Valkey
Valkey, açık kaynak kodlu, bellek içi bir anahtar-değer veritabanıdır. Dağıtık önbellek ve ileti kuyruğu olarak da kullanılabilen sistem, isteğe bağlı olarak dayanıklılık desteği sunar. Tüm verileri rastgele erişimli bellek üzerinde tutması ve tasarımı sayesinde, Valkey düşük gecikme süreleriyle okuma ve yazma işlemleri gerçekleştirir. Bu özellikleri, özellikle yüksek performans gerektiren önbellekleme senaryolarında kullanımını uygun hale getirir. Valkey, en popüler NoSQL veritabanlarından biri olan Redis'in bir çatallanmasıdır ve bazı çevrelerce muhtemel Redis'in yerine geçecek olan olarak görülmektedir. Twitter, Airbnb, Tinder, Yahoo, Adobe, Hulu, Amazon ve OpenAI gibi şirketler tarafından Redis veya Valkey kullanılmıştır. Valkey, Alibaba Cloud, AWS, Ericsson, Google Cloud, Heroku, Oracle ve Verizon gibi kuruluşlar tarafından desteklenmektedir. Valkey, dizeler, listeler, eşlemler, kümeler, sıralı kümeler, HyperLogLog, bit eşlemler, akışlar ve uzamsal dizinler gibi farklı soyut veri türlerini destekler.
 | Bu madde, öksüz maddedir; zira herhangi bir maddeden bu maddeye verilmiş bir bağlantı yoktur. (Haziran 2025) |
 | |
| Yazar | Salvatore Sanfilippo |
|---|---|
| Geliştirici | Linux Vakfı |
| İlk yayınlanma | 28 Mart 2024 |
| Güncel sürüm | 9.0.3[1]  24 Şubat 2026 |
| Kod deposu | GitHub'da Valkey |
| Programlama dili | C |
| İşletim sistemi | Unix-benzeri |
| Diller | İngilizce |
| Tür | Anahtarlamalı değer veritabanı, Veri yapısı deposu |
| Lisans | BSD lisansı |
| Resmî sitesi | https://valkey.io |
Valkey, açık kaynak kodlu, bellek içi bir anahtar-değer veritabanıdır. Dağıtık önbellek ve ileti kuyruğu olarak da kullanılabilen sistem, isteğe bağlı olarak dayanıklılık desteği sunar.[2] Tüm verileri rastgele erişimli bellek üzerinde tutması ve tasarımı sayesinde, Valkey düşük gecikme süreleriyle okuma ve yazma işlemleri gerçekleştirir. Bu özellikleri, özellikle yüksek performans gerektiren önbellekleme senaryolarında kullanımını uygun hale getirir.
Valkey, en popüler NoSQL veritabanlarından biri olan Redis'in bir çatallanmasıdır ve bazı çevrelerce muhtemel Redis'in yerine geçecek olan olarak görülmektedir.[3] Twitter, Airbnb, Tinder, Yahoo, Adobe, Hulu, Amazon ve OpenAI gibi şirketler tarafından Redis veya Valkey kullanılmıştır.[4] Valkey, Alibaba Cloud, AWS, Ericsson, Google Cloud, Heroku, Oracle ve Verizon gibi kuruluşlar tarafından desteklenmektedir.[5]
Valkey, dizeler, listeler, eşlemler, kümeler, sıralı kümeler, HyperLogLog, bit eşlemler, akışlar ve uzamsal dizinler gibi farklı soyut veri türlerini destekler.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Valkey’in öncülü olan Redis, 2009 yılında Salvatore Sanfilippo tarafından geliştirilmeye başlanmıştır.[6] 2015 ile 2020 yılları arasında, Redis Labs sponsorluğunda yürütülen çekirdek geliştirici ekibi tarafından yönetilmiştir.[7]
2018 yılında Redis Ltd., bazı modülleri Apache Lisansı’nın değiştirilmiş bir sürümü olan Commons Clause ile lisanslamaya başladı.[8] 2024 yılında ise Redis'in ana kod deposu BSD lisansından çıkarılarak SSPL ve özel lisans modeliyle ikili lisanslandı.[9] Bu değişiklik, aralarında Alibaba, Amazon, Ericsson, Google, Huawei ve Tencent gibi firmalardan geliştiricilerin de bulunduğu geniş bir topluluğun, Redis 7.2.4 sürümünü çatallayarak Linux Vakfı bünyesinde Valkey adıyla yeni bir proje başlatmasına yol açtı.[10] Valkey, bu yeni projede BSD lisansı altında geliştirilmeye devam etmektedir.
Altı ay sonra yayımlanan Valkey 8.0 sürümü, geliştirilmiş iş parçacığı (threading) yapısı ve yüksek performansıyla dikkat çekmiştir.[11]
İşleyişi
[değiştir | kaynağı değiştir]![[icon]](/tr/wiki/Dosya:Wiki_letter_w_cropped.svg){kind=small} | Bu alt başlığın genişletilmesi gerekiyor. Sayfayı düzenleyerek yardımcı olabilirsiniz. (Haziran 2025) |
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ "Release 9.0.3". 24 Şubat 2026. Erişim tarihi: 7 Nisan 2026.
- ^ "Redis" (İngilizce). Redis. 22 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2023.
- ^ Borisov, Bobby (29 Mart 2024). "Valkey: A New Redis Alternative Championed by Tech Giants". Linuxiac. 6 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2024.
- ^ "Scaling Redis at Twitter". 31 Ağustos 2014. 22 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2023.
- ^ Vaughan-Nichols, Steven J. (23 Aralık 2024). "Valkey is Rapidly Overtaking Redis". DevOps.com. 19 Mayıs 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2025.
- ^ "Redis creator's story". VentureBeat. 20 Haziran 2016. 29 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2021.
- ^ Kepes, Ben (15 Temmuz 2015). "Redis Labs hires the creator of Redis". Network World. 28 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2015.
- ^ Claburn, Thomas. "Redis has a license to kill". The Register. 21 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2024.
- ^ "LICENSE.txt". GitHub. 20 Mart 2024. 21 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2024.
- ^ "Linux Foundation Launches Open Source Valkey Community". Linux Foundation. 28 Mart 2024. 6 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2024.
- ^ Xie, Ping; Olson, Madelyn (2 Ağustos 2024). "Valkey 8.0: Delivering Enhanced Performance and Reliability". Valkey.io. 1 Eylül 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2024.