Inula
Inula, Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir. Birkaç santimetre boyundaki küçük türlerden 3 m (10 ft) boyundaki devasa uzun ömürlülere kadar büyük ölçüde değişen tek yıllık, otsu uzun ömürlü veya alt çalılar olabilirler. Genellikle dar ışın çiçekli sarı papatya benzeri kompozit çiçek başları taşırlar. Bazı ortak özellikleri arasında kıllara sahip pappus, düz kapitulum ve saman eksikliği sayılabilir. Birçok türü bahçe için popüler çiçeklerdir ve yetiştiriciliği antik çağlara kadar uzanır. Daha küçük türler kaya bahçelerinde ve çok kaba yapraklara sahip olma eğiliminde olan daha yaygın büyük türler ise bordürlerde kullanılır.
| Inula | |||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | |||||||||||||||
Biyolojik sınıflandırma  | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Inula, Asteraceae familyasına bağlı bir cinstir.[2][3][4]
Birkaç santimetre boyundaki küçük türlerden 3 m (10 ft) boyundaki devasa uzun ömürlülere kadar büyük ölçüde değişen tek yıllık, otsu uzun ömürlü veya alt çalılar olabilirler. Genellikle dar ışın çiçekli sarı papatya benzeri kompozit çiçek başları taşırlar.
Bazı ortak özellikleri arasında kıllara sahip pappus, düz kapitulum ve saman eksikliği sayılabilir.
Birçok türü bahçe için popüler çiçeklerdir ve yetiştiriciliği antik çağlara kadar uzanır. Daha küçük türler kaya bahçelerinde ve çok kaba yapraklara sahip olma eğiliminde olan daha yaygın büyük türler ise bordürlerde kullanılır.
Etimoloji
[değiştir | kaynağı değiştir]Inula cins adının kökeni belirsizdir ve Romalılar tarafından zaten kullanılmaktaydı. Latince inula campana (field inula) ifadesi, bilimsel adı Inula helenium olan İngilizce elecampane'nin ortaya çıkmasına neden olmuştur. Bitkinin özel adı olan helenium, Truvalı Helen'den türemiştir; elecampane'nin onun gözyaşlarının düştüğü yerden çıktığı söylenir.[5]
Taksonomi
[değiştir | kaynağı değiştir]- Inula acaulis Schott & Kotschy ex Boiss.
- Inula acuminata DC.
- Inula anatolica Boiss.
- Inula angustifolia DC.
- Inula arbuscula Delile
- Inula aucheriana DC.
- Inula barbata Wall. ex DC.
- Inula candida (L.) Cass.
- Inula ciliaris Matsum.
- Inula clarkei (Hook.f.) R.R.Stewart
- Inula cuanzensis Hiern
- Inula decurrens Popov
- Inula discoidea Boiss.
- Inula eminii (O.Hoffm.) O.Hoffm.
- Inula engleriana O.Hoffm.
- Inula fragilis Boiss. & Hausskn.
- Inula gimbundensis S.Moore
- Inula glareosa E.M.Antipova
- Inula glauca C.Winkl.
- Inula glomerata C.Winkl.
- Inula gombczewskyi E.M.Antipova
- Inula gossweileri S.Moore
- Inula grandiflora Willd.
- Inula grandis Schrenk ex Fisch. & C. A. Mey.
- Inula helenium L.
- Inula helianthus-aquatica C.Y.Wu ex Y.Ling
- Inula hendersoniae S.Moore
- Inula hissarica R.Nabiev
- Inula hookeri C.B.Clarke
- Inula huillensis Hiern
- Inula hupehensis (Y.Ling) Y.Ling
- Inula inuloides (Fenzl) Grierson
- Inula japonica Thunb.
- Inula kalapani C.B.Clarke
- Inula klingii O.Hoffm.
- Inula koelzii R.Dawar & Qaiser
- Inula limosa O.Hoffm.
- Inula linariifolia Turcz.
- Inula macrocephala Boiss. & Kotschy
- Inula macrolepis Bunge
- Inula magnifica Lipsky
- Inula mannii (Hook.f.) Oliv. & Hiern
- Inula mildbraedii Muschl.
- Inula montbretiana DC.
- Inula multicaulis Fisch. & C.A.Mey.
- Inula obtusifolia A.Kern.
- Inula oligocephala S.Moore
- Inula paludosa O.Hoffm.
- Inula peacockiana (Aitch. & Hemsl.) Korovin
- Inula perrieri (Humbert) Mattf.
- Inula persica F.Ghahrem. & Narimisa
- Inula poggeana O.Hoffm.
- Inula racemosa Hook.f.
- Inula rajamandii Narimisa & F.Ghahrem.
- Inula rhizocephala Schrenk ex Fisch. & C.A.Mey.
- Inula rhizocephaliformis Kamelin & Turak.
- Inula robynsii De Wild.
- Inula royleana DC.
- Inula salsoloides (Turcz.) Ostenf.
- Inula sarana Boiss.
- Inula schischkinii Gorschk.
- Inula schmalhausenii C.Winkl.
- Inula sechmenii Hartvig & Strid
- Inula sericeo-villosa Rech.f.
- Inula sericophylla Franch.
- Inula serratuloides (Gilli) Grierson
- Inula speciosa O.Hoffm.
- Inula stenocalathia (Rech.f.) Soldano
- Inula stewartii Abid & Qaiser
- Inula stolzii Mattf.
- Inula × stricta Tausch
- Inula subfloccosa Rech.f.
- Inula taiwanensis S.S.Ying
- Inula thapsoides (Spreng.) Spreng.
- Inula tuzgoluensis M.Öztürk & Ö.Çetin
- Inula urumoffii Degen
- Inula vernonioides O.Hoffm.
- Inula viscidula Boiss. & Kotschy
- Inula welwitschii O.Hoffm.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Angiosperm Phylogeny Group (2016). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV" (PDF). Botanical Journal of the Linnean Society. 181 (1): 1–20. doi:10.1111/boj.12385. ISSN 0024-4074.
- ^ "GBIF". 5 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2021.
- ^ "Mindat". 3 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2021.
- ^ "PaleoBioDB". 19 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2021.
- ^ Melderis, A. (Mart 2007). A Handbook of British Flowering Plants (İngilizce). Read Books. ISBN 978-1-4067-6632-5. 11 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2023.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Inula ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Vikitür'de Inula ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
 | Papatyagiller ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |