Bretonya
Bretonya veya Bretanya (Bretonca: Breizh), günümüzde Fransa sınırları içinde kalan, geçmişte bağımsız krallık ve dükalık olan bölge. Kavram ayrıca 6 Kelt halkından biri olan Bretonları tanımlamak için de kullanılır. Bretonca, günümüzde sınırlı bir konuşur kitlesi tarafından kullanılmakta olup, yapılan araştırmalara göre dilin kullanım oranının yakın gelecekte daha da azalması beklenmektedir. Bretonya bölgesi, kuzeyde Manş Denizi (İngilizler tarafından İngiliz Kanalı olarak adlandırılır.) ve güneyde Biscay Körfezi ile çevrili Fransa'nın kuzey bölgesindeki büyük bir yarımadadır. Bölgenin yüzölçümü 34.034 km2dir. İdari olarak merkezi Rennes olan Ille-et-Vilaine, merkezi Saint Brieuc (Bretonca Sant-Brieg) Côtes-d'Armor, merkezi Vannes (Bretonca Gwened) ve merkezi Brest olan Finistere adlı 4 ile bölünmüştür. 1 Ocak 2022 yılı itibarı ile Bretonya'nın nüfusu 3.423.000'dir. Nüfusun %72'si Bretanya Bölgesinde diğer %28'i ise Pays de la Loire bölgesinde yaşamaktadır. 1999 nüfus sayımına göre en büyük yerleşim bölgeleri şunlardır: Nantes (Bretonca Naoned) (711.120 kişi), Rennes (Bretonca Roazhon) (521.188 kişi) ve Brest (Bretonca Brest) (303.484 kişi). Tarihi olarak bölge sınırları içinde olan Nantes, 1941'den bu yana Pays de la Loire bölgesinin ve bu bölgeye bağlı Loire-Atlantique ilinin merkezidir. Bunu nedeni Rennes ve Nantes arasındaki il merkezi olma çekişmesidir.
| Bretonya | |
|---|---|
 | |
.svg) Bayrak  Arma | |
 | |
Koordinatlar: 48°00′K 3°00′B / 48.000°K 3.000°B | |
| Ülke | Fransa |
| Alt idari birimler | |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 34.023 km² |
| Nüfus (2022) | 3 423 000 |
| Demonim | Bretonlar |
| Zaman dilimi | UTC+01.00 (OAS) |
| • Yaz (YSU) | UTC+02.00 (OAYS) |
| ISO 3166 kodu | FR-E |
Bretonya veya Bretanya (Bretonca: Breizh), günümüzde Fransa sınırları içinde kalan, geçmişte bağımsız krallık ve dükalık olan bölge. Kavram ayrıca 6 Kelt halkından biri olan Bretonları tanımlamak için de kullanılır. Bretonca, günümüzde sınırlı bir konuşur kitlesi tarafından kullanılmakta olup, yapılan araştırmalara göre dilin kullanım oranının yakın gelecekte daha da azalması beklenmektedir.[1]
Bretonya bölgesi, kuzeyde Manş Denizi (İngilizler tarafından İngiliz Kanalı olarak adlandırılır.) ve güneyde Biscay Körfezi ile çevrili Fransa'nın kuzey bölgesindeki büyük bir yarımadadır. Bölgenin yüzölçümü 34.034 km2dir. İdari olarak merkezi Rennes olan Ille-et-Vilaine, merkezi Saint Brieuc (Bretonca Sant-Brieg) Côtes-d'Armor, merkezi Vannes (Bretonca Gwened) ve merkezi Brest olan Finistere adlı 4 ile bölünmüştür.
1 Ocak 2022 yılı itibarı ile Bretonya'nın nüfusu 3.423.000'dir.[2] Nüfusun %72'si Bretanya Bölgesinde diğer %28'i ise Pays de la Loire bölgesinde yaşamaktadır. 1999 nüfus sayımına göre en büyük yerleşim bölgeleri şunlardır: Nantes (Bretonca Naoned) (711.120 kişi), Rennes (Bretonca Roazhon) (521.188 kişi) ve Brest (Bretonca Brest) (303.484 kişi). Tarihi olarak bölge sınırları içinde olan Nantes, 1941'den bu yana Pays de la Loire bölgesinin ve bu bölgeye bağlı Loire-Atlantique ilinin merkezidir. Bunu nedeni Rennes ve Nantes arasındaki il merkezi olma çekişmesidir.
Tarih
[değiştir | kaynağı değiştir]
Günümüzde Bretonya denilen bölgedeki insan yerleşimlerinin tarihi geç Paleolitik veya Epi-paleolitik döneme kadar geri gitmektedir. Bölgede Neolitik dönemden kalma megalitler bulunmaktadır. Roma kaynakları Demir Çağı'nda bölgede Veneti, Osismii, Namneti, Coriosoliti ve Riedoni kabilelerinin bulunduğunu kaydetmektedirler.
Bretonya bölgesi MÖ 56'da Julius Caesar yönetimindeki Romalılar tarafından ele geçirildiğinde "Armorika" (Kelt dilinde "sahil bölgesi" anlamına gelen terimin Latinceleşmişi) olarak adlandırılmıştır.
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]
Temsil Edilmeyen Milletler ve Halklar Organizasyonu (UNPO) üyeleri | |
|---|---|
| Afrika | |
| Asya |
|
| Avrupa | |
| Kuzey Amerika | |
| Güney Amerika | |
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
.svg){kind=small}
 | Fransa ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
- ^ "ENQUÊTE. La langue bretonne va-t-elle disparaître ?". Ouest-France.fr (Fransızca). 22 Ocak 2025. 2 Kasım 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.
- ^ "Populations de référence au 1er janvier 2022 : 3 422 845 habitants en Bretagne - Insee Flash Bretagne - 109". www.insee.fr. 30 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2026.