Samuray

Samuray (Japonca: 侍, samurai), Japon yetkilileri tarafından antik çağlardan modern çağa kadar kullanılan bir unvandı. Ayrıca, bu unvandan türeyen savaşçı sınıfı için alternatif bir isimdi. Modern zamanlarda, bushi'nin eşanlamlısı olarak da kullanılır, "Buşido" ile karıştırılmamalıdır. Bushidoluk, samuraylıktan üstün bir rütbeye olsa dahi iki rütbenin sahipleri de "samuray" kategorisinde kabul edilmektedir.^[1][2][3] Samuray kelimesi, "saburafu" (hizmet etmek veya hizmet etmek) kelimesinden gelir ve "beklemek" veya "takip etmek" anlamlarına sahiptir.^[4]

"Bushi" terimi genellikle Japon tarihinde birincil mesleği savaşmak olan insanları ifade ederken, "samuray" tanımı çağlar boyunca değişmiştir.^[1][2]

Başlangıçta, "samuray" kelimesi, etkili aristokratlara ve Shodaifu'ya [ja] (küçük memurlar) hizmet eden ve daha yüksek rütbeli aristokratların kişisel koruması, İmparatorluk Sarayı'nı koruma, hırsızları yakalama ve iç savaşları bastırma gibi görevlerden sorumlu olan samurayhon veya saburaibon rütbesindeki daha düşük rütbeli aristokrat memurları ifade ediyordu. Daha yüksek rütbeli aristokratların hizmetinde, modern zaman sekreterleri, uşakları veya polis memurları olarak adlandıracağımız rolleri oynadılar.^[1][2][3]

Kamakura döneminde samuray tanımı, kendi topraklarına sahip olan ve şoguna hizmet eden savaşçıları ifade eden gokenin ile eş anlamlı hale geldi. Ancak, vasal olmayan ve şoguna hizmet etmeyen istisnai samuraylar da vardı. Bunların emrindekilere rotou veya rojuu deniyordu ve bazı rotoulara toprak ve aile isimleri veriliyordu, samuray rütbeleri gibi samuraylara eşdeğer bir statü veriliyordu. Başka bir deyişle, samuraylar genellikle savaşçılar arasında en yüksek rütbeli savaşçılar olarak kabul edilirdi ^[1][2][3]。

Muromachi döneminde, Kamakura döneminde olduğu gibi, samuray terimi genel olarak şoguna hizmet eden yüksek rütbeli bir savaşçı olarak tanımlanıyordu ve shugo daimyo'ya hizmet eden savaşçılar samuray olarak kabul edilmiyordu. Elbette, belirli bir feodal efendiye hizmet etmeyen roninler (efendisiz samuraylar), silahlı köylü nobushiler [ja] (terk edilmiş samuraylar) ve geçici olarak kiralanan piyadeler samuray olarak kabul edilmiyordu.^[1][2]

Sengoku döneminde (geç Muromachi dönemi), toplumdaki geleneksel efendi-vasal ilişkileri bozuldu ve samurayın geleneksel tanımı kökten değişerek bushi ile eşanlamlı hale geldi.^[1][2][3] Jizamurai [ja], tarlaları yöneten köy muhtarlarından gelen samuraylardı ve birçoğu Sengoku daimyosunun vasalı oldu. Öte yandan, jizamurai terimi genellikle bir şogun veya daimyo'ya hizmet etmeyen yerel savaşçıları ifade ediyordu^[5]

Azuchi-Momoyama döneminde samuraylar genellikle en düşük rütbeli savaşçılar olan wakato [ja]'yu ifade ederdi^[6] bu, Toyotomi Hideyoshi'nin 1591'de Bunroku-Keicho Savaşı [ja]'na hazırlık amacıyla çıkardığı zamanla sınırlı bir yasa olan Durum Kontrol Emri'nin hükümlerinde görülmektedir. Bu yasa samuray (genç samuray), nakama, komono ve arako arasındaki statü geçişlerini düzenliyordu. Bu dört sınıf, ashigaru ile birlikte, samuray aileleri tarafından istihdam edilen kasaba halkı ve çiftçilerdi ve samuray hizmetkarları kategorisine giriyorlardı.^{[6][7][8][9][10]} Savaş zamanlarında samuraylar (genç savaşçılar) ve piyadeler muharip personel, orta rütbeliler ve daha aşağı rütbeliler ise ekipman taşıyıcısıydı. Genel olarak, samurayların (daha genç savaşçılar) soyadlarını kullanmalarına izin veriliyordu ve bazı ashigaru'ların (yaya askerler) da soyadlarını kullanmalarına izin veriliyordu ve yalnızca samuraylar (daha genç savaşçılar) savaşçı statüsünde kabul ediliyordu.^{[6][9][10][11]} Tıpkı samuraylar gibi, wakato'nun tanımı da zamanla değişmiştir; Muromachi döneminde genç bir samuray anlamına geliyordu ve Edo döneminde ise piyadelerden daha düşük ve ashigaru'lardan (piyadeler) daha yüksek bir rütbe anlamına geliyordu.^[12]

Erken Edo döneminde, 10.000 kouku'dan fazla topraklara sahip olan ve şogunun doğrudan vasalları olan bazı daimyo'lar (feodal beyler)^[13] kendilerine "samuray" (Buşido) diyorlardı^[8] Edo Şogunluğu ilk kurulduğunda, şogunun doğrudan vasalları olan hatamoto ile gokenin arasındaki ayrım belirsizdi. Ancak, 17. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, 10.000 kouku'dan daha az bir fief'e sahip olan ve şogunla görüşme hakkı olan doğrudan vasallar olan hatamoto ile bu hakkı olmayan gokenin arasında bir ayrım yapıldı.^[14][15] şogunlukta samuray, hatamoto'yu (Şogunluğun samuray hizmetkarları) ifade ediyordu ve her feodal alanda, küçük veya daha üst rütbedeki samurayları ifade ediyordu.^[1][2][3] Daha sonraları, samurayların çoğu şoguna veya kendi bölgelerindeki feodal beylere hizmet etmeye başlayınca ve samuraylarla sosyal sınıfta altlarındaki kasaba halkı ve çiftçiler arasındaki ayrım daha da belirginleştikçe, samuray ve bushi tanımları arasındaki sınırlar belirsizleşti. O zamandan modern zamanlara kadar "samuray" terimi tekrar "bushi"nin eşanlamlısı olarak kullanılmaya başlandı.^[1][2][8] Ancak resmi olarak, yüksek rütbeli samuraylara samuray, düşük rütbeli samuraylara ise piyade deniyordu ve onlardan bahsederken samuray ve piyade askerleri terimleri kullanılıyordu. Samuraylar efendilerinin huzuruna çıkma hakkına sahipti, at binmelerine izin veriliyordu ve Edo döneminin ortalarına kadar kontrolleri altındaki topraklardan ve köylülerden pirinç alıyorlardı (chigyotori); ancak piyadelerin efendilerinin huzuruna çıkmalarına izin verilmiyordu, bunun yerine onu yaya olarak koruyorlardı ve şogunluğun ve her feodal alanın depolarından pirinç alıyorlardı (kuratoritori). Samuraylar piyade askerleriydi ve maddi sıkıntılar nedeniyle bambu el sanatları ve şemsiye yaparak ve saksı bitkileri satarak geçimlerini sağlıyorlardı. Samuray sınıfından olan samuraylar ve piyadeler, daha düşük rütbeli ve daha düşük rütbeli hizmetkarları olan ashigaru ve kajinlerden açıkça ayırt ediliyordu. Ancak piyadeden samuraya terfi etmek, ashigarudan piyadeye terfi etmekten daha zordu ve yüksek rütbeli samuraylar ile düşük rütbeli piyadeler arasındaki statü farkı oldukça büyüktü ^[16] Orta Edo döneminden itibaren kasaba halkı ve çiftçiler yüksek değerli bir Gokenin hissesi satın alabilirlerdi (Yoriki: 1.000 ryo, Kashi: 500 ryo, vb.) ve bir Gokenin ailesine evlat edinilebilirlerdi veya yargıçlık ofisinde hizmet ederek samuray rütbesine terfi edebilirlerdi. Hatta onların soyundan gelenlerin bir kısmı Hatamoto rütbesine kadar yükselmiş ve Edo Şogunluğu'nda önemli mevkilere gelmişlerdir. Ayrıca, düşük rütbeli samuraylar, Jūzaburō Tsutaya için çalışarak kasabalı olan Bakin Takizawa örneğinde olduğu gibi, işlerini değiştirerek kasabalı veya diğer alt sınıf vatandaşlar olabilirlerdi.^[8][17][18]

"Samuray" 16. yüzyılda ortaya çıkan nispeten yeni bir kelimedir ve Kamakura'dan Muromachi dönemlerine kadar "saburai", Heian döneminde ise "saburah" olarak telaffuz edilmiştir. "Sabrahi" kelimesi "sabrahu" fiilinin bağlaç kipinden türetilmiş bir isimdir. Saburafu kelimesinin tarihçesine bakıldığında, ilk olarak Nara döneminde "samorafu" olarak ortaya çıktığı ve bunun da kökeni bilinen en eski form olduğu düşünülüyor. "Samorahu"nun, "morahu" (öngörmek) fiili ile tonu ayarlamak için kullanılan "sa" önekinin birleştirilmesiyle oluşturulmuş bir kelime olduğu, "morahu"nun ise "moru" (izlemek / korumak) fiili ile varlık/süreklilik anlamına gelen "fu" yardımcı fiilinin (fiil eki olarak da bilinir) birleştirilmesiyle oluşturulmuş bir kelime olduğu düşünülmektedir. Kelime yapısından da anlaşılacağı üzere "samoraf" kelimesinin asıl anlamı karşıdaki kişinin hareketlerini yakından gözlemek iken, Nara Dönemi'ne gelindiğinde bir soylunun yanında durup, emir vermesini beklerken onun hareketlerini gözlemlemek anlamında da kullanılmaya başlanmıştır. Heian döneminde "Samorafu" kelimesinin bir ünlü değişimine uğrayarak "Samurafu" haline geldiği, daha sonra bir ünsüz değişimiyle de "Saburafu" kelimesinin ortaya çıktığı düşünülmektedir. "Saburafu" kelimesinin aynı zamanda "samuray" için de kullanıldığı gerçeğinden anlaşılacağı üzere, Heian döneminde yalnızca bir soyluya hizmet eden birini ifade etmek için kullanılıyordu. Japonya, savaşçıya benzer şekilde dövüş sanatları konusunda uzmanlaşmış yetenekli bir yetkiliyi ifade etmek için "samuray" kanji karakterini kullanan tek ülkedir

"Saburahi" ismi, Heian döneminde "saburafu"nun bağlaç biçiminden doğmuştur. Orijinal anlamı "efendisine yakın duran ve onunla ilgilenen kişi" idi ve daha sonra İmparatorluk Sarayı'na hizmet eden ve aynı zamanda yüksek rütbeli aristokratlara hizmet eden orta ila alt rütbeli yetenekli memurları ifade etmeye başladı. Oradan, bu yetenekli memurların bir bölümünü oluşturan "samuray"ları ifade etmeye başladı. Başka bir deyişle, başlangıçta sadece samuraylar değil, hukuk bilginleri gibi orta ve düşük rütbeli diğer yetenekli görevliler de "samuray" olarak kabul ediliyordu ve bunların savaşçı olma gibi bir unsuru yoktu. Yukarıda da belirtildiği gibi, "Sabrahi" daha sonra "Sabrai" ve ardından "Samurai" olarak biçim değiştirmiştir.^[4]

17. yüzyılın başlarında yayımlanan Nippo Jisho'da (Japonca-Portekizce Sözlük) Bushi ve Mononofu kelimeleri sırasıyla "savaşçı" ve "asker" anlamına gelen Portekizce çevirileri verilirken, Saburai'nin "soylu veya saygın kişi" olarak çevrilmesi, samurayların savaşçı sınıfı içinde özel bir sınıf olduğu düşüncesinin o dönemde yaygın olduğunu göstermektedir.

"Samuray" kelimesi ilk olarak 1727 yılında İngilizcede tanımlandı.^[19]

• Buşido
• Ronin
• Şövalye