Tuya
Thuya (bazen Touiyou, Thuiu, Tuya, Tjuyu veya Thuyu olarak çevrilir) Mısırlı soylu bir kadın ve kraliçe Tiye'nin annesi ve aynı zamanda Yuya'nın eşiydi. Akhenaten'in büyükannesi ve Tutankhamun'un büyük büyükannesidir.
| Mısır hiyeroglifinde Thuya | |||||
|
Tuya, Thuya, Touiyou, Thuiu, Tjuyu veya Thuyu | |
|---|---|
 | |
| Doğum | Eski Mısır |
| Ölüm | MÖ c. 1375 |
| Evlilik | Yuya |
| Çocuk(lar) | Tiye, Anen ve Ay |
| Akraba(lar) | Akhenaton, Sitamun, Kiya, Thutmosis, Beketaten |
Thuya (bazen Touiyou,[1] Thuiu,[2] Tuya,[3] Tjuyu veya Thuyu olarak çevrilir) Mısırlı soylu bir kadın ve kraliçe Tiye'nin annesi ve aynı zamanda Yuya'nın eşiydi. Akhenaten'in büyükannesi ve Tutankhamun'un büyük büyükannesidir.
Biyografi
[değiştir | kaynağı değiştir]Tuya'nın Kraliçe Ahmose-Nefertari'nin soyundan geldiğine inanılıyor ve Eski Mısır'ın iç içe geçmiş dininde ve hükûmetinde birçok resmi rol üstlendi. Birçok dini tarikata dahil oldu; unvanları arasında hem Amun hem de Min'in "Hathor Şarkıcısı" ve "Şovmenlerin Şefi" yer alıyordu.[4] Ayrıca Akhmin tanrısı Min'in Harem Müfettişliği gibi etkili makamlarda bulundu.[5] Güçlü bir vezir olan Yuya ile evlendi. Eski Mısır Onsekizinci Hanedan'ının saray mensubu oldu. 50'li yaşların başlarında veya ortalarında MÖ 1375 civarında öldüğüne inanılıyor.
Çocuklar
[değiştir | kaynağı değiştir]Yuya ve Tuya'nın Tiye adında Firavun III. Amenhotep'in Büyük Kraliyet Karısı ünvanına sahip bir kızı vardı. Büyük kraliyet karısı, resmi törenlerde ve ayinlerde firavunun yanında hizmet veren en yüksek Mısır dini pozisyonuydu.
Yuya ve Tuya'nın Aşağı Mısır Şansölyesi, Amun'un İkinci Peygamberi, Heliopolis'in rahibi ve Kutsal Baba unvanlarını taşıyan Anen adında bir oğulları da vardı.[6]
Aynı zamanda Mısırlı bir saray mensubu olan Ay,[7]'ın ebeveynleri de olabilirler. Ay, Tutankhamun'un ölümünden sonra kısa bir süre de olsa hükümdar olmuştur. Ancak, Yuya ve Ay'ın akrabalığına dair kesin bir kanıt yoktur, ancak her ikisinin de güçlü unvanlara sahip olduğu bilinmektedir ve Ay'ın sahip olduğu unvanları babasından miras aldığı düşünülmektedir.[8]
Mezar
[değiştir | kaynağı değiştir]
Tuya, kocası Yuya ile birlikte KV46 mezarına gömüldü ve 1905'te bulunduğunda büyük ölçekte bozulmamıştı. Bu, daha önce Vadide keşfedilen en iyi korunmuş mezardı. (Tutankhamun'un mezarı bulununcaya kadar)[9] Mezar, Amerikalı milyoner Theodore M. Davis adına arkeolog James Quibell liderliğindeki bir grup işçi tarafından keşfedildi. Mezar antik dönemde soyulmuş olsa da içindekilerin çoğu, yataklar, kutular, sandıklar, bir savaş arabası ve iki kişinin lahitleri, tabutları ve mumyaları dahil olmak üzere hâlâ mevcuttu.
Tuya'nın büyük yaldızlı ve siyah boyalı ahşap lahdi, mezarın güney duvarına yerleştirilmiştir. Yukarı Mısır tapınağı ve süslü kızaklar üzerinde oturuyor, altlarına iliştirilmiş üç çıta bunların işlevsizliğini vurguluyordu.[10] Eski soyguncular, tabutlarına ve mumyasına erişmek için onu kısmen sökmüş, kapağını ve bir uzun kenarını mezarın diğer tarafındaki bir yatağın üzerine yerleştirmişti; diğer uzun kenar ise güney duvarına yaslanmıştı. Dış yaldızlı antropoid tabutu çıkarılmış, kapağı yatakların üzerine yerleştirilmiş ve yalak mezarın uzak köşesine konmuştu; yine yaldızlı ikinci (en içteki) tabutunun kapağı çıkarılmış ve bir kenara yerleştirilmiş, ancak oluk ve mumyası lahdin içinde kalmıştır. Quibell, bunun soyguncuların bu tabutun kapağını açmakta zorluk çekmesinden kaynaklandığını öne sürüyor.
Mumya
[değiştir | kaynağı değiştir]Tuya'nın mumyalanmış bedeni, büyük bir keten çarşafla kaplı, arkadan düğümlenmiş ve dört bandajla sabitlenmiş olarak bulundu. Bu bantlar reçine ile kaplıydı ve her bandın karşısında altın varaktan kesilmiş yaldızlı başlıkları vardı. Bandajların alt katmanlarındaki reçine kaplama, büyük bir geniş yaka içeriyordu.[11] Bir zamanlar sarılı mumyasını kaplayan mumya bantları, odanın uzak tarafındaki saklama kavanozlarının üzerinde bulundu.
Vücudunun ilk muayenesi Avustralyalı anatomist Grafton Elliot Smith tarafından yapıldı. Onu kısa boylu, 1.495 metre (4.905 ft) boyunda, beyaz saçlı yaşlı bir kadın olarak tanımladı. Her iki kulak memesinde de iki küpe vardı. Kolları düz bir şekilde yanlarında, elleri uyluklarının dışına dayalıydı. Onun mumyalama kesiği, alt ucuna bir carnelian namlu boncukunun tutturulduğu iplikle dikilmiştir; vücut boşluğu reçineye batırılmış keten ile doldurulmuştur. Smith'e muayenesinde yardımcı olan (daha sonra Tutankhamun'un mumyasının ilk incelemesini yapan) Dr. Douglas Derry, boyunu doğru bir şekilde ölçmek için Tuya'nın ayaklarını açığa çıkardığında, onun altın folyo sandaletler giydiğini gördü. Smith, yalnızca dış görünüşüne dayanarak onun yaşının 50'den fazla olduğunu tahmin etti.[11] Yakın tarihli BT taraması, onun ölüm yaşının 50-60 olduğunu tahmin etti. Beyni çıkarıldı, ancak mumyalama malzemesi yerleştirilmedi ve her iki burun deliği ketenle dolduruldu. Göz yuvalarına mumyalama paketleri yerleştirilmiş ve gerçekçi bir görünüm kazanması için yüzünün orta ve alt kısmına deri altı dolgu yerleştirilmiştir;[12] mumyalama malzemesi de ağzına ve boğazına yerleştirilmişti. Öldüğü sırada dişleri kötü durumdaydı ve azı dişleri eksikti.[13] Ağır yıpranma ve daha önceki röntgenlerde apseler kaydedilmişti.[14] Taramada şiddetli skolyoz çıktı ama ölüm nedeni belirlenemedi.[13] Mumyasının envanter numarası CG 51191.[15]
Tuya'ya ait arkeolojik öğeler
[değiştir | kaynağı değiştir]-
Tuya'nın üçüncü tabutu -
Tuya'nın heykeli, şimdi Louvre'da
.jpg)
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ The Tomb of Iouiya and Touiyou. Londra: Archibald Constable and Co. 1907. ss. XXV-XXX. ISBN 0-7156-2963-8.
- ^ Tomb of Yuaa and Thuiu. Le Caire Impremerie De L'Institut Francais D'Archeologie Orientale. 1908. ss. I-VII.
- ^ Who's Who In Ancient Egypt By Michael Rice By Samy Salah. 2004 (İngilizce). Londra: Routledge. 1999. s. 223. Erişim tarihi: 28 Şubat 2022.
- ^ Tyldesley, Joyce. "Mısır Kraliçelerinin Günlükleri". Thames & Hudson, 2006. s.116
- ^ Cyril Aldred (1989). Akhenaten, Mısır Kralı Thames ve Hudson (İngilizce). s. 96.
- ^ Michael Rice (1999). Eski Mısır'da Kim Kimdir?. s. 20.
- ^ Rice, s.222
- ^ Anthony E David ve Rosalie David (1992). Eski Mısır'ın Biyografik Sözlüğü (İngilizce). Londra: Seaby. s. 167.
- ^ Nicholas Reeves ve Richard H. Wilkinson (2010). The Complete Krallar Vadisi: Mısır'ın En Büyük Firavunlarının Mezarları ve Hazineleri (İngilizce). Londra: Thames & Hudson. s. 174–178. ISBN 978-0-500-28403-2.
- ^ Ikram, Salima; Dodson, Aidan (1998). Eski Mısır'daki Mumya: Ölüleri Sonsuzluk İçin Donatmak (Ciltli bas.). Londra: Thames ve Hudson. s. 259. ISBN 0-500-05088-0.
- ^ a b Quibell, J. E.; Smith, Grafton Elliot (1908). Yuaa ve Thuiu'nun Mezarı. Le Caire Impremerie De L'Institut Francais D'Archeologie Orientale. ss. 68-73.
- ^ Saleem, Sahar N.; Hawass, Zahi (Şubat 2015). "18. ila 20. Hanedanlardan Tarihlenen Mısır Kraliyet Mumyalarında Deri Altı Paketleme". Journal of Computer Assisted Tomography. 39 (3): 301 –306. doi:10.1097/RCT.0000000000000205. PMID 25695867.
- ^ a b Hawass, Zahi; Saleem, Sahar N. (2016). Firavunları Tarama: CTYeni Krallık Kraliyet Mumyalarının Görüntüsü. Kahire: Kahire Basınındaki Amerikan Üniversitesi. ss. 71-74. ISBN 978-977-416-673-0.
- ^ Harris James, Röntgen the Pharaohs, Macdonald and Company (Publishers) Ltd., Londra, 1973, s. 141-142}}
- ^ Habicht, M.E; Bouwman, A.S; Rühli, F.J (25 Ocak 2016). "18. Hanedanlığa ait eski Mısır kraliyet mumyalarının kimlikleri yeniden ele alındı". Yearbook of Physical Anthropology. 159 (S61): 216-231. doi:10.1002/ajpa.22909. PMID 26808107.
