Sunitynib
Sunitinib – organiczny związek chemiczny, inhibitor kinazy białkowej.
|
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||
| Wzór sumaryczny |
C22H27FN4O2 | ||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Masa molowa |
398,47 g/mol | ||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||
| Numer CAS |
557795-19-4 | ||||||||||||||
| PubChem | |||||||||||||||
| DrugBank | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| |||||||||||||||
| Klasyfikacja medyczna | |||||||||||||||
| ATC | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Sunitinib – organiczny związek chemiczny, inhibitor kinazy białkowej.
Wskazania
[edytuj | edytuj kod]Wskazany w leczeniu:
- nowotworów podścieliskowych przewodu pokarmowego (ang. gastrointestinal stromal tumor, GIST) nieoperacyjny lub z przerzutami po niepowodzeniu leczenia metanosulfonianem imatynibu,
- zaawansowanego raka nerki bez lub z przerzutami (ang. metastatic renal cell cancer, MRCC) – IV stopień kliniczny zaawansowania.
- nowotwór neuroendokrynny trzustki, nieoperacyjny lub z przerzutami, dobrze zróżnicowany (ang. pancreatic neuroendocrine tumours, NET) – zatwierdzony przez FDA[2] oraz Komisję Europejską[3].
W 2009 roku Agencja Oceny Technologii Medycznych zarekomendowała finansowanie ze środków publicznych sunitynibu w leczeniu zaawansowanego raka nerki z przerzutami[4]
Mechanizm działania
[edytuj | edytuj kod]Sunitynib hamuje liczne receptory kinazy tyrozynowej (RTK), które biorą udział we wzroście nowotworów, w neoangiogenezie i w rozsiewie choroby nowotworowej z przerzutami. Sunitynib został zidentyfikowany jako inhibitor receptorów płytkowego czynnika wzrostu, receptorów czynników wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGFR1, VEGFR2 i VEGFR3), receptorów czynnika komórek pnia (KIT), kinazy tyrozynowej podobnej do Fms-3 (FLT3), receptorów czynnika stymulującego powstawanie kolonii (CSF-1R) i receptorów glejopochodnego czynnika neurotroficznego (ang. RET). W testach biochemicznych i komórkowych podstawowy metabolit sunitynibu wykazuje działanie podobne do sunitynibu[5].
Właściwości farmakokinetyczne
[edytuj | edytuj kod]Wchłanianie
[edytuj | edytuj kod]Po podaniu doustnym sunitynibu maksymalne stężenie (Cmax) stwierdza się na ogół po upływie 6–12 godzin (Tmax). Pokarm nie wpływa na dostępność biologiczną sunitynibu[6].
Dystrybucja
[edytuj | edytuj kod]W badaniach in vitro stopień wiązania się sunitynibu i jego podstawowego czynnego metabolitu z ludzkimi białkami osocza wynosił odpowiednio 95% i 90% niezależnie od stężenia. Pozorna objętość dystrybucji (Vd) w przypadku sunitynibu była znaczna (2230 l), co wskazuje na penetrację leku do tkanek[7].
Biotransformacja
[edytuj | edytuj kod]Sunitynib jest metabolizowany przede wszystkim przez izoenzym CYP3A4 cytochromu P450, który katalizuje reakcję powstawania głównego czynnego metabolitu dietylu sunitynibu podlegającego dalszemu metabolizmowi katalizowanemu przez ten sam izoenzym[8].
Eliminacja
[edytuj | edytuj kod]Substancja czynna jest wydalana przede wszystkim z kałem (61%), natomiast przez nerki ulega wydaleniu 16% podanej dawki w postaci niezmienionej i metabolitów[9].
Częste i bardzo częste działania niepożądane
[edytuj | edytuj kod]- ból/podrażnienie w obrębie jamy ustnej
- bolesność jamy ustnej/stan zapalny
- zaburzenia smaku
- uczucie pieczenia i bólu języka
- zaburzenia żołądkowe
- nudności
- wymioty
- biegunka
- zapalenie błony śluzowej układu pokarmowego
- nadmierna ilość gazów w żołądku lub jelitach
- zaparcia
- bóle brzucha
- utrata/zmniejszenie apetytu
- utrata siły
- utrata masy ciała
- zażółcenie skóry/przebarwienia skórne
- zmiana koloru włosów
- utrata włosów
- wysypka na dłoniach i podeszwach stóp[10]
- pęcherze
- wysypka
- suchość skóry
- krwawienie z nosa
- skrajne zmęczenie
- nadciśnienie tętnicze[11]
- migrena
- osłabiona/zaburzona zdolność serca do pompowania krwi
- ból głowy
- zmniejszenie liczby płytek krwi, krwinek czerwonych i (lub) neutrofilii
- zmniejszona liczba krwinek białych
- zmniejszenie aktywności tarczycy (niedoczynność tarczycy)
- ból ramion i nóg[12]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Sunitinib malate [PDF] [online], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, 27 września 2025, numer katalogowy: PZ0012 [dostęp 2026-03-30]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
- ↑ Sunitinib, [w:] PubChem [online], United States National Library of Medicine, CID: 5329102 [dostęp 2015-05-15] (ang.).
- ↑ Sutent w nowotworach neuroendokrynnych trzustki [online], Fundacja Onkologiczna Osób Młodych Alivia [dostęp 2015-05-15] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-05].
- ↑ Stanowisko nr 19/05/2009 z dnia 2 marca 2009 r. w sprawie finansowania sunitynibu (Sutent) w leczeniu zaawansowanego raka nerki z przerzutami [PDF], Warszawa: Agencja Oceny Technologii Medycznych, 2 marca 2009 [dostęp 2010-11-02] [zarchiwizowane z adresu 2010-06-02].
- ↑ Li Sun i inni, Discovery of 5-[5-Fluoro-2-oxo-1,2- dihydroindol-(3Z)-ylidenemethyl]-2,4- dimethyl-1H-pyrrole-3-carboxylic Acid (2-Diethylaminoethyl)amide, a Novel Tyrosine Kinase Inhibitor Targeting Vascular Endothelial and Platelet-Derived Growth Factor Receptor Tyrosine Kinase, „Journal of Medicinal Chemistry”, 46 (7), 2003, s. 1116–1119, DOI: 10.1021/jm0204183, PMID: 12646019 (ang.).
- ↑ A. Lindauer i inni, Pharmacokinetic/Pharmacodynamic Modeling of Biomarker Response to Sunitinib in Healthy Volunteers, „Clinical Pharmacology & Therapeutics”, 87 (5), 2010, s. 601–608, DOI: 10.1038/clpt.2010.20, PMID: 20376000 (ang.).
- ↑ S. Percy Ivy, Jeannette Y. Wick, Bennett M. Kaufman, An overview of small-molecule inhibitors of VEGFR signaling, „Nature Reviews Clinical Oncology”, 6 (10), 2009, s. 569–579, DOI: 10.1038/nrclinonc.2009.130, PMID: 19736552 (ang.).
- ↑ Robert Roskoski jr., Sunitinib: A VEGF and PDGF receptor protein kinase and angiogenesis inhibitor, „Biochemical and Biophysical Research Communications”, 356 (2), 2007, s. 323–328, DOI: 10.1016/j.bbrc.2007.02.156, PMID: 17367763 (ang.).
- ↑ Nielka P. van Erpa, Hans Gelderblomb, Henk-Jan Guchelaar, Clinical pharmacokinetics of tyrosine kinase inhibitors, „Cancer Treatment Reviews”, 35 (8), 2009, s. 692–706, DOI: 10.1016/j.ctrv.2009.08.004, PMID: 19733976 (ang.).
- ↑ Seema Sahai, Brian L. Swick, Hyperkeratotic eruption, hand–foot skin reaction, facial erythema, and stomatitis secondary to multi-targeted kinase inhibitor sorafenib, „International Journal of Dermatology”, 49 (10), 2010, s. 1203–1206, DOI: 10.1111/j.1365-4632.2010.04606.x, PMID: 20883411 (ang.).
- ↑ Guadalupe Aparicio-Gallego i inni, Molecular basis of hypertension side effects induced by sunitinib, „Anti-Cancer Drugs”, 22 (1), 2010, s. 1–8, DOI: 10.1097/CAD.0b013e3283403806, PMID: 20938340 (ang.).
- ↑ Charakterystyka produktu leczniczego. Sutent [PDF], Pfizer Europe [dostęp 2026-03-30].