Flamenko
Flamenko, akademik olmayan Avrupa müzik formlarından biri, Endülüs Halk Müziği ve bu müzik eşliğinde yapılan dansın adıdır. Basit bir folk türü olmanın ötesinde kompleks ve yoğun kültürel geleneğe sahiptir. İspanya'ya özgü olduğu bilinmesine rağmen, aslında Endülüs bölgesinin kültürüdür. Kökenleri hakkında birçok soru işareti bulunur ancak genel olarak bölgedeki Latince konuşan asimile olmuş yerli İberik halklar, Berberi-Arap Müslümanlar, İspanya Yahudileri ve Çingeneler tarafından beraberce ortaya çıkarılan bir tür olarak kabul edilmiştir. Köklerinin Musullu bir Kürt olan Ziryâb mahlaslı Ebü'l-Hasen Alî b. Nâfi‘ye ait olduğu ileri sürülmektedir. Paco de Lucia da Ziryâb'a ithafen 1990 yılında 8 eserden oluşan Zyryab isimli bir albümü bulunmaktadır. Flamenko, kökeni Arapça felag mangu (kaçak köylü) terimine dayanan, 14 yüzyılda Endülüs Çingeneleri için kullanılan bir isimdir. Basit bir folk türü olmanın ötesinde kompleks ve yoğun kültürel geleneğe sahiptir.
 | Bu maddedeki bilgilerin doğrulanabilmesi için ek kaynaklar gerekli. (Eylül 2022) (Bu şablonun nasıl ve ne zaman kaldırılması gerektiğini öğrenin) |
Flamenko, akademik olmayan Avrupa müzik formlarından biri, Endülüs Halk Müziği ve bu müzik eşliğinde yapılan dansın adıdır.
Basit bir folk türü olmanın ötesinde kompleks ve yoğun kültürel geleneğe sahiptir. İspanya'ya özgü olduğu bilinmesine rağmen, aslında Endülüs bölgesinin kültürüdür. Kökenleri hakkında birçok soru işareti bulunur ancak genel olarak bölgedeki Latince konuşan asimile olmuş yerli İberik halklar, Berberi-Arap Müslümanlar, İspanya Yahudileri ve Çingeneler tarafından beraberce ortaya çıkarılan bir tür olarak kabul edilmiştir. Köklerinin Musullu bir Kürt olan Ziryâb mahlaslı Ebü'l-Hasen Alî b. Nâfi‘ye ait olduğu ileri sürülmektedir. Paco de Lucia da Ziryâb'a ithafen 1990 yılında 8 eserden oluşan Zyryab isimli bir albümü bulunmaktadır.
Flamenko, kökeni Arapça felag mangu (kaçak köylü) terimine dayanan, 14 yüzyılda Endülüs Çingeneleri için kullanılan bir isimdir.[1]
Basit bir folk türü olmanın ötesinde kompleks ve yoğun kültürel geleneğe sahiptir.
Flamenkoda şarkı (Cante)
[değiştir | kaynağı değiştir]Flamenkoda öncelikli ve vazgeçilmez olan şarkıcıdır. Flamenko şarkıcısı, en azından cantenin birkaç tarzında uzman olmalı ve ilgili olduğu tarzın ise birçok ritmini, geleneksel ezgilerini ve çeşitli şiirlerini bilmek durumundadır. Klasik geleneklerde iyi vokal tekniği olarak bilinen, kendine özgü, ayırt edilebilen bir sese sahip olmalıdır. Ayrıca sesini batıdan çok doğu tekniğine yakın bir tarzda kullanabilmelidir. Flamenko şarkıcıları, parmaklarını masaya vurarak, alkış yaparak, ayaklarıyla (yaşlıysa bastonuyla) yere vurup ritim tutarak, kendi sağlayacağı ritmik eşlikle geleneğe bağlı fakat kendi ruhunu ve anın getirdiği hisleri de katarak kendi solosunu yaratır. Kadın ve erkek şarkıcılar tipik olarak aynı mutlak ses aralığında, birbirine yakın seslerde söylerler. Teknik olarak erkekler yüksek tenor, kadınlar da alto aralığında söyler.
Flamenkoda gitar (Toque)
[değiştir | kaynağı değiştir]Şarkıcıya bir gitarcı eşlik eder. Gürültülü bir eğlence ortamında iki ya da daha fazla gitarcının da olduğu görülür. Gitarcı tabii ki icra edilen şarkı formunun ritmini iyi bilmeli ve şarkının geleneksel melodilerine aşina olmalıdır. Şarkıcıyı desteklemek için cümlelerin sonuna kısa dekorasyonlar ya da cevaplar ekleyebilir. Letralar arasında "faseta" denen melodik çeşitlemeler (geleneksel ya da kendi keşfettiği) çalabilir. Şarkı ile birlikte dansta varsa o zaman gitarcının dansçıyı da desteklemek gibi bir görevi vardır. Bu durumda dansın ritimlerine uygun üslupları da bilmek zorundadır. Böyle bir ortamda gitarcı sololarda yapabildiğinden değil öncelikle dansa ve/veya şarkıya getirebildiğinin en iyisinden dolayı ödüllendirilir.
Flamenko gitarı ve tekniğini ele alırsak: Enstrümanın kendisi daha çok klasik gitara benzer. Yapısı daha hafif, sesi daha parlaktır ve teller gitarın gövdesine daha yakındır. Ses deliği ve köprü arasındaki bölgeyi "golpe" denen (yüzük parmağının tırnağı ile yapılan hafif vuruşlar) tıklatmalardan koruyan ince bir plastik tabaka vardır. Bu, sese, perküsyona yakın bir vurgu sağlar. Sol el tekniği, klasik tekniğe benzemesine rağmen perdeli pozisyonları bireyselleşmiş parmak pozisyonlarından daha çok tutulur. Sağ el tekniği, klasik teknikten daha fazla olarak birkaç şey daha ister. Bunlar çeşitli rasqueadolar (çeşitli parmaklarla bütün tellere yapılan hızlı ve perküsyon tarzı çarpmalar) ve yukarıda da bahsedilen golpelerdir. Genel olarak flamenko gitarı daha çok atakla ve daha agresif çalınır.
Alt türler
[değiştir | kaynağı değiştir]- Alegrías
- Bulerias
- Tangos
- Fandangos
- Farruca
- Guajiras
- Peteneras
- Sevillana
- Siguiriyas
- Soleares
- Tiento
- Zambra
- Yeni Flamenko
- Fallemencallostica
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- Flamenko Evi 3 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 | Müzik ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
- ^ "Saudi Aramco World : Exploring Flamenco's Arab Roots". web.archive.org. 13 Ekim 2007. 13 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2024.