Sweter

Sweter – rodzaj odzieży przeznaczonej do okrycia górnej części ciała, wykonanej techniką dziewiarską (ręcznie lub maszynowo)^[1].

Polskie słowo sweter pochodzi od ang. słowa sweater, które z kolei wywodzi się od czasownika sweat oznaczającego pocić się. W j. angielskim wyraz sweater oznaczał pierwotnie "tego, który się poci" lub "wyzyskiwacza, czyli kogoś kto wyciska ostatni pot", a dopiero później przyjął znaczenie rodzaju odzieży, która ma wchłaniać pot i grzać^[1].

W polskich publikacjach wyraz sweter pojawił się w latach 20. XX wieku, początkowo zapisywano go z angielska jako sweater^[1][2].

Inne nazwy - pulower, jumper (dżamper, dżemper)^[2][3].

Najcieplejsze, z długimi rękawami, nierozpinane (wkładane przez głowę – ang. pull – „ciągnąć”, over – „przez”; tu: „wciągać przez głowę”), często z golfem, dziane są z grubej wełny.

Ten element stroju opracowany został przez gaelickich rybaków z wysp Aran u zachodnich wybrzeży Irlandii i do dzisiejszych czasów wyrób swetrów jest jednym ze źródeł utrzymania tamtejszych mieszkańców. Tego rodzaju swetry modne były także w XX wieku, np. jako element stroju narciarskiego. Z tego okresu pochodzą norweskie kolorowe wzory ozdabiające swetry.

Lżejsze swetry bywają zapinane na guziki bądź na zamek błyskawiczny, z różnymi odmianami wykończenia pod szyją. W Polsce, podobnie jak w Niemczech, Rosji czy Niderlandach, pulowerami zazwyczaj nazywa się odmianę swetrów bez rękawów.

• sweter świąteczny

• Swetry irlandzkie (ang.)