Basileus

Basileus (Yunanca: βασιλεύς; Yunanca telaffuz: [basile͜ús], Yunanca telaffuz: [vasiˈlefs] ; çoğulu Yunanca: βασιλεῖς, basileis Yunanca telaffuz: [basilêːs], Yunanca telaffuz: [vasiˈlis]), tarihte çeşitli monarşilerde kullanılan ve kral ya da imparator gibi anlamlara gelen Grekçe kökenli bir terim. Her ne kadar terimin en bilinen kullanımı Bizans İmparatorluğu döneminde olsa da, gerek Antik Yunanistan'da gerekse modern Yunanistan'da bugün bile kullanılan bir tabirdir. Terimin ortaya çıkışı arkaik döneme uzanmaktadır. Arkaik dönem öncesi Miken kültüründe basileus terimi yerine "Vanaks" terimi kullanılmıştır. Bizans İmparatorluğu'nda bu ünvanı kullanan ilk imparator Herakleios olmuştur.
| Βασιλεύς | |
|---|---|
Seleukos İmparatorluğu kralı Antiohos'un tasvir edildiği bir sikke. Grekçe yazıda ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΑΝΤΙΟΧΟΥ yani Antakya'nın kralı yazıyor. | |
| Söyleniş | Grekçe telaffuz: [basile͜ús], Yunanca telaffuz: [vasiˈlefs] |
| Dil(ler) | Yunanca |
| Köken | |
| Anlam | Kral, imparator, hükümdar |
| Bölge | Antik Yunanistan |
Basileus (Yunanca: βασιλεύς; Yunanca telaffuz: [basile͜ús], Yunanca telaffuz: [vasiˈlefs] ; çoğulu Yunanca: βασιλεῖς, basileis Yunanca telaffuz: [basilêːs], Yunanca telaffuz: [vasiˈlis]), tarihte çeşitli monarşilerde kullanılan ve kral ya da imparator gibi anlamlara gelen Grekçe kökenli bir terim.
Her ne kadar terimin en bilinen kullanımı Bizans İmparatorluğu döneminde olsa da, gerek Antik Yunanistan'da gerekse modern Yunanistan'da bugün bile kullanılan bir tabirdir. Terimin ortaya çıkışı arkaik döneme uzanmaktadır. Arkaik dönem öncesi Miken kültüründe basileus terimi yerine "Vanaks" terimi kullanılmıştır. Bizans İmparatorluğu'nda bu ünvanı kullanan ilk imparator Herakleios olmuştur.[1]
Bibliyografya
[değiştir | kaynağı değiştir]- Robert Drews. Basileus. The Evidence for Kingship in Geometric Greece, Yale (1983).
- Michael Janda. “Annäherung an basileús”, in Analecta Homini Universali Dicata ... Festschrift für Oswald Panagl zum 65. Geburtstag, vol. 1. Edited by Thomas Krisch, Thomas Lindner, & Ulrich Müller. Stuttgart: Hans Dieter Heinz, 2004, pp. 84−94.
- Jochem Schindler. “On the Greek type hippeús”, in Studies Palmer, ed. Meid (1976), 349–352.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Baştav, Şerif (2021). Bizans Tarihi. Bilge Kültür Sanat. s. 85. ISBN 9786257201421.