Seksty
Seksty (niem. Sexter See) – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Pisz, leżące na terenie Krainy Wielkich Jezior Mazurskich Jezioro tworzy południową zatokę jeziora Śniardwy. Jezioro poprzez Kanał Jegliński ma połączenie z jeziorem Roś. Z główną taflą Śniardw łączy się wąską i dość płytką cieśniną nazywaną Bramką Seksteńską. Od północnego zachodu jeziora Seksty znajduje się zatoka Kaczerajno (uważana czasem za odrębne jezioro), oddzielona od Sekst i Śniardw wąskim, bagnistym półwyspem Kaczor, a na południowym wschodzie jest wejście do Kanału Jeglińskiego. Od Bramki Seksteńskiej do Kanału Jeglińskiego prowadzi oznakowany szlak wodny z Mikołajek do Pisza. Powierzchnia zwierciadła wody wynosi 792 ha; głębokość jeziora dochodzi do 7 m. Brzegi Sekst są od wschodu niskie i podmokłe, od zachodu wyższe, zalesione (Puszcza Piska). Porośnięte trzcinami i roślinnością przybrzeżną. Pas ten jednak nie jest zbyt szeroki; 5–15 m od brzegu. Seksty nie są tak uczęszczane jak inne jeziora szlaku Wielkich Jezior Mazurskich, są jednak lubiane przez żeglarzy, a przy brzegach Sekst znajduje się kilka bardzo popularnych miejsc biwakowych i postojowych, np. Binduga Port (dawna przystań do spławiania tartacznego drewna) lub wierzchołek półwyspu Kaczor. Kąpieliska: Południowo-zachodnia część jeziora obfituje w bindugi. Tam wybudowane są liczne pomosty i istnieją wygodne, piaszczyste zejścia do wody. Nad brzegiem jeziora znajdują się wsie Karwik i Zdory. Na polskiej mapie z 1932 roku Wojskowego Instytutu Geograficznego zaznaczono polską nazwę Seksty. W 1950 roku wprowadzono urzędowo nazwę Seksty, zastępując poprzednią niemiecką nazwę jeziora – Sexter See. Istnieje połączenie kanałem z jeziorem Roś poprzez Kanał Jegliński, który wypływa w południowo-wschodniej części Sekst, a uchodzi w zachodniej części jeziora Roś. Seksty przechodzi cieśniną: na północnym zachodzie w Śniardwy, a na zachodzie w Kaczerajno. Przy samym wschodnim brzegu Sekst, od północnego brzegu, aż po południowy koniec przebiega granica Mazurskiego Parku Krajobrazowego.
.jpg) Jezioro Seksty | |
| Położenie | |
| Państwo | |
|---|---|
| Region | |
| Morfometria | |
| Powierzchnia |
792 ha |
| Głębokość • maksymalna |
|
Położenie na mapie Polski  | |
 53°41′37″N 21°45′48″E/53,693611 21,763333
| |
Seksty (niem. Sexter See[1]) – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Pisz, leżące na terenie Krainy Wielkich Jezior Mazurskich
Jezioro tworzy południową zatokę jeziora Śniardwy. Jezioro poprzez Kanał Jegliński ma połączenie z jeziorem Roś. Z główną taflą Śniardw łączy się wąską i dość płytką cieśniną nazywaną Bramką Seksteńską.
Od północnego zachodu jeziora Seksty znajduje się zatoka Kaczerajno (uważana czasem za odrębne jezioro), oddzielona od Sekst i Śniardw wąskim, bagnistym półwyspem Kaczor, a na południowym wschodzie jest wejście do Kanału Jeglińskiego. Od Bramki Seksteńskiej do Kanału Jeglińskiego prowadzi oznakowany szlak wodny z Mikołajek do Pisza.
Powierzchnia zwierciadła wody wynosi 792 ha[2]; głębokość jeziora dochodzi do 7 m[potrzebny przypis].
Brzegi Sekst są od wschodu niskie i podmokłe, od zachodu wyższe, zalesione (Puszcza Piska). Porośnięte trzcinami i roślinnością przybrzeżną. Pas ten jednak nie jest zbyt szeroki; 5–15 m od brzegu. Seksty nie są tak uczęszczane jak inne jeziora szlaku Wielkich Jezior Mazurskich, są jednak lubiane przez żeglarzy, a przy brzegach Sekst znajduje się kilka bardzo popularnych miejsc biwakowych i postojowych, np. Binduga Port (dawna przystań do spławiania tartacznego drewna) lub wierzchołek półwyspu Kaczor.
Kąpieliska: Południowo-zachodnia część jeziora obfituje w bindugi. Tam wybudowane są liczne pomosty i istnieją wygodne, piaszczyste zejścia do wody.
Nad brzegiem jeziora znajdują się wsie Karwik i Zdory.
Na polskiej mapie z 1932 roku Wojskowego Instytutu Geograficznego zaznaczono polską nazwę Seksty[3]. W 1950 roku wprowadzono urzędowo nazwę Seksty, zastępując poprzednią niemiecką nazwę jeziora – Sexter See[1].
Istnieje połączenie kanałem z jeziorem Roś poprzez Kanał Jegliński, który wypływa w południowo-wschodniej części Sekst, a uchodzi w zachodniej części jeziora Roś. Seksty przechodzi cieśniną: na północnym zachodzie w Śniardwy, a na zachodzie w Kaczerajno. Przy samym wschodnim brzegu Sekst, od północnego brzegu, aż po południowy koniec przebiega granica Mazurskiego Parku Krajobrazowego.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Zarządzenie Ministra Administracji Publicznej z dnia 4 kwietnia 1950 r. (M.P. z 1950 r. Nr 52, poz. 588, s. 427)
- ↑ Jezioro Seksty w informatorze turystyczno-przyrodniczym www.jezioro.com.pl. [dostęp 2009-11-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (27 grudnia 2008)].
- ↑ Arkusz 45 Łomża. Mapa Operacyjna Polski 1:300 000. Wojskowy Instytut Geograficzny, 1932.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Bąk J, Rudzielewicz M, Mazury. Przewodnik, Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2007, ISBN 978-83-7304-665-8.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Jezioro Seksty w informatorze turystyczno-przyrodniczym www.jezioro.com.pl. jezioro.com.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-12-27)].