Messier 49
Messier 49 (ayrıca M 49 veya NGC 4472 olarak da bilinir) Başak takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 58,7 Mly (18 Mpc)uzaklıkta bulunan bir eliptik gökadadır. Charles Messier tarafından 19 Şubat 1771 tarihinde keşfedildi. Halton Arp tarafından görüntülenmiş ve Arp 134 olarak "Yakınlarında parçalar olan gökadalar" kategorisi altında Tuhaf Gökadalar Atlası'na dahil edilmiştir. Haziran 1969'da gökada içerisinde bugüne kadar teyit edilmiş tek süpernova SN 1969Q gözlenmiştir. Gökadanın çekirdeği, kütlesi 5,65 × 108 M⊙ olan bir süper kütleli kara delik bulunduğunu gösteren X-ışınları yayar.
| Messier 49 | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 HUT tarafından elde edilen Messier 49 fotoğrafı. | |||||
| Gözlem verisi (Dönem J2000) | |||||
| Takımyıldız | Başak | ||||
| Sağ açıklık (α) | 12sa 29d 46.7s[1] | ||||
| Dik açıklık (δ) | +08° 00′ 02″[1] | ||||
| Galaksi sınıfı | E2/S0;Sy2 LINER[1] | ||||
| Görünür büyüklük (V) | 8,3[2] | ||||
| Görünür büyüklük (B) | 9,3[2] | ||||
| Yüzey parlaklığı (SB) | 13,2[2] | ||||
| Boyut | 10,2′ × 8,3′[1] | ||||
| Özellikler | |||||
| Grup veya küme | Başak kümesi[1] M49 Grubu[1] | ||||
| Kırmızıya kayma (z) | 0,003272 ± 0,000017[1] | ||||
| Helyo dikey hız () | (981 ± 5) km/sn[1] | ||||
| Mesafe | 58,7 Mly (18 Mpc)[1] | ||||
Keşif | |||||
| |||||
| Katalog belirtmeleri | |||||
M 49 • NGC 4472 • UGC 7629 • PGC 41220 • CGCG 42-134 • MCG +01-32-083 • 2MASX J12294679+0800014 • VCC 1226 • Arp 134 • GC 3021 • H I 7 • h 1294 | |||||
 Wikimedia Commons'ta ilgili ortam | |||||
Messier 49 (ayrıca M 49 veya NGC 4472 olarak da bilinir) Başak takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 58,7 Mly (18 Mpc)uzaklıkta bulunan bir eliptik gökadadır. Charles Messier tarafından 19 Şubat 1771 tarihinde keşfedildi.[3][4] Halton Arp tarafından görüntülenmiş ve Arp 134 olarak "Yakınlarında parçalar olan gökadalar" kategorisi altında Tuhaf Gökadalar Atlası'na dahil edilmiştir.[5] Haziran 1969'da[6] gökada içerisinde bugüne kadar teyit edilmiş tek süpernova SN 1969Q gözlenmiştir.[7] Gökadanın çekirdeği, kütlesi 5,65 × 108 M⊙ olan bir süper kütleli kara delik bulunduğunu gösteren X-ışınları yayar.[8]
Başak kümesi üyeliği
[değiştir | kaynağı değiştir]Messier 49, başak kümesi'nin en parlak üyeleri arasında olmasının yanı sıra[9] keşfedilen ilk üyesidir.[10] Gökada, Başak kümesi içerisindeki M49 Grubu altkümesinin merkezinde bulunur.[9] Cüce düzensiz gökada UGC 7636 ile kütle çekimsel olarak etkileşim halindedir.[11] Bu cüce düzensiz gökada 6 x 30 kpc fiziksel boyuta karşılık gelen yaklaşık 1 x 5 yay-dakikalık alana yayılmış bir kalıntı izi gösterir.[12]
Küresel kümedeki kara delik
[değiştir | kaynağı değiştir]Gök bilimciler ilk kez bir küresel yıldız kümesi içinde aktif bir karadeliğin tartışılmaz kanıtını belirlediler. Karadelik, NGC 4472'nin çevresinde belirlenen 300 X-ışını kaynağından birisi. İngiltere'nin Southampton Üniversitesi'nden gök bilimciler, daha önce Chandra X-ışını Gözlemevi teleskobu tarafından belirlenen bu kaynaklardan birisinin, bilinen bir küresel kümenin optik olarak belirlenen koordinatlarıyla örtüştüğünü gözlemlediler ve x-ışını kaynağının, bir karadeliğin varlığından başka hiçbir biçimde açıklanamayacak kadar parlak ve değişken olduğunu belirtmişlerdir.[13] 2011 yılında ikinci bir aday açıklandı.[14]
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ a b c d e f g h i "NASA/IPAC Extragalactic Database". NED results for object NGC 4472. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019.
- ^ a b c "SEDS". Revised NGC Data for NGC 4472. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019.
- ^ K. G. Jones (1991). Messier's Nebulae and Star Clusters (2. bas.). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-37079-5.
- ^ Seligman, Courtney. "NGC 4472 (= PGC 41220 = M49 = Arp 134)". 28 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2019.
- ^ Arp, Halton (1966). "Atlas of Peculiar Galaxies". Figure 3. 25 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2019.
- ^ R. Barbon, E. Cappellaro, F. Ciatti, M. Turatto, C. T. Kowal (1984). "A revised supernova catalogue". Astronomy & Astrophysics Supplement Series. Cilt 58. ss. 735-750.
- ^ "NASA/IPAC Extragalactic Database". Results for supernova search near name "NGC 4472". 14 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2007.
- ^ Loewenstein, Michael; Mushotzky, Richard F.; Angelini, Lorella; Arnaud, Keith A.; Quataert, Eliot (Temmuz 2001), "Chandra Limits on X-Ray Emission Associated with the Supermassive Black Holes in Three Giant Elliptical Galaxies" (PDF), The Astrophysical Journal, 555 (1), ss. L21-L24, arXiv:astro-ph/0106326
, Bibcode:2001ApJ...555L..21L, doi:10.1086/323157, 19 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF)17 Ekim 2019.
- ^ a b A. Sandage, J. Bedke (1994). Carnegie Atlas of Galaxies. Washington, D.C.: Carnegie Institution of Washington. ISBN 0-87279-667-1.
- ^ Thompson, Robert Bruce; Thompson, Barbara Fritchman (2007), Illustrated guide to astronomical wonders, DIY science, O'Reilly Media, Inc., s. 492, ISBN 978-0-596-52685-6, 5 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi17 Ekim 2019.
- ^ Irwin, Jimmy A.; Sarazin, Craig L. (Kasım 1996), "X-Ray Evidence for the Interaction of the Giant Elliptical Galaxy NGC 4472 with Its Virgo Cluster Environment", The Astrophysical Journal, 471 (2), s. 683, Bibcode:1996ApJ...471..683I, doi:10.1086/177998.
- ^ McNamara, Brian R.; Sancisi, Renzo; Henning, Patricia A.; Junor, William (Eylül 1994), "A violent interaction between the dwarf galaxy UGC 7636 and the giant elliptical galaxy NGC 4472", The Astronomical Journal, 108 (3), ss. 844-850, Bibcode:1994AJ....108..844M, doi:10.1086/117116.
- ^ SKY - Bilim ve Teknik dergisi 2007
- ^ Maccarone, Thomas J.; Kundu, Arunav; Zepf, Stephen E.; Rhode, Katherine L. (Ocak 2011), "A new globular cluster black hole in NGC 4472", Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 410 (3), ss. 1655-1659, arXiv:1008.2896 , Bibcode:2011MNRAS.410.1655M, doi:10.1111/j.1365-2966.2010.17547.x.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- M49, küresel kümedeki kara delik 19 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- WikiSky'da Messier 49: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrojen α, X-Ray, Astrofoto, Gök Haritası
 Liste
|
