Hevi
Hevi (Gürcüce: ხევი) kuzeydoğu Gürcistan'da küçük bir tarihi-coğrafi bölgedir. Günümüz Kazbegi semtinde, Mtsheta-Mtianeti bölgesinde (mhare) yer almaktadır. Büyük Kafkas dağlarının kuzey yamaçlarında yer alan Truso, Tergi (Terek) ve Snostzkali nehirlerinin üç boğazı burada bulunmaktadır. Hevi'nin manzarasına, ormangülü, dağ geçitleri ve şelalelerle bezeli alpin çayırları ve 5047 metre yüksekliğindeki hareketsiz bir yanardağ olan Kazbek Dağı (yerel olarak Mkinvartsveri, yani “buzla kaplı” olarak bilinir) hakimdir. Bölge popüler bir turistik mekandır. Öngörülen Hevi-Aragvi Biyosfer Rezervinin bir parçasıdır. Hevi'nin önemli kültürel yerleri arasında Gergeti Teslis Kilisesi (14. yüzyıl), Garbani Kilisesi (9. ila 10. yüzyıl), Sioni Bazilikası (9. yüzyıl) ve kalesi, Betlemi Manastır Kompleksi (9. ila 10. yüzyıl) ve Sno Kalesi bulunmaktadır. Bu bölgenin adı, kelimenin tam anlamıyla "bir boğaz" demektir, bu isim Gürcü kroniklerinde Tsanar Geçidi, Tsanaretis Hevi olarak bilinen antik ve erken Orta Çağ Tsanareti bölgesinden gelir. Hevi halkı Moheveler adı verilen etnik Gürcülerdir. Moheveler'in tarihi, gelenekleri ve yaşam tarzı, Doğu Gürcistan'daki diğer dağlılarınkine çok benzer. Eski zamanlardan beri Hevi, esas olarak Kuzey Kafkasya'yı Transkafkasya'ya bağlayan Darial Geçidi'ne yakın komşuluğundan dolayı büyük stratejik ve askeri öneme sahip olmuştur. Tipik feodal ilişkilerden bağımsız olarak, yargıç, rahip ve askeri lider olarak işlev gören bir hevisberi (yani "boğaz yaşlısı") tarafından yönetilen ataerkil bir toplulukta yaşıyorlardı. Hevi dağlıları, bölgenin yarı özerk Aragvi Dükalığı'nın kontrolü altına girdiği 17. yüzyılın sonundan 1743'e kadar olan dönem dışında, Gürcü tacının doğrudan vasalları olarak kabul edildi. Moheveler tarafından Aragvi lordlarının yönetimine karşı gösterilen şiddetli direniş, yerel folklorun yanı sıra klasik Gürcü edebiyatına da büyük ölçüde yansımıştır. Gürcistan'da Rus yönetiminin kurulması (1801), 1804'te Çarlık ordusu tarafından bastırılan bir ayaklanma düzenleyen dağlılar tarafından düşmanlıkla karşılandı. Bununla birlikte, Hevi halkı, sert Sovyet yönetimi yaşam tarzlarını baskılar yoluyla değiştirene ve birkaç aileyi ovalara zorla gönderene kadar Orta Çağ geleneklerini ve benzersiz bir toplum biçimini korudu.
Hevi (Gürcüce: ხევი) kuzeydoğu Gürcistan'da küçük bir tarihi-coğrafi bölgedir. Günümüz Kazbegi semtinde, Mtsheta-Mtianeti bölgesinde (mhare) yer almaktadır. Büyük Kafkas dağlarının kuzey yamaçlarında yer alan Truso, Tergi (Terek) ve Snostzkali nehirlerinin üç boğazı burada bulunmaktadır.
Hevi'nin manzarasına, ormangülü, dağ geçitleri ve şelalelerle bezeli alpin çayırları ve 5047 metre yüksekliğindeki hareketsiz bir yanardağ olan Kazbek Dağı (yerel olarak Mkinvartsveri, yani “buzla kaplı” olarak bilinir) hakimdir. Bölge popüler bir turistik mekandır. Öngörülen Hevi-Aragvi Biyosfer Rezervinin bir parçasıdır. Hevi'nin önemli kültürel yerleri arasında Gergeti Teslis Kilisesi (14. yüzyıl), Garbani Kilisesi (9. ila 10. yüzyıl), Sioni Bazilikası (9. yüzyıl) ve kalesi, Betlemi Manastır Kompleksi (9. ila 10. yüzyıl) ve Sno Kalesi bulunmaktadır.
Bu bölgenin adı, kelimenin tam anlamıyla "bir boğaz" demektir, bu isim Gürcü kroniklerinde Tsanar Geçidi, Tsanaretis Hevi olarak bilinen antik ve erken Orta Çağ Tsanareti bölgesinden gelir. Hevi halkı Moheveler adı verilen etnik Gürcülerdir. Moheveler'in tarihi, gelenekleri ve yaşam tarzı, Doğu Gürcistan'daki diğer dağlılarınkine çok benzer. Eski zamanlardan beri Hevi, esas olarak Kuzey Kafkasya'yı Transkafkasya'ya bağlayan Darial Geçidi'ne yakın komşuluğundan dolayı büyük stratejik ve askeri öneme sahip olmuştur. Tipik feodal ilişkilerden bağımsız olarak, yargıç, rahip ve askeri lider olarak işlev gören bir hevisberi (yani "boğaz yaşlısı") tarafından yönetilen ataerkil bir toplulukta yaşıyorlardı. Hevi dağlıları, bölgenin yarı özerk Aragvi Dükalığı'nın kontrolü altına girdiği 17. yüzyılın sonundan 1743'e kadar olan dönem dışında, Gürcü tacının doğrudan vasalları olarak kabul edildi. Moheveler tarafından Aragvi lordlarının yönetimine karşı gösterilen şiddetli direniş, yerel folklorun yanı sıra klasik Gürcü edebiyatına da büyük ölçüde yansımıştır. Gürcistan'da Rus yönetiminin kurulması (1801), 1804'te Çarlık ordusu tarafından bastırılan bir ayaklanma düzenleyen dağlılar tarafından düşmanlıkla karşılandı. Bununla birlikte, Hevi halkı, sert Sovyet yönetimi yaşam tarzlarını baskılar yoluyla değiştirene ve birkaç aileyi ovalara zorla gönderene kadar Orta Çağ geleneklerini ve benzersiz bir toplum biçimini korudu.[1][2]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Tamara Dragadze (1988), Rural Families in Soviet Georgia: A Case Study in Ratcha Province, Routledge, 0-415-00619-8.
- ^ Stephen F. Jones (October 1988). "The Establishment of Soviet Power in Transcaucasia: The Case of Georgia 1921-1928". Soviet Studies. 40 (4): 616-639. doi:10.1080/09668138808411783.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Khevi'nin fotoğrafları 14 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- Khevi-Aragvi Biyosfer Rezervi
- Khevi Rehberi 7 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- khevi.ge