Touchdown

Touchdown (skrót TD) lub przyłożenie^[1] – w futbolu amerykańskim i kanadyjskim oznacza zdobycie sześciu punktów przez wbiegnięcie gracza z piłką w pole punktowe (end zone) lub złapanie piłki, będąc już w polu. Po zdobyciu przyłożenia drużyna ma prawo do podwyższenia za jeden (point after touchdown) lub dwa punkty (two-point conversion).

Przyłożenie w futbolu amerykańskim (NFL) i kanadyjskim (CFL) formacja ofensywna może zdobyć poprzez^[2.1][3]:

• podanie piłki górą przez rozgrywającego (quarterback) do zawodnika uprawnionego do łapania piłki, który następnie wbiega z nią w pole punktowe przeciwnika, lub do zawodnika znajdującego się już w polu punktowym (touchdown reception),
• wbiegnięcie z piłką w pole punktowe bez uprzedniego podania górą (rushing touchdown).

Każde przyłożenie oznacza dla drużyny zdobycie sześciu punktów, a także możliwość podwyższenia wyniku (try w futbolu amerykańskim lub convert w kanadyjskim) na dwa sposoby^[2.2][3]:

• za jeden punkt (extra point, point after touchdown, PAT^[a]) – poprzez wykopanie piłki między słupki bramki (goal post). W futbolu amerykańskim kopnięcie wykonuje się z 15 jardów sprzed linii punktowej, natomiast w kanadyjskim kop wykonywany jest z 25 jardów,

  

• za dwa punkty (two-point conversion^[a]) – poprzez próbę zdobycia ponownego przyłożenia z mniejszej odległości od linii punktowej rywala. W futbolu amerykańskim to odległość dwóch jardów, a w kanadyjskim trzech jardów.

Są też przypadki, kiedy to formacja defensywna może wykorzystać błędy formacji ofensywnej przeciwnika i zdobyć przyłożenie (non-offensive touchdowns). Możliwe jest to poprzez^[4]:

• przechwyt podania przez gracza obrony i wbiegnięcie z piłką w pole punktowe rywali (interception return TD),
• przejęcie zgubionej przez drużynę atakującą piłki i wbiegnięcie z nią w pole punktowe (fumble return TD),
• przejęcie piłki wprowadzonej przez przeciwnika do gry wykopem, wykopem z powietrza lub w wyniku niecelnego kopa na bramkę i wbiegnięcie z nią w pole punktowe (kickoff return TD, punt return TD, missed field goal return TD).

Rekordzistą NFL w ogólnej liczbie przyłożeń jest skrzydłowy Jerry Rice, który grając w latach 1985–2004 zgromadził ich 208^[5]. Jest on także rekordzistą wszech czasów w liczbie odebranych podań kończących się przyłożeniem (receiving touchdowns), których ma 197^[6]. Do Emmitta Smitha (1990–2004) należy najlepszy wynik w przyłożeniach po biegu (rushing touchdowns) i wynosi 164^[7]. Devin Hester jest rekordzistą w liczbie przyłożeń w wyniku przechwytów (non-offensive touchdowns). W latach 2006–2016 uzbierał ich 20^[8]. Rozgrywający Tom Brady (2000–2022) wykonał w karierze 649 podań, które kończyły się przyłożeniem (touchdown passes), co również jest rekordem NFL^[9].

Najwięcej przyłożeń w jednym meczu NFL (6) zanotowało czterech graczy: Ernie Nevers (Chicago Cardinals, 28 listopada 1929), Dub Jones (Cleveland Browns, 25 listopada 1951), Gale Sayers (Chicago Bears, 12 grudnia 1965) i Alvin Kamara (New Orleans Saints, 25 grudnia 2020)^[10] .

Najdłuższy bieg zakończony przyłożeniem miał miejsce 4 listopada 2007 w meczu między Minnesota Vikings a San Diego Chargers - cornerback z San Diego Antonio Cromartie pokonał wówczas 109 jardów po złapaniu nietrafionego field goala (missed field goal return TD), wykonywanego przez kopacza Ryana Longwella^[11].

• AndrewA. Giermak AndrewA., The NFL Players Who Scored the Most Touchdowns in a Game [online], GiveMeSport, 29 stycznia 2024 [dostęp 2026-03-12] .