Peter Reisch
Peter Reisch (ur. 26 lutego 1943 w Sierpcu, zm. 13 lipca 1962 w Magdeburgu) – niemiecka ofiara śmiertelna na granicy wewnątrzniemieckiej pomiędzy NRD a RFN. Jego śmierć doprowadziła do pierwszego w historii RFN procesu sądowego przeciwko strażnikowi granicznemu z NRD.
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przyczyna śmierci |
postrzał w głowę |
| Zawód, zajęcie |
kierowca, robotnik rolny |
| Narodowość |
niemiecka |
Peter Reisch (ur. 26 lutego 1943 w Sierpcu, zm. 13 lipca 1962 w Magdeburgu) – niemiecka ofiara śmiertelna na granicy wewnątrzniemieckiej pomiędzy NRD a RFN[1]. Jego śmierć doprowadziła do pierwszego w historii RFN procesu sądowego przeciwko strażnikowi granicznemu z NRD[2].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Pierwsza ucieczka i powrót do NRD
[edytuj | edytuj kod]Peter Reisch jeszcze przed budową muru berlińskiego (13 sierpnia 1961) uciekł z NRD przez otwartą wówczas granicę w Berlinie. W Niemczech Zachodnich pracował jako kierowca. W marcu 1962 roku, obawiając się konieczności zapłaty dużej kwoty odszkodowania za spowodowany przez siebie wypadek przy pracy, zdecydował się wrócić do NRD[1].
Po powrocie zameldował się w miejscowości Egeln, gdzie mieszkali jego matka i wujek. Otrzymał tymczasowy dowód osobisty (PM 12) i podjął pracę jako robotnik rolny w lokalnej Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft (LPG, rolnicza spółdzielnia produkcyjna). Mimo to coraz częściej wyrażał chęć ponownego wyjazdu na Zachód[1].
Śmiertelne postrzelenie
[edytuj | edytuj kod]5 czerwca 1962 roku około godziny 18:30 Peter Reisch podjął próbę nielegalnego przekroczenia granicy wewnątrzniemieckiej między miejscowościami Schierke (Saksonia-Anhalt) a Bad Harzburg (Dolna Saksonia). Strefa graniczna w tym miejscu miała szerokość 500 metrów i znajdowała się na gęsto zalesionym, pociętym rowami terenie, wznoszącym się na 200 metrów[1].
Gdy patrol graniczny odkrył uciekiniera, Reisch uniósł ręce i wstecz się cofnął, następnie nagle odwrócił się i zaczął uciekać. Okrzyki ostrzegawcze zaalarmowały drugi patrol[1].
Dowódca jednego z patroli wielokrotnie wykrzykiwał do starszego szeregowego Fritza Hankego rozkaz użycia broni. Po oddaniu strzału ostrzegawczego, Hanke wystrzelił z odległości około 120 metrów. Pocisk trafił Petera Reischa w głowę[1][2].
Hospitalizacja i śmierć
[edytuj | edytuj kod]Reischa przewieziono do szpitala powiatowego w Wernigerode, gdzie jego stan został najpierw ustabilizowany. Jednak w lipcu 1962 roku doszło do powikłań – zdiagnozowano ropień mózgu w rejonie rany. 12 lipca Reischa przewieziono do Akademii Medycznej w Magdeburgu, gdzie zmarł dzień później, 13 lipca 1962 roku[1].
Proces Fritza Hankego
[edytuj | edytuj kod]Fritz Hanke został początkowo pochwalony przez dowódcę batalionu za wypełnienie obowiązków. 3 lutego 1963 roku uciekł do Republiki Federalnej Niemiec[1].
Zentrale Erfassungsstelle der Landesjustizverwaltungen (Centralna Placówka Rejestracyjna Administracji Sprawiedliwości Krajów Związkowych) w Salzgitter prowadziła śledztwo na temat incydentu. Na podstawie zeznań zbiegłych strażników granicznych NRD, Hanke został zidentyfikowany i aresztowany 29 marca 1963 roku[1].
11 października 1963 roku Sąd Krajowy w Stuttgartcie skazał go na 15 miesięcy pozbawienia wolności za usiłowanie zabójstwa. Był to pierwszy w historii Republiki Federalnej Niemiec proces przeciwko strażnikowi granicznemu z NRD. Sprawa stanowiła początek procesów strzelców przy Murze Berlińskim[2][3].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h i Peter Reisch. Forschungsverbund SED-Staat, Freie Universität Berlin. [dostęp 2025-10-24]. (niem.).
- ↑ a b c Sven Felix Kellerhoff: Der erste Mauerschützenprozess fand 1963 statt. Die Welt, 2013-10-11. [dostęp 2025-10-24]. (niem.).
- ↑ Mauerschützenprozesse. MDR.DE, 2021-02-04. [dostęp 2025-10-24]. (niem.).