Starbase
Starbase (wcześniej Boca Chica lub Kopernik Shores) – miasto w hrabstwie Cameron, w stanie Teksas, w Stanach Zjednoczonych, położone w pobliżu ujścia rzeki Rio Grande. Leży około 32 kilometrów na wschód od miasta Brownsville, na półwyspie Boca Chica. Miasto położone jest przy drodze stanowej State Highway 4, bezpośrednio na południe od laguny South Bay, około 3,2 kilometrów na północ od ujścia rzeki Rio Grande. W 2025 roku miasto liczyło około 500 mieszkańców. Miejscowość powstała pod koniec lat 60. XX wieku i uległa znaczącym przekształceniom po 2018 roku, gdy przedsiębiorstwo SpaceX rozpoczęło wykup licznych nieruchomości na jej terenie. W 2014 roku wioska Boca Chica została wybrana do budowy kompleksu przemysłowego należącego do SpaceX, którego stanowisko startowe zaplanowano około 3 kilometry dalej na wschód, w sąsiedztwie Boca Chica State Park nad wybrzeżem Zatoki Meksykańskiej. W marcu 2021 roku dyrektor generalny SpaceX, Elon Musk, ogłosił plany utworzenia w tym rejonie nowego miasta o nazwie Starbase. Miało ono obejmować dotychczasową wioskę Boca Chica oraz ośrodek przemysłowy SpaceX wraz z okolicznymi obszarami półwyspu Boca Chica. W 2024 roku SpaceX złożyło wniosek do władz hrabstwa Cameron o formalne ustanowienie miasta Starbase, który został zatwierdzony przez wyborców 3 maja 2025 roku w drodze lokalnego referendum. Starbase stało się miastem 20 maja 2025 roku, a burmistrzem został Bobby Peden, wiceprezes SpaceX. Kandydował on bez kontrkandydatów, podobnie jak dwaj inni mieszkańcy powiązani ze SpaceX, którzy objęli dwa stanowiska komisarzy.
Siedziba główna firmy SpaceX w Starbase | |
| Państwo | |
|---|---|
| Stan | |
| Hrabstwo | |
| Prawa miejskie |
20 maja 2025 |
| Burmistrz |
Bobby Peden |
| Wysokość |
1 m n.p.m. |
| Populacja (2025) • liczba ludności |
|
| Nr kierunkowy |
956 |
| Strefa czasowa | |
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych | |
| Strona internetowa | |
Starbase (wcześniej Boca Chica lub Kopernik Shores) – miasto w hrabstwie Cameron, w stanie Teksas, w Stanach Zjednoczonych, położone w pobliżu ujścia rzeki Rio Grande[1]. Leży około 32 kilometrów na wschód od miasta Brownsville, na półwyspie Boca Chica. Miasto położone jest przy drodze stanowej State Highway 4, bezpośrednio na południe od laguny South Bay, około 3,2 kilometrów na północ od ujścia rzeki Rio Grande[2][3]. W 2025 roku miasto liczyło około 500 mieszkańców[4][3].
Miejscowość powstała pod koniec lat 60. XX wieku i uległa znaczącym przekształceniom po 2018 roku, gdy przedsiębiorstwo SpaceX rozpoczęło wykup licznych nieruchomości na jej terenie[5]. W 2014 roku wioska Boca Chica została wybrana do budowy kompleksu przemysłowego należącego do SpaceX, którego stanowisko startowe zaplanowano około 3 kilometry dalej na wschód, w sąsiedztwie Boca Chica State Park nad wybrzeżem Zatoki Meksykańskiej[6][7][8].
W marcu 2021 roku dyrektor generalny SpaceX, Elon Musk, ogłosił plany utworzenia w tym rejonie nowego miasta o nazwie Starbase. Miało ono obejmować dotychczasową wioskę Boca Chica oraz ośrodek przemysłowy SpaceX wraz z okolicznymi obszarami półwyspu Boca Chica[9]. W 2024 roku SpaceX złożyło wniosek do władz hrabstwa Cameron o formalne ustanowienie miasta Starbase, który został zatwierdzony przez wyborców 3 maja 2025 roku w drodze lokalnego referendum[1][10]. Starbase stało się miastem 20 maja 2025 roku, a burmistrzem został Bobby Peden, wiceprezes SpaceX[11][1][12]. Kandydował on bez kontrkandydatów, podobnie jak dwaj inni mieszkańcy powiązani ze SpaceX, którzy objęli dwa stanowiska komisarzy[1].
Historia
[edytuj | edytuj kod]Wczesna historia
[edytuj | edytuj kod]W 1967 roku osada została założona jako Kennedy Shores przez dewelopera Johna Caputę z Chicago i początkowo była przeznaczona dla robotników polskiego pochodzenia[13].
Po wybudowaniu niewielkiej osady obejmującej około 30 domów osada została zniszczona przez Huragan Beulah jeszcze w tym samym roku. Katastrofa doprowadziła do zniszczenia restauracji oraz infrastruktury gospodarki komunalnej. Dostawy energii elektrycznej zostały później przywrócone, jednak przez kolejne dekady wiele domów pozostawało bez dostępu do wody pitnej[14].
W 1975 roku mieszkaniec Stanley Piotrowicz został wybrany na nieformalnego burmistrza; zmienił on nazwę osady na Kopernik Shores, na cześć Mikołaja Kopernika, oraz podjął próbę uzyskania statusu formalnie inkorporowanej jednostki osadniczej, co jednak zostało odrzucone przez władze stanowe. W latach 1990 i 2000 liczba mieszkańców wynosiła 26 osób[13].
Choć nazwa Kopernik Shores wyszła z powszechnego użycia, była ona sporadycznie stosowana w kontekstach urzędowych przez amerykańską Radę ds. Nazw Geograficznych Stanów Zjednoczonych[15].
Według danych z 2008 roku jedynie sześć osób było stałymi mieszkańcami osady, którą określano wówczas mianem „miasta widmo”[16].
Ośrodek SpaceX
[edytuj | edytuj kod]W 2012 roku prywatna firma SpaceX wskazała obszar Boca Chica jako potencjalną lokalizację przyszłego ośrodka startowego. W tym samym roku SpaceX rozpoczęło wykupywanie gruntów w Boca Chica[17]. W sierpniu 2014 roku SpaceX ogłosiło, że wybrało obszar Boca Chica jako lokalizację swojego stanowiska startowego w południowym Teksasie i że ich „centrum kontroli” będzie znajdować się w samej wiosce, a kompleks startowy będzie zlokalizowany około trzech kilometrów na wschód[18][19].
W 2019 roku rozpoczęto testy w locie rakiety Starship, wyposażonego w nowo opracowany silnik rakietowy Raptor i były one kontynuowane w kolejnych latach[20]. Ze względu na niewielką odległość osady od ośrodka, władze hrabstwa Cameron, działając zgodnie z wymogami regulacyjnymi Federalnej Administracji Lotniczej, od sierpnia 2019 roku zalecały mieszkańcom opuszczanie domów lub przebywanie na zewnątrz podczas testów obejmujących tankowanie paliwa, z uwagi na ryzyko uszkodzeń spowodowanych falą uderzeniową w przypadku awarii lub eksplozji[21][22].
We wrześniu 2019 roku SpaceX przedstawiło właścicielom nieruchomości ofertę wykupu domów za kwotę trzykrotnie przekraczającą ich wartość, wraz z dodatkowymi świadczeniami, takimi jak zaproszenia VIP na przyszłe wydarzenia związane z programem testowym rakiety Starship. Oferta miała charakter nienegocjowalny i początkowo obowiązywała przez dwa tygodnie[23][24]. Część właścicieli nieruchomości przyjęła propozycję i rozpoczęła przygotowania do wyprowadzki, inni natomiast ją odrzucili, wskazując na niedoszacowanie wartości ich domów wynikające z oparcia wyceny na danych podatkowych, bez uwzględniała specyfiki każdego domu[25].
Pod koniec września 2019 roku The New York Times poinformował o przedłużeniu pierwotnego okresu obowiązywania oferty o kolejne trzy tygodnie, aby umożliwić właścicielom współpracę z rzeczoznawcą hrabstwa w celu ewentualnej korekty wycen[26]. Do marca 2020 roku wielu mieszkańców, którzy zaakceptowali ofertę wykupu, opuściło wioskę, a niewielka liczba właścicieli nieruchomości odrzuciła propozycje SpaceX i pozostawała w Boca Chica jeszcze w październiku 2020 roku, rok po przedstawieniu pierwszych ofert[27].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d Elon Musk's Starbase in Texas will officially become a city [online], www.bbc.com, 4 maja 2025 [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Spring Sault, How a Tiny Texas Community With Pop. 26 Became a SpaceX Launch Site [online], Authentic Texan, 3 czerwca 2020 [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ a b Alice Tecotzky, Starbase is Elon Musk's city in Texas for SpaceX employees. Here's everything you need to know. [online], Business Insider [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Texas town home to SpaceX renamed 'Starbase' [online], dw.com [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Dave Mosher, Jennifer Lee, Meg Teckman-Fullard, SpaceX is trying to buy out a village in Texas to make way for its experimental Mars rockets [online], Business Insider [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ The Tiny Town That Hates Elon Musk, „Bloomberg.com” [dostęp 2026-03-24] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-07] (ang.).
- ↑ Erik Wasson, Trump border wall could split SpaceX’s Texas launchpad in two [online], Los Angeles Times, 8 lutego 2019 [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Dina Arevalo, Texas' newest town is already working on a $22M project, „MySA” [dostęp 2026-03-24] [zarchiwizowane z adresu 2025-10-26] (ang.).
- ↑ Aria Bendix, Morgan McFall-Johnsen, Elon Musk is trying to create a new city called 'Starbase' at SpaceX's Texas launch site [online], Business Insider [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Madlin Mekelburg, Elon Musk Wins Vote to Establish His City in Starbase, Texas [online], Bloomberg, 4 maja 2025 [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ City Commission and Staff [online], www.starbase.texas.gov [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Cameron County Commissioners Court approves Starbase as new city, „KVEO-TV”, 20 maja 2025 [dostęp 2026-03-24] [zarchiwizowane z adresu 2025-12-17] (hiszp.).
- ↑ a b Texas State Historical Association, Kopernik Shores: A Historical Overview of the Community [online], Texas State Historical Association [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Domingo Martinez, Countdown to Liftoff [online], texasmonthly.com, sierpień 2016 [dostęp 2026-03-02] (ang.).
- ↑ Geographic Names Information System [online], edits.nationalmap.gov [dostęp 2026-03-24].
- ↑ Boca Chica Village, formerly Kopernik Shores, Texas, Cameron County. [online], www.texasescapes.com [dostęp 2026-03-24].
- ↑ Nancy Keates and Mark Maremont | Photographs by Phil Kline for The Wall Street Journal, Elon Musk’s SpaceX Is Buying Up a Texas Village. Homeowners Cry Foul. [online], The Wall Street Journal, 7 maja 2021 [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Andrea Leinfelder, Aerospace talent in Texas lauded [online], houstonchronicle.com, 11 stycznia 2018 [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Final Environmental Impact Statement SpaceX Texas Launch Site [online], faa.gov, maj 2014 [dostęp 2026-03-24] [zarchiwizowane z adresu 2017-02-25] (ang.).
- ↑ John Timmer, SpaceX successfully lands a Starship test flight [online], Ars Technica, 5 maja 2021 [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Jeff Foust, SpaceX’s Starhopper completes test flight [online], spacenews.com, 27 sierpnia 2019 [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Residents receive alert on SpaceX testing, „Brownsville Herald” [dostęp 2026-03-24] [zarchiwizowane z adresu 2019-08-26].
- ↑ Email X, To reach Mars, SpaceX is trying to buy up a tiny Texas community [online], Los Angeles Times, 1 października 2019 [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ SpaceX launch pad transforms tiny Texas neighborhood: "Where the hell do I go now?" - CBS News [online], www.cbsnews.com, 18 września 2019 [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Andrea Leinfelder, The question in Boca Chica: Do you take Elon Musk’s money and run? [online], houstonchronicle.com, 9 sierpnia 2019 [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Kenneth Chang, SpaceX Unveils Silvery Vision to Mars: ‘It’s Basically an I.C.B.M. That Lands’, „The New York Times”, 29 września 2019, ISSN 0362-4331 [dostęp 2026-03-24] (ang.).
- ↑ Matthew Gault, SpaceX Is Trying to Force Residents Out of a Small Texas Village [online], VICE, 2 października 2020 [dostęp 2026-03-24] (ang.).