Stefan Harding

Święty
Stefan Harding (SOCist.)

opat
Fresk Stefana Hardinga z kościoła w Apátistvánfalvi
Data i miejsce urodzenia	ok. 1059 Królestwo Anglii
Data i miejsce śmierci	28 marca 1134 opactwo Cîteaux
Czczony przez	Kościół katolicki
Wspomnienie	26 stycznia i 28 marca
Szczególne miejsca kultu	zakony cystersów
Multimedia w Wikimedia Commons

Stefan Harding (ur. ok. 1059 r. w Merriott w Anglii, zm. 28 marca 1134 r. w opactwie Cîteaux) – reformator życia zakonnego, jeden z założycieli zakonu cysterskiego, trzeci opat klasztoru w Cîteaux, święty Kościoła katolickiego.

Stefan Harding zdobył wykształcenie religijne w benedyktyńskim opactwie w Dorset. Spędził tam kilka lat. Porzucił jednak klasztor na skutek zwątpienia i udał się do Szkocji. Po kilkunastu miesiącach odzyskawszy wiarę zaczął pielgrzymować. Przemierzając Francję, zatrzymał się w Molesme i wstąpił do opactwa benedyktyńskiego. Przekonał przełożonego św. Roberta, by założyć nową wspólnotę zakonną prowadzącą bardziej surowe i wymagające życie.

W 1098 roku powstała w Cîteaux nowa wspólnota, z której rozwinął się zakon cystersów (nazwany od miejscowości). Stefan został przełożonym zakonu, a w 1109 roku (po śmierci św. Alberyka) opatem. Ideą zakonu był powrót do pierwotnej benedyktyńskiej reguły. Główny nacisk położony był na dyscyplinę i bezwzględne podporządkowanie mnichów przełożonym.

Za jego kadencji (w 1112 lub 1113) do opactwa trafił późniejszy święty Bernard z Clairvaux.

Stefan Harding jest uważany za autora Carta Caritatis – dokumentu regulującego wzajemne stosunki między opactwami cysterskimi (w tym czasie było ich już 13) oraz zasady życia zakonnego. Dokument ten, jako uściślający i uzupełniający ustalenia z 1100 roku zatwierdził papież Kalikst II w roku 1119.

Stefan usiłował zrewidować tekst Wulgaty, lecz bez powodzenia. W 1133 roku zrezygnował z funkcji przełożonego ze względu na swój wiek (był prawie niewidomy). Zmarł w wieku ok. 75 lat. Służył domowi w Cîteaux przez 25 lat. W chwili jego śmierci cystersi mieli już dwanaście klasztorów we Francji i Anglii.

Nie wiadomo, czy Stefan Harding został kanonizowany, chociaż niektóre źródła podają rok 1623^[1], kiedy to Grzegorz XV wpisał go do kalendarza rzymskiego. Nieoficjalnie wymieniany jest w martyrologium rzymskim, jako święty^[2].

Do 1683 św. Stefan wspominany był najpierw 28 marca, następnie razem ze św. Robertem 17 kwietnia (cystersi 15 kwietnia). Po reorganizacji kalendarza liturgicznego (1969), wspomnienie liturgiczne w Kościele katolickim obchodzone jest 26 stycznia, razem ze św. Alberykiem i św. Robertem^[1]. Święty Stefan nadal wspominany jest w dzień śmierci (28 marca) przez katolików jak i w zakonach: trapistów, cystersów (uroczystość) oraz benedyktynów^[2].

• kult świętych
• modlitwa za wstawiennictwem świętego
• święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
• święty Stefan – inne postaci święte o tym imieniu

• Yolanta Zaluska, L’enluminure et le scriptorium de Cîteaux au XIIe siècle
• Założyciele. cystersi.pl. [zarchiwizowane z tego adresu]. (pol.).
• Święci Robert, Alberyk i Stefan, opaci. Internetowa Liturgia Godzin. [dostęp 2024-04-21]. (pol.).
• Święty Stefan Harding (1059 – 1134) – trzeci opat Cîteaux i fundator zakonu cystersów. ocist.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-06-16)]. – Cistopedia, encyclopædia cisterciensis (oprac. Ignacy Rogusz O.Cist.)
• A.M. Wyrwa, Święty Stefan Harding. Przyczynek do badań nad jego kultem na ziemiach polskich, Cistercium Mater Nostra. In orbe, Lux et sidera. Studia z dziejów Zakonu Cysterskiego dedykowane Davidowi H. Williamsowi w osiemdziesiątą rocznicę urodzin, t. VI, Kraków 2012-2013, s. 197-206; ISSN 1898-4614