Yetki devri
Yetki devri veya devolüsyon, egemen bir devletin merkezî hükûmetinden bölgesel veya yerel düzey gibi ulus-altı düzeydeki idari bölümlere birtakım yetkilerinin yasal olarak devredilmesidir. Bu bir tür idari adem-i merkeziyetçiliktir. Devredilen bölgeler, bölgeyle ilgili mevzuat yapma yetkisine sahiptir, böylece daha yüksek düzeyde özerklik sağlanır. Yetki devri, federalizmden, ulus-altı otoriteye devredilen yetkilerin geçici olabilmesi ve tersine çevrilebilir olması ve sonuçta merkezî hükûmete devredilmesi açısından farklılık gösterir. Bu nedenle devlet hukuki olarak üniter kalır. Devredilmiş parlamentolar veya meclisler oluşturan mevzuat, herhangi bir kanunla aynı şekilde merkezi hükûmet tarafından yürürlükten kaldırılabilir veya değiştirilebilir. Federal sistemlerde ise aksine, alt birim yönetimi anayasada garanti altına alınmıştır, dolayısıyla alt birimlerin yetkileri merkezî hükûmet tarafından tek taraflı olarak geri alınamaz. Bu nedenle alt birimler, yetki devri altında federalizmden daha düşük bir koruma derecesine sahiptir.
| Siyaset serisinin bir parçası |
| Hükûmet biçimleri |
|---|
|
Hükûmet biçimleri listesi Yönetim biçimlerine göre ülkeler listesi |
Yetki devri veya devolüsyon, egemen bir devletin merkezî hükûmetinden bölgesel veya yerel düzey gibi ulus-altı düzeydeki idari bölümlere birtakım yetkilerinin yasal olarak devredilmesidir. Bu bir tür idari adem-i merkeziyetçiliktir. Devredilen bölgeler, bölgeyle ilgili mevzuat yapma yetkisine sahiptir, böylece daha yüksek düzeyde özerklik sağlanır.[1]
Yetki devri, federalizmden, ulus-altı otoriteye devredilen yetkilerin geçici olabilmesi ve tersine çevrilebilir olması ve sonuçta merkezî hükûmete devredilmesi açısından farklılık gösterir. Bu nedenle devlet hukuki olarak üniter kalır.[2] Devredilmiş parlamentolar veya meclisler oluşturan mevzuat, herhangi bir kanunla aynı şekilde merkezi hükûmet tarafından yürürlükten kaldırılabilir veya değiştirilebilir. Federal sistemlerde ise aksine, alt birim yönetimi anayasada garanti altına alınmıştır, dolayısıyla alt birimlerin yetkileri merkezî hükûmet tarafından tek taraflı olarak geri alınamaz. Bu nedenle alt birimler, yetki devri altında federalizmden daha düşük bir koruma derecesine sahiptir.[3]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Devolution: A beginner's guide" (İngilizce). 29 Nisan 2010. 30 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2023.
- ^ "Devolution: what is it and what powers would cities get?". Channel 4 News (İngilizce). 14 Mayıs 2015. 28 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2023.
- ^ "Devolution, federalism and a new constitution for the UK". Public Law for Everyone (İngilizce). 8 Ocak 2014. 18 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2023.