Porto
Porto, Portekiz'in Lizbon'dan sonraki ikinci büyük şehridir. Porto Bölgesi'nin başkenti ve İber Yarımadası'nın önemli kentsel alanlarından biridir. Porto'nun tüm belediyesini kapsayan Porto şehir merkezi, 41,42 km²'lik (16 mil kare) bir belediye alanında tahmini 252.687 kişilik nüfusuyla metropol alanına kıyasla küçüktür. 2025 yılı itibarıyla Porto metropol alanı, 2.395 km²'lik (925 mil kare) bir alanda yaklaşık 1,8 milyon kişiye ev sahipliği yaparak Portekiz'in ikinci büyük kentsel alanıdır. Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı'ndan Gamma+ derecesiyle küresel bir şehir olarak tanınmaktadır. Portekiz'in kuzeyindeki Douro Nehri ağzında yer alan Porto, Avrupa'nın en eski merkezlerinden biridir ve merkezi, Porto Tarihi Merkezi, Luiz I Köprüsü ve Serra do Pilar Manastırı olarak 1996 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Alanı ilan edilmiştir. Tarihi alan aynı zamanda Portekiz Ulusal Anıtı'dır. Kent alanının batı kısmı Atlantik Okyanusu kıyı şeridine kadar uzanır. Yerleşim, Roma Cumhuriyeti'nin bir karakolu olduğu MÖ 2. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Birleşik Kelt-Latince adı Portus Cale, Latince'den transliterasyon ve sözlü evrime dayanarak Portekiz adının kökeni olarak kabul edilmiştir. Portekiz'in en ünlü ihracat ürünlerinden biri olan Porto şarabı, adını Porto'dan almıştır; çünkü metropol alanı ve özellikle Vila Nova de Gaia'nın mahzenleri, güçlendirilmiş şarabın paketlenmesi, taşınması ve ihracatından sorumluydu. Porto, Camino de Santiago'nun Portekiz Yolu güzergahı üzerindedir. 2014 ve 2017 yıllarında Porto, Best European Destinations Agency tarafından En İyi Avrupa Destinasyonu seçildi. 2023 yılında Porto, Food and Travel dergisi tarafından Yılın Şehri seçildi. 2024 yılında ise şehir, World Travel Awards'da Dünyanın Önde Gelen Sahil Metropol Destinasyonu seçildi.
| Porto | |
|---|---|
 Bayrak  Arma | |
  Porto | |
| Ülke |  Portekiz |
| Bölge | Norte |
| Alt Bölge | Grande Porto |
| İdare | |
| • Belediye Başkanı | Rui Moreira |
| Yüzölçümü | |
| • Şehir | 41,42 km² |
| Rakım | 104 m |
| Nüfus (2021)[2] | |
| • Şehir | 231.800[1] |
| • Yoğunluk | 6,900/km² |
| • Metropol | 1,721,038 |
| Zaman dilimi | UTC±00.00 (BAS) |
| • Yaz (YSU) | UTC+01.00 (BAS) |
| Posta kodu | 4000-286 Porto |
| Alan kodu | (+351) 22 |
Resmî site www.cm-porto.pt | |
.jpg)
Porto, Portekiz'in Lizbon'dan sonraki ikinci büyük şehridir. Porto Bölgesi'nin başkenti ve İber Yarımadası'nın önemli kentsel alanlarından biridir. Porto'nun tüm belediyesini kapsayan Porto şehir merkezi, 41,42 km²'lik (16 mil kare) bir belediye alanında tahmini 252.687 kişilik nüfusuyla metropol alanına kıyasla küçüktür. 2025 yılı itibarıyla Porto metropol alanı, 2.395 km²'lik (925 mil kare) bir alanda yaklaşık 1,8 milyon kişiye ev sahipliği yaparak Portekiz'in ikinci büyük kentsel alanıdır. Küreselleşme ve Dünya Şehirleri Araştırma Ağı'ndan Gamma+ derecesiyle küresel bir şehir olarak tanınmaktadır.
Portekiz'in kuzeyindeki Douro Nehri ağzında yer alan Porto, Avrupa'nın en eski merkezlerinden biridir ve merkezi, Porto Tarihi Merkezi, Luiz I Köprüsü ve Serra do Pilar Manastırı olarak 1996 yılında UNESCO tarafından Dünya Mirası Alanı ilan edilmiştir. Tarihi alan aynı zamanda Portekiz Ulusal Anıtı'dır. Kent alanının batı kısmı Atlantik Okyanusu kıyı şeridine kadar uzanır. Yerleşim, Roma Cumhuriyeti'nin bir karakolu olduğu MÖ 2. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Birleşik Kelt-Latince adı Portus Cale, Latince'den transliterasyon ve sözlü evrime dayanarak Portekiz adının kökeni olarak kabul edilmiştir.
Portekiz'in en ünlü ihracat ürünlerinden biri olan Porto şarabı, adını Porto'dan almıştır; çünkü metropol alanı ve özellikle Vila Nova de Gaia'nın mahzenleri, güçlendirilmiş şarabın paketlenmesi, taşınması ve ihracatından sorumluydu. Porto, Camino de Santiago'nun Portekiz Yolu güzergahı üzerindedir. 2014 ve 2017 yıllarında Porto, Best European Destinations Agency tarafından En İyi Avrupa Destinasyonu seçildi. 2023 yılında Porto, Food and Travel dergisi tarafından Yılın Şehri seçildi. 2024 yılında ise şehir, World Travel Awards'da Dünyanın Önde Gelen Sahil Metropol Destinasyonu seçildi.
İklim
[değiştir | kaynağı değiştir]Porto'da ılık-yaz özellikleriyle Akdeniz iklimi (Köppen iklim sınıflandırması'na göre) hüküm sürer. Sonucunda güney sahillerinin iklim karakteristik özelliklerini paylaşır: ılık, kuru yazları, yağmurlu kışları. Lakin güneyin aksin, serin ve yağışlı geçişlerle kurak mevsim kesilebilir ve mevsim ortalamasının uzunluğu genellikle daha kısadır.
Yazları 15 °C (59 °F) ve 25 °C (77 °F) arasında güneşlidir ama mevsimsel sıcak dalgaları ile 35 °C (95 °F) sıcaklıklara çıktığı da olur. Bu sıcak dalgaları sırasında havadaki nem oranı alçak kalır ama yakınlarda orman yangınlarına yol açar. Sahilleri genellikle rüzgarlı ve şehirlerden daha ılıktır. Tersi olarak, nadiren yazın yağmurlu periyotları birkaç gün sürebilir ve sağnaklar ve öğleden sonraları ulaştığı 20 °C (68 °F) sıcaklıktaki serinlikler ile karakterize edilirler.
 Porto iklimi 
| |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aylar | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara | Yıl |
| En yüksek sıcaklık (°C) | 23,3 | 23,2 | 28,5 | 30,2 | 34,1 | 38,7 | 40,0 | 40,9 | 36,9 | 32,2 | 26,3 | 24,8 | 40,9 |
| Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) | 13,8 | 15,0 | 17,4 | 18,1 | 20,1 | 23,5 | 25,3 | 25,7 | 24,1 | 20,7 | 17,1 | 14,4 | 19,6 |
| Ortalama sıcaklık (°C) | 9,5 | 10,4 | 12,6 | 13,7 | 15,9 | 19,0 | 20,6 | 20,8 | 19,5 | 16,4 | 13,0 | 10,7 | 15,2 |
| Ortalama en düşük sıcaklık (°C) | 5,2 | 5,9 | 7,8 | 9,1 | 11,6 | 14,5 | 15,9 | 15,9 | 14,7 | 12,2 | 8,9 | 6,9 | 10,7 |
| En düşük sıcaklık (°C) | −3,3 | −2,8 | −1,6 | 0,1 | 3,3 | 5,6 | 9,5 | 8,0 | 5,5 | 1,4 | −0,3 | −1,2 | −3,3 |
| Ortalama yağış (mm) | 147,1 | 110,5 | 95,6 | 117,6 | 89,6 | 39,9 | 20,4 | 32,9 | 71,9 | 158,3 | 172,0 | 181,0 | 1.237 |
| Kaynak: Portekiz Meteoroloji Enstitüsü[3] | |||||||||||||
Mimari
[değiştir | kaynağı değiştir]Douro nehrinin ağzına bakan tepeler boyunca kurulan, 2.000 yıllık tarihi ile olağan dışı bir kentsel manzaraya sahip Oporto tarihi şehir merkezi, 1996 yılında UNESCO tarafından dünya mirası listesine alınmıştır.[4] Kentin mimari eserleri arasında, ayakta kalan en eski yapısı Oporto Katedrali ile birlikte, küçük Romanesk Cedofeita Kilisesi, gotik Igreja de São Francisco Kilisesi, Saint Francis, surlar kalıntıları ve 15. yüzyıldan kalma evleri bulunmaktadır. Kentte barok stili de Francis ve St Claire (Santa Clara) kiliselerinin iç dekorasyonunda ayrıntılı ve yaldızlı çalışmalarla, Merhamet kiliseleri'nde (Misericórida) ve İmamlar ( Igreja dos Clerigos) ile Porto Piskoposluk Sarayı tarafından temsil edilmektedir. neoklasisizm ve romantizm 19. ve 20. yüzyıllarda şehrin peyzajına muhteşem Borsa Sarayı Palácio da Bolsa, Saint Anthony Hastanesi, belediye binası, Liberdade Meydanı'ndaki binalar ve Avenida dos Aliados, çini süslü São Bento Tren İstasyonu ve Kristal Sarayının ( Palácio de Cristal) bahçeleri gibi ilginç anıtlar eklendi. Bir rehber eşliğinde ziyaret Palácio da Bolsa ziyareti ve özellikle Arap Odasını görmek önemli bir turistik ilgi kaynağı olmuştur.
Bucaklar
[değiştir | kaynağı değiştir]Belediyede 15 bucak (Por.: freguesia) yer almaktadır.
- Aldoar
- Bonfim
- Campanhã
- Cedofeita
- Foz do Douro
- Lordelo do Ouro
- Massarelos
- Miragaia
- Nevogilde
- Paranhos
- Ramalde
- Santo Ildefonso
- São Nicolau
- Sé
- Vitória
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Porto şehrinin fotoğrafları 18 Aralık 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ INE (23 Kasım 2022). "Population and Housing Census - 2021 Census". tabulador.ine.pt (İngilizce). National Institute of Statistics. 23 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2023.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2021.
- ^ "Porto iklim verileri – 1981–2010" (Portekizce). Portekiz Meteoroloji Enstitüsü. Erişim tarihi: 19 Ocak 2013.
- ^ "[[UNESCO]] Dünya Mirasları sitesi; Oporto tarihi merkezi (İngilizce)". 1 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2012.
Portekiz altbölgesi Grande Porto'nun belediyeleri | |
|---|---|
  Espinho • Gondomar • Maia • Matosinhos • Porto • Póvoa de Varzim • Valongo • Vila do Conde • Vila Nova de Gaia |
| Norte |
|
|---|---|
| Centro | |
| Lizbon |
|
| Alentejo |
|
| Azorlar | |
| Madeira | |
* Portekiz'in diğer bölgeleri ve İspanya ile paylaşılmaktadır. | |
