Perulular
Perulular (İspanyolca: peruanos/peruanas), Peru vatandaşlarıdır. Günümüzdeki Peru toprakları, 16. yüzyıldaki İspanyol fethinden önce Caral gibi kültürler tarafından birkaç bin yıldır iskan edilmişti. Peru nüfusu, 1520'lerde tahmini 5-9 milyondan, 1620'de yaklaşık 600.000'e düşmüştür; bunun başlıca nedeni İspanyolların getirdiği bulaşıcı hastalıklardır. İspanyollar ve Afrikalılar, sömürge yönetimi altında 1532'de büyük sayılarda gelmiş ve birbirleriyle ve yerli Perulularla geniş ölçüde karışmışlardır. Cumhuriyet döneminde, Avrupa halklarının (özellikle İspanya ve İtalya'dan ve daha az ölçüde Almanya, Fransa, Hırvatistan ve Britanya Adaları'ndan) kademeli bir göçü olmuştur. Çinliler ve Japonlar, 19. yüzyılın sonlarında ülkeye büyük sayılarda gelmişlerdir. 2017 Nüfus Sayımına göre 31,2 milyonluk nüfusuyla Peru, Güney Amerika'nın dördüncü en kalabalık ülkesidir. Demografik büyüme oranı 1950 ile 2000 yılları arasında %2,6'dan %1,6'ya düşmüştür ve nüfusunun 2050 yılında yaklaşık 46-51 milyona ulaşması beklenmektedir. 2017 itibarıyla nüfusun %79,3'ü kentsel alanlarda, %20,7'si ise kırsal alanlarda yaşamaktadır. Başlıca şehirler arasında 9,5 milyondan fazla kişiye ev sahipliği yapan Lima, Arequipa, Trujillo, Chiclayo, Piura, Iquitos, Huancayo, Cusco ve Pucallpa yer almaktadır ve bunların her birinin nüfusu 250.000'i aşmaktadır. En büyük Perulu gurbetçi toplulukları Amerika Birleşik Devletleri, Güney Amerika (Arjantin, Şili, Venezuela ve Brezilya ), Avrupa (İspanya, İtalya, Fransa ve Birleşik Krallık), Japonya, Avustralya ve Kanada'da yaşamaktadır.
Perulular (İspanyolca: peruanos/peruanas), Peru vatandaşlarıdır. Günümüzdeki Peru toprakları, 16. yüzyıldaki İspanyol fethinden önce Caral gibi kültürler tarafından birkaç bin yıldır iskan edilmişti. Peru nüfusu, 1520'lerde tahmini 5-9 milyondan, 1620'de yaklaşık 600.000'e düşmüştür; bunun başlıca nedeni İspanyolların getirdiği bulaşıcı hastalıklardır.[1] İspanyollar ve Afrikalılar, sömürge yönetimi altında 1532'de büyük sayılarda gelmiş ve birbirleriyle ve yerli Perulularla geniş ölçüde karışmışlardır. Cumhuriyet döneminde, Avrupa halklarının (özellikle İspanya ve İtalya'dan ve daha az ölçüde Almanya, Fransa, Hırvatistan ve Britanya Adaları'ndan) kademeli bir göçü olmuştur. Çinliler ve Japonlar, 19. yüzyılın sonlarında ülkeye büyük sayılarda gelmişlerdir.
2017 Nüfus Sayımına göre 31,2 milyonluk nüfusuyla Peru, Güney Amerika'nın dördüncü en kalabalık ülkesidir.[2] Demografik büyüme oranı 1950 ile 2000 yılları arasında %2,6'dan %1,6'ya düşmüştür ve nüfusunun 2050 yılında yaklaşık 46-51 milyona ulaşması beklenmektedir.[3] 2017 itibarıyla nüfusun %79,3'ü kentsel alanlarda, %20,7'si ise kırsal alanlarda yaşamaktadır.[4] Başlıca şehirler arasında 9,5 milyondan fazla kişiye ev sahipliği yapan Lima, Arequipa, Trujillo, Chiclayo, Piura, Iquitos, Huancayo, Cusco ve Pucallpa yer almaktadır ve bunların her birinin nüfusu 250.000'i aşmaktadır.[5] En büyük Perulu gurbetçi toplulukları Amerika Birleşik Devletleri, Güney Amerika (Arjantin, Şili, Venezuela ve Brezilya ), Avrupa (İspanya, İtalya, Fransa ve Birleşik Krallık), Japonya, Avustralya ve Kanada'da yaşamaktadır.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Demographic collapse: Inca civilization, 1520–1620
- ^ "Perú: Perfil Sociodemográfico" (PDF). Instituto Nacional de Estadística e Informática. s. 13. 11 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Ocak 2026.
- ^ Instituto Nacional de Estadística e Informática, Perú: Estimaciones y Proyecciones de Población, 1950–2050, pp. 37–38, 40.
- ^ "Perú: Perfil Sociodemográfico" (PDF). Instituto Nacional de Estadística e Informática. s. 15. 11 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Ocak 2026.
- ^ "Perú: Perfil Sociodemográfico" (PDF). Instituto Nacional de Estadística e Informática. s. 27. 11 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Ocak 2026.
Bibliyografya
[değiştir | kaynağı değiştir]- Bailey, Gauvin A. (2005), Art of colonial Latin America, Phaidon, ISBN 978-0-7148-4157-1
- Bayón, Damián; Concha, Jaime; Martin, Gerald (1998), Leslie Bethell (Ed.), A Cultural History of Latin America: Literature, Music and the Visual Arts in the 19th and 20th Centuries, Cambridge University Press, ISBN 978-1-316-58389-025 Temmuz 2016
| Yerliler |
| ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Yerli Olmayanlar |
| ||||||
