Yans

Yans

Hans

Scenariusz	André-Paula Duchâteau
Rysunki	Grzegorz Rosiński Zbigniew Kasprzak
Kraj wydania	Belgia
Język	francuski
Data pierwszego wydania	1983–2000
Wydawca	Le Lombard
Tematyka	science fiction
Tomów	12
Data pierwszego wydania polskiego	1988–2003
Tłumaczenie	Wojciech Birek

Yans (tytuł oryginału: Hans) – belgijska seria komiksowa z gatunku science fiction, ukazująca się w latach 1983–2000, stworzona przez scenarzystę André-Paula Duchâteau i polskich rysowników: Grzegorza Rosińskiego (tomy 1–6) i Zbigniewa Kasprzaka (tomy 6–12^[1]), pracującego pod pseudonimem „Kas”.

Wydawcą oryginału Yansa było belgijskie wydawnictwo Le Lombard. Przed publikacją pierwszego tomu w 1980 w belgijskim czasopiśmie „Tintin” ukazała się komiksowa nowela o Yansie i Orchidei pt. Wieża rozpaczy (La Tour du désespoir), która stanowiła pierwsze podejście autorów do realizacji wieloczęściowego cyklu (po polsku ten krótki komiks ukazał się pierwotnie w 1994 w czasopiśmie „Super Boom!”^[2]). Kolejne tomy serii także ukazywały się najpierw w odcinkach na łamach „Tintin”, a później w pojedynczych albumach^[3]. Mimo sukcesów pierwszych tomów Yansa na rynku franko-belgijskim, gwałtowny spadek zainteresowania w latach 90. zmusił Le Lombard do zawieszenia cyklu w 2000, choć przygotowywany był 13. album serii^[4].

W Polsce Yans ukazał się po raz pierwszy bez licencji wydawniczej w 1984 gazecie „Świat Młodych” (numery od 91 do 104) tytułem Jan – przybysz znikąd. Komiks w tym wydaniu został pocięty, a brakujące plansze zastąpiono streszczeniem^[5]. Później w latach 1988–1990 pięć pierwszych tomów ukazało się w magazynach „Komiks – Fantastyka” i „Komiks”. W oryginalnej, francuskojęzycznej wersji seria zatytułowana jest Hans, jednak w Polsce w wydaniu tym zmieniono tytuł, gdyż w latach 80. XX w. niemieckie imię Hans kojarzyło się z negatywnymi stereotypami związanymi z Niemcami, zwłaszcza z II wojną światową^[6]. Mimo że seria doczekała się w Polsce kilku wznowień, nowy polski wydawca, Egmont Polska, nie powrócił do oryginalnej nazwy serii. Tom 6. ukazał się w latach 1998–1999 w odcinkach w czasopiśmie „Świat Komiksu”, wydawanym przez Egmont^[7]. W latach 2001–2004 wydawnictwo to opublikowało całą serię w pojedynczych albumach, zaś w latach 2014–2015 wznowiło ją^[8][9] (i ponownie w latach 2021–2022 w wydaniu w formacie powiększonym^[10]) w trzech tomach zbiorczych zawierających po cztery albumy i materiały dodatkowe, przedstawiające m.in. twórczość autorów serii, jej rozwój na przestrzeni lat, a także okoliczności jej zamknięcia.

Seria opowiada o losach agenta specjalnego Yansa, uwikłanego w walkę o władzę w totalitarnym mieście, jedynym, jakie pozostało na Ziemi po wojnie nuklearnej. Yans zakochuje się w Orchidei, jednej z wyjętych spod prawa ludzi, mieszkających na spustoszonych terenach wokół miasta. Orchidea rodzi ich córkę, Mahonię. Z czasem Yans przejmuje rządy w mieście, jednak wciąż pojawiają się na jego drodze ludzie pragnący powrotu do dawnych porządków^[11].

Tom	Wydanie polskie	Wydanie oryginalne
1	Więzeiń wieczności (1988) / Ostatnia wyspa (2001)	La Dernière Île (1983)
2	Więzień wieczności (1988)	Le Prisonnier de l’éternité (1985)
3	Mutanci z Xanai (1988)	Les Mutants de Xanaïa (1986)
4	Gladiatorzy (1989)	Les Gladiateurs (1988)
5	Prawo Ardelii (1990)	La Loi d’Ardélia (1990)
6	Planeta czarów (2004)[12]	La Planète aux sortilèges (1992)
7	Dzieci nieskończoności (2001)	Les Enfants de l’infini (1994)
8	Oblicze potwora (2001)	Le Visage du monstre (1996)
9	Księżna Ultis (2001)	La Princesse d’Ultis (1997)
10	Tęczowa plaga (2002)	Le Péril arc-en-ciel (1998)
11	Tajemnica czasu (2002)	Le Secret du temps (1999)
12	Kraina otchłani (2003)	Le Pays des abysses (2000)

• Strona Egmont Polska, polskiego wydawcy Yans
• Strona wydawnictwa Le Lombard