Sebastian Barry
Sebastian Barry (ur. 5 lipca 1955 w Dublinie) – irlandzki powieściopisarz, dramaturg i poeta. Barry dwukrotnie znalazł się na krótkiej liście nominacji do Nagrody Bookera za powieści A Long Long Way (2005) i The Secret Scripture (2008), z których ta druga zdobyła w 2008 nagrodę Costa Book of the Year oraz nagrodę James Tait Black Memorial Prize. Jego powieść z 2011, On Canaan's Side, znalazła się na długiej liście nominacji do Nagrody Bookera. W styczniu 2017 otrzymał nagrodę Costa Book of the Year za Days Without End, stając się pierwszym powieściopisarzem, który zdobył tę prestiżową nagrodę dwukrotnie.
Sebastian Barry (ur. 5 lipca 1955 w Dublinie) – irlandzki powieściopisarz, dramaturg i poeta.
Barry dwukrotnie znalazł się na krótkiej liście nominacji do Nagrody Bookera za powieści A Long Long Way (2005) i The Secret Scripture (2008), z których ta druga zdobyła w 2008 nagrodę Costa Book of the Year oraz nagrodę James Tait Black Memorial Prize. Jego powieść z 2011, On Canaan's Side, znalazła się na długiej liście nominacji do Nagrody Bookera. W styczniu 2017 otrzymał nagrodę Costa Book of the Year za Days Without End, stając się pierwszym powieściopisarzem, który zdobył tę prestiżową nagrodę dwukrotnie[1].
Twórczość
[edytuj | edytuj kod]Debiutem prozatorskim Barry'ego była powieść Macker's Garden z 1982[2][3]. Jego pierwszą sztuką teatralną było The Pentagonal Dream, wystawiona w Damer Theatre w marcu 1986[4][5]. Następnie ukazało się kilka tomików poezji oraz kolejna powieść, The Engine of Owl-Light z 1987.
Pradziadek Barry'ego ze strony matki, James Dunne, był inspiracją dla głównego bohatera jego najbardziej znanej na świecie sztuki, „The Steward of Christendom” (1995), która zdobyła nagrodę Christopher Ewart-Biggs Memorial Prize, nagrodę Lloyd's Private Banking Playwright of the Year Award oraz inne wyróżnienia. Główny bohater, Thomas Dunne, w sztuce pełnił funkcję naczelnika policji metropolitalnej Dublina w latach 1913–1922. Nadzorował on tereny wokół Zamku Dublińskiego aż do przejęcia władzy przez Wolne Państwo Irlandzkie 16 stycznia 1922[6].
Zarówno „The Steward of Christendom”, jak i powieść „The Whereabouts of Eneas McNulty” (1998) opowiadają o perypetiach lojalistycznych Irlandczyków w czasie politycznych wstrząsów początku XX wieku.
Jego powieść A Long Long Way znalazła się na krótkiej liście nominacji do Nagrody Bookera w 2005. Powieść opowiada historię Willie'ego Dunne'a, młodego rekruta Royal Dublin Fusiliers podczas I wojny światowej. Przywołuje ona rozdartą lojalność, którą wielu irlandzkich żołnierzy odczuwało w tamtym czasie po powstaniu wielkanocnym w 1916. Willie Dunne, syn fikcyjnego Thomasa Dunne'a, po raz pierwszy pojawia się jako drugoplanowa, ale ważna postać w The Steward of Christendom.
Powieść Barry'ego z 2008 The Secret Scripture zdobyła nagrodę James Tait Black Memorial Prize w kategorii fikcji literackiej, najstarszą tego typu nagrodę w Wielkiej Brytanii, Costa Book of the Year 2008[7] oraz (w tłumaczeniu francuskim Le testament caché) Cezam Prix Littéraire Inter CE 2010[8]. The Secret Scripture była również faworytem do wygrania Nagrody Bookera 2008, przegrywając nieznacznie z Białym tygrysem Aravinda Adigi.
Po stronie Kanaanu , piąta powieść Barry’ego, opowiada o Lily Bere, siostrze postaci Willy’ego Dunne’a z powieści „A Long Long Way” i córce postaci Thomasa Dunne’a z powieści „The Steward of Christendom”, która emigruje do USA. Powieść znalazła się na długiej liście nominacji do Nagrody Bookera w 2011 i zdobyła Nagrodę Waltera Scotta w 2012.
Kolejna powieść Barry'ego, „The Temporary Gentleman” (2014), opowiada historię Jacka McNulty'ego – Irlandczyka, służącego w armii brytyjskiej podczas II wojny światowej. W 2016 roku ukazała się powieść Barry'ego „Days Without End”. Zdobyła ona nagrody Costa Book of the Year 2017, Walter Scott Prize i The Independent Booksellers' Prize, a także znalazła się na długiej liście nominacji do Man Booker Prize w 2017[9].
Powieść Barry’ego z 2023, Old God’s Time, znalazła się na krótkiej liście nominacji do International Dublin Literary Award w 2024[10] i na długiej liście nominacji do Nagrody Bookera 2023 .
Uznanie i nagrody
[edytuj | edytuj kod]Barry został wybrany na członka Królewskiego Towarzystwa Literackiego w 2009.[11] Przyznano mu doktoraty honorowe Uniwersytetu East Anglia (2010), NUI Galway (2012)[12] i Open University (2014) .
W 2022 został mianowany honorowym członkiem Trinity College[13].
Wybrane dzieła
[edytuj | edytuj kod]Poezja
[edytuj | edytuj kod]- Kolorzysta wodny (Dolmen Press, 1983)
- Miasto retoryczne (Dolmen Press, 1985)
- Fanny Hawke jedzie na kontynent na zawsze (Raven Arts Press, 1989)
Beletrystyka
[edytuj | edytuj kod]- Ogród Mackera (1982)
- Silnik Sowy-Światła (1987)
- Przypadki Eneasa McNulty'ego (1998)
- Annie Dunne (2002)
- Tak daleko od domu (2005)
- Tajny Dziennik (2008)
- Po stronie Kanaanu (2011)
- Tymczasowy dżentelmen (2014)
- Dni bez końca (2016)
- Tysiąc księżyców (2020)
- Czas Starego Boga (2023)
Sztuki teatralne
[edytuj | edytuj kod]- Sen pięciokątny (1986)
- Chłopcy szefa Grady'ego (1988)
- Modlitwy Sherkina (1990)
- Ulica Białej Kobiety (1992)
- Jedyna prawdziwa historia Lizzie Finn (1995)
- Zarządca chrześcijaństwa (1995)
- Matka Boska ze Sligo (1998)
- Hinterland (2002)
- Gwiżdżąca Psyche (2004)
- Fred i Jane (2004)
- Duma ulicy Parnell (2008)
- Dallas Sweetman (2008)
- Opowieści z Ballycumber (2009)
- Angielski Andersena (2010)
- Na wzgórzu jagodowym (2017)
Odniesienia
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Costa Book of the Year: Sebastian Barry celebrates second win. 31 January 2017. [dostęp 1 February 2017].
- ↑ Sebastian Barry. [dostęp 14 June 2023].
- ↑ Macker's Garden. 31 January 2019. [dostęp 14 June 2023].
- ↑ The Pentagonal Dream. PlayographyIreland. [dostęp 10 June 2023].
- ↑ 5 reasons to see on Blueberry Hill by Sebastian Barry. Pavilion Theatre, 31 January 2019.
- ↑ John Dorney: Today In Irish History – January 16 1922, The Handover Of Dublin Castle – Or Was It?. The Irish Story, 15 January 2022. [dostęp 15 June 2023].
- ↑ Sebastian Barry wins 2008 Costa Book of the Year. 27 January 2009. [dostęp 4 February 2009]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 March 2009)].
- ↑ Cezam Prix Littéraire Inter CE. [dostęp 11 July 2011].
- ↑ Days Without End by Sebastian Barry. 20 October 2016. [dostęp 16 June 2023].
- ↑ Wright shortlisted for 2024 Dublin Literary Award. 2024-03-27. [dostęp 2024-03-28].
- ↑ Barry, Sebastian. Royal Society of Literature, 2023-09-01. [dostęp 2025-07-08]. (ang.).
- ↑ NUI Galway Honours Four Outstanding Individuals with Honorary Degrees. 29 June 2012. [dostęp 16 June 2023].
- ↑ Trinity Monday 2022 – Fellows and scholars. tcd.ie, 25 April 2022. [dostęp 2022-04-26].
- ISNI: 0000000121423967
- VIAF: 86463948
- LCCN: n83237979
- GND: 120778777
- NDL: 032842764
- LIBRIS: zw9dj58h2prjpcp
- BnF: 120977587
- SUDOC: 029327474
- SBN: TSAV017017
- NLA: 35088089
- NKC: xx0037457
- BNE: XX1530368
- NTA: 071260064
- BIBSYS: 90062870
- CiNii: DA03267200
- Open Library: OL59577A
- PLWABN: 9810584195805606
- NUKAT: n2005108015
- J9U: 987007516706105171
- PTBNP: 639653
- NSK: 000166568
- CONOR: 84707427
- ΕΒΕ: 177800
- KRNLK: KAC200911855
- LIH: LNB:CJBZ;=BF