧉ | ꧊ | ꧋ | ꧌ | ꧍ | ꧏ | |
| U+A9Dx | ꧐ | ꧑ | ꧒ | ꧓ | ꧔ | ꧕ | ꧖ | ꧗ | ꧘ | ꧙ | ꧞ | ꧟ | ||||
Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ^ Kuipers, Joel (2003). Indic Scripts of Insular Southeast Asia: Changing Structures and Functions Lưu trữ ngày 14 tháng 5 năm 2014 tại Wayback Machine. Tokyo: Tokyo University of Foreign Studies.
- ^ Javaans Schrift. (Semaian 8), W. van der Molen. Review by: Raechelle Rubinstein. Bijdragen tot de Taal-, Land- en Volkenkunde. Deel 150, 1ste Afl. (1994), pp. 243-244. Published by: KITLV, Royal Netherlands Institute of Southeast Asian and Caribbean Studies. JSTOR 27864536
- ^ Everson, Michael (ngày 6 tháng 3 năm 2008). "L2/08-015R: Proposal for encoding the Javanese script in the UCS" (PDF).
- ^ Soebadyo, Haryati (2002) Indonesian Heritage 10: Bahasa dan Sastra. Jakarta: Buku Anak Bangsa - Grolier International. ISBN 979-8926-23-4
- ^ Leinster, Troy (2012). Nieuw Javaansch No.1 Lưu trữ ngày 9 tháng 3 năm 2021 tại Wayback Machine. The Hague
Liên kết ngoài
[sửa | sửa mã nguồn]
- Unicode Table of the Javanese script Lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2024 tại Wayback Machine
- Javanese at Omniglot.com -- A guide to writing systems
- Javanese at Ancientsscripts.com --- A compendium of world-wide writing system from prehistory to today
- Page from Javanese Wikipedia detailing web support for Javanese (in Indonesian, Javanese, and English)
- Tuladha Jejeg. A Javanese Unicode font with SIL Graphite smart font technology
- Javanese Script Transliterator using SIL Graphite smart font technology
- Hanacaraka Font & Resources Lưu trữ ngày 9 tháng 11 năm 2013 tại Wayback Machine (in Indonesian)
- Tools to Convert Tools to Convert