Uraninit

Uraninit

Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy	uranin, uranityt, nasturan (forma naciekowa)
Skład chemiczny	UO2 / UO3
Twardość w skali Mohsa	5 – 6
Przełam	muszlowy
Łupliwość	niewyraźna
Pokrój kryształu	rzadko sześciany lub ośmiosciany, skupienia nerkowe, groniaste i skorupowe
Układ krystalograficzny	regularny
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	7,5 – 10,7 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa	czarna, zielonoczarna, szara
Rysa	czarna, brunatna, zielonkawa
Połysk	półmetaliczny, tłusty, matowy
Inne	silne ciemnobrunatne refleksy wewnętrzne
Multimedia w Wikimedia Commons

Uraninit – minerał promieniotwórczy z gromady tlenków. Należy do minerałów rzadkich. Nazwa pochodzi od składnika uranu. Badania tego minerału doprowadziły Marię Skłodowską-Curie do odkrycia polonu i radu, za co otrzymała w 1911 r. drugą Nagrodę Nobla.

Rzadko tworzy kryształy. Najczęściej występuje w skupieniach ziemistych, proszkowych (czerń uranowa), ziarnistych, naciekowych (smółka uranowa, blenda smolista). Jest izostrukturalny z thorianitem i cerianitem. Niekiedy tworzy pseudomorfozy po innych minerałach, także drewnie, kościach, bakteriach. Jest kruchy i nieprzezroczysty.

Zawiera głównie dwutlenek uranu (UO₂)^[1]. Skład chemiczny charakteryzuje się znacznymi wahaniami spowodowanymi różnym stopniem utleniania tego minerału, a także dużymi domieszkami innych pierwiastków takich jak: żelazo, krzem, wapń, magnez, cyrkon, argon, hel, azot, miedź, tantal, wolfram, tytan, rad, wanad, kobalt, ołów, cer, niob, tor, aktyn i polon. Silnie radioaktywny^[2]. W strefie wietrzenia łatwo ulega przeobrażeniom, przechodząc w różne wtórne minerały uranu zabarwione na żółto, pomarańczowo, zielono.

Odmiany uraninitu

• broggeryt^[3]
• klevit^[4][5]

Stanowi składnik pegmatytów, i żył hydrotermalnych, skał osadowych.

Miejsca występowania: Kanada – okolice Wielkiego Jeziora Niedźwiedziego, USA – Teksas, Kolorado, Karolina PN, Australia – Terytorium Północne, Demokratyczna Republika Konga – prowincja Katanga^[2], RPA, Francja, Włochy, Czechy, Norwegia.

W Polsce występuje na Dolnym Śląsku; w okolicach Kowar, w okolicach Ogorzelca, w Miedziance, Kletnie.

Stanowi główne źródło otrzymywania uranu (86% U), radu, a także wielu innych pierwiastków.

• Kopalnia Shinkolobwe

• O.Medenbach, C.Sussieck –Fornefeld -Minerały – „Świat Książki” – 1996
• J.Żaba – Ilustrowany słownik skał i minerałów – Videograf II – 2003
• W.Schumann – Minerały świata – O. Wyd.”Alma- Press” 2003
• J.Bauer – Przewodnik Skały i minerały – Wyd. Multico 1997
• G.G. Gormaz, J.J.Casanovas – Atlas mineralogii – Wiedza i życie 1992