Subkapitulum
Subkapitulum, infrakapitulum (łac. hypognathum, subcapitulum, infracapitulum) – część gnatosomy niektórych roztoczy. Subkapitulum stanowi brzuszną część gnatosomy, na której położony jest otwór gębowy, nogogłaszczki, wargę górną i wargi boczne. W jego części środkowej tworzy się rynienkowaty hypostom, który u kleszczy przekształcony jest w ząbkowany aparat kłujący. Leży tu też rowek hypostomalny. Przednioboczne części subkapitulum wyposażone mogą być w corniculi lub rutellae. U nasady hypostomu występować mogą apofyzy sternalne, które u żukowców wykształcone są w tritosternum. Przednia krawędź subkapitulum zaopatrzona może być w paralaciniae. U mechowców jego nasada tworzy bródkę (mentum). U niektórych Actinotrichida grzbietowa część subkapitulum tworzy szyję. Subkapitulum powstało ze zrośniętych części koksosternalnych segmentu nogogłaszczkowego i wyewoluowało niezależnie u dręczy i roztoczy właściwych. U niektórych Cheyletoidea i pasożytniczych Myobiidae subkapitulum zlewa się ze styloforem, tworząc kapsułę styloforową. W niektórych grupach Prostigmata subkapitulum lub cała wspomniana kapsuła określane bywają jako rostrum.
.png)
Subkapitulum, infrakapitulum (łac. hypognathum, subcapitulum, infracapitulum) – część gnatosomy niektórych roztoczy.
Subkapitulum stanowi brzuszną część gnatosomy[1], na której położony jest otwór gębowy, nogogłaszczki, wargę górną i wargi boczne[2]. W jego części środkowej tworzy się rynienkowaty hypostom, który u kleszczy przekształcony jest w ząbkowany aparat kłujący[1]. Leży tu też rowek hypostomalny[1][3]. Przednioboczne części subkapitulum wyposażone mogą być w corniculi lub rutellae. U nasady hypostomu występować mogą apofyzy sternalne, które u żukowców wykształcone są w tritosternum[1]. Przednia krawędź subkapitulum zaopatrzona może być w paralaciniae. U mechowców jego nasada tworzy bródkę (mentum)[3]. U niektórych Actinotrichida grzbietowa część subkapitulum tworzy szyję[2].
Subkapitulum powstało ze zrośniętych części koksosternalnych segmentu nogogłaszczkowego[3][1] i wyewoluowało niezależnie u dręczy i roztoczy właściwych. U niektórych Cheyletoidea i pasożytniczych Myobiidae subkapitulum zlewa się ze styloforem, tworząc kapsułę styloforową. W niektórych grupach Prostigmata subkapitulum lub cała wspomniana kapsuła określane bywają jako rostrum[3].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e Zoologia: Stawonogi. T. 2, cz. 1. Szczękoczułkopodobne, skorupiaki. Czesław Błaszak (red. nauk.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 130, 142, 186-187, 204, 371. ISBN 978-83-01-16568-0.
- ↑ a b Armand R. Maggenti, Scott Lyell Gardner: Online Dictionary of Invertebrate Zoology. 2005, s. 186, 471-472.
- ↑ a b c d David Evans Walter: Glossary of Acarine Terms. 2005. [dostęp 2015-09-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-06)].