Operacja Deadlight

Operacja Deadlight – kryptonim operacji niszczenia niemieckich okrętów podwodnych (U-Bootów), które po kapitulacji Niemiec w II wojnie światowej dostały się w ręce aliantów.

Pod koniec wojny Niemcy dysponowali jeszcze ponad 350 okrętami podwodnymi. W maju 1945 roku 219 z nich zostało samozatopionych w ramach operacji Regenbogen. 116 spośród 156 zdobytych niemieckich okrętów podwodnych zostało zatopionych na przełomie 1945 i 1946 roku w pobliżu północnoirlandzkiego portu Lisahally i w szkockiej zatoce Loch Ryan. Ostatnim zatopionym okrętem był U-3514; miało to miejsce 12 lutego 1946 roku. W operacji brały udział okręty Royal Navy i Polskiej Marynarki Wojennej (niszczyciele: OORP „Błyskawica”, „Garland”, „Krakowiak”, „Piorun”) oraz lotnictwo.

• lotniskowiec eskortowy: „Nairana”(inne języki)
• niszczyciele
  • typu Grom: „Błyskawica”
  • typu G: „Garland”
  • typu O: „Obedient”, „Onslaught”, „Offa”, „Onslow”, „Orwell”
  • typu N: „Piorun”
  • typu Battle: „Solebay”
  • typu Z: „Zealous”
• niszczyciele eskortowe
  • typu Hunt: „Blencathra”, „Krakowiak”, „Mendip”, „Pytchley”, „Quantock”, „Southdown”, „Zetland”
• fregaty
  • typu Captain: „Cosby”, „Cubitt”, „Rupert”
  • typu Loch(inne języki) / Bay: „Cawsand Bay”, „Loch Arkaig”, „Loch Shin”
• slup typu Shoreham: „Fowey”
• okręty podwodne
  • typu T: „Tantivy”, „Templar”
• holowniki: „Bustler”, „Emulous”, „Enchanter”, „Enforcer”, „Freedom”, „Masterful”, „Prosperous”, „Saucy”.

• typu IID: U-143, U-145, U-149, U-150 (4 jednostki)
• typu VIIC: U-244, U-245, U-249, U-255, U-278, U-281, U-291, U-312, U-313, U-363, U-368, U-369, U-427, U-481, U-483, U-485, U-637, U-668, U-680, U-716, U-720, U-739, U-760, U-764, U-773, U-775, U-776, U-778, U-779, U-825, U-826, U-901, U-907, U-928, U-956, U-968, U-975, U-978, U-991, U-992, U-994, U-1052, U-1102, U-1194, U-1198, U-1203 (46 jednostek)
• typu VIIC/41: U-293, U-294, U-295, U-298, U-299, U-318, U-328, U-930, U-997, U-1002, U-1004, U-1005, U-1009, U-1010, U-1019, U-1022, U-1023, U-1103, U-1104, U-1109, U-1110, U-1163, U-1165, U-1271, U-1272, U-1301, U-1307 (27 jednostek)
• typu VIID: U-218
• typu VIIF: U-1061
• typu IXC: U-155, U-516(inne języki) (2 jednostki)
• typu IXC/40: U-170, U-532, U-539, U-541, U-802, U-806, U-868, U-1230, U-1233 (9 jednostek)
• typu IXD: U-861, U-874, U-875 (3 jednostki)
• typu IXD/42: U-883
• typu XXI: U-2502, U-2506, U-2511, U-3514 (4 jednostki)
• typu XXIII: U-2321, U-2322, U-2324, U-2325, U-2328, U-2329, U-2334, U-2335, U-2336, U-2337, U-2341, U-2345, U-2350, U-2351, U-2354, U-2356, U-2361, U-2363 (18 jednostek).

Nazwa	Typ	Los okrętu
U-181	IXD2	Przejęty przez Japonię jako I 501, po jej kapitulacji zatopiony przez Royal Navy w lutym 1946.
U-190	IXC/40	Przejęty przez Kanadę, zatopiony w październiku 1947.
U-195	IXD1	Przejęty przez Japonię jako I 506, po jej kapitulacji zatopiony przez Royal Navy w lutym 1946.
U-219	XB	Przejęty przez Japonię jako I 505, po jej kapitulacji zatopiony przez holenderską marynarkę w lutym 1946.
U-234	XB	Poddany i przejęty przez US Navy, zatopiony w listopadzie 1947.
U-262	VIIC	Uszkodzony podczas bombardowania Gdyni w grudniu 1944, złomowany po wojnie w Kilonii.
U-471	VIIC	Uszkodzony podczas bombardowania Tulonu w sierpniu 1944, wcielony do francuskiej marynarki jako „Millé”, złomowany w lipcu 1963.
U-505	IXC	Zdobyty na morzu przez US Navy w czerwcu 1944, obecnie okręt-muzeum w Chicago.
U-510(inne języki)	IXC	Poddany w St. Nazaire, wcielony do francuskiej marynarki jako „Bouan”, złomowany w 1960.
U-511	IXC	Sprzedany Japonii, wcielony do marynarki jako RO-500, po jej kapitulacji zatopiony przez US Navy w kwietniu 1946.
U-530	IXC/40	Poddany w Argentynie, przekazany US Navy, zatopiony w listopadzie 1947.
U-573	VIIC	Internowany, a następnie sprzedany Hiszpanii w maju 1942, wcielony do marynarki jako G 7, w służbie do maja 1970.
U-712	VIIC	Przekazany Royal Navy, wykorzystywany do testów, złomowany w 1950.
U-758	VIIC	Uszkodzony i skreślony z listy floty w marcu 1945, złomowany w Kilonii w latach 1946-1947.
U-766	VIIC	Skreślony z listy floty w sierpniu 1944, wcielony do francuskiej marynarki jako „Laubie”, skreślony z listy floty w marcu 1963.
U-805	IXC/40	Poddany US Navy, zatopiony w lutym 1946.
U-858	IXC/40	Poddany US Navy, zatopiony w 1947.
U-862	IXD2	Przejęty przez Japonię jako I 502, po jej kapitulacji zatopiony przez Royal Navy w lutym 1946.
U-873	IXD2	Poddany US Navy, wykorzystywany do prób, złomowany w 1948.
U-889	IXC/40	Poddany w Kanadzie, przekazany US Navy, zatopiony w 1947.
U-926	VIIC	Wcielony do norweskiej marynarki jako „Kya”, w służbie do 1964.
U-953	VIIC	Przejęty przez Royal Navy, wykorzystywany do prób, złomowany w 1950.
U-977	VIIC	Internowany w Argentynie, poddany US Navy, zatopiony jako cel 13 listopada 1946[1].
U-995	VIIC/41	Wcielony do norweskiej marynarki jako „Kaura” w 1952, skreślony z listy floty w 1965, obecnie okręt-muzeum w Laboe (Niemcy).
U-1054	VIIC	Po kolizji skreślony z listy floty we wrześniu 1944, złomowany po wojnie.
U-1057	VIIC	Przekazany ZSRR w grudniu 1945, wykorzystywany m.in. podczas prób z bronią jądrową, skreślony z listy floty w październiku 1957.
U-1058	VIIC	Przekazany ZSRR w grudniu 1945, skreślony z listy floty w marcu 1958.
U-1064	VIIC/41	Przekazany ZSRR w grudniu 1945, skreślony z listy floty w marcu 1974.
U-1105	VIIC/41	Wcielony do Royal Navy, przekazany US Navy w 1946, wykorzystywany do prób, zatopiony we wrześniu 1949.
U-1108	VIIC/41	Wcielony do Royal Navy, wykorzystywany do prób, złomowany w maju 1949.
U-1171	VIIC/41	Wcielony do Royal Navy, złomowany w kwietniu 1949.
U-1202	VIIC	Wcielony do norweskiej marynarki jako „Kinn” w 1951, skreślony z listy floty w 1961, złomowany w 1963.
U-1228	IXC/40	Poddany US Navy, zatopiony w lutym 1946.
U-1231	IXC/40	Przekazany ZSRR w grudniu 1945, skreślony z listy floty w styczniu 1968.
U-1305	VIIC/41	Przekazany ZSRR w grudniu 1945, wykorzystywany m.in. podczas prób z bronią jądrową, skreślony z listy floty w marcu 1958.
U-1406	XVIIB	Zatopiony po kapitulacji w wyniku sabotażu, podniesiony, przetransportowany do USA we wrześniu 1945, wykorzystywany do prób, złomowany w maju 1948.
U-1407	XVIIB	Zatopiony po kapitulacji w wyniku sabotażu, podniesiony, wcielony do Royal Navy jako HMS „Meteorite”, złomowany w 1949.
U-2326	XXIII	Wcielony do Royal Navy, przekazany francuskiej marynarce w 1946, zatonął w wyniku wypadku w grudniu 1946.
U-2348	XXIII	Wcielony do Royal Navy, złomowany w Belfaście w kwietniu 1949.
U-2353	XXIII	Przekazany ZSRR w grudniu 1945, skreślony z listy floty w marcu 1952, złomowany w 1963.
U-2513	XXI	Przekazany US Navy w sierpniu 1945, zatopiony w październiku 1951.
U-2518	XXI	Wcielony do Royal Navy, przekazany francuskiej marynarce w lutym 1946 jako „Roland Morillot”, skreślony z listy floty w październiku 1967, złomowany w 1969.
U-2529	XXI	Przekazany ZSRR w grudniu 1945, skreślony z listy floty we wrześniu 1972.
U-3008	XXI	Przekazany US Navy w sierpniu 1945, wykorzystywany do prób, zatopiony w maju 1945, podniesiony z dna i złomowany.
U-3017	XXI	Wcielony do Royal Navy, wykorzystywany do prób, złomowany w listopadzie 1949.
U-3035	XXI	Przekazany ZSRR w grudniu 1945, skreślony z listy floty w marcu 1958.
U-3041	XXI	Przekazany ZSRR w grudniu 1945, skreślony z listy floty we wrześniu 1958.
U-3515	XXI	Przekazany ZSRR w lutym 1946, skreślony z listy floty we wrześniu 1959.
U-4706	XXIII	Formalnie wcielony do norweskiej marynarki jako „Knerter”, nie osiągnął zdolności operacyjnej, złomowany w 1954.
U-D5	O 21-27	Ex-O 27, zwrócony holenderskiej marynarce, skreślony z listy floty w październiku 1959, złomowany w 1961.

W kolejnych latach jeszcze kilka jednostek zostało podniesionych z dna i wyremontowanych.

• Operation Deadlight. www.uboat.net. [dostęp 2008-11-04]. (ang.).
• David M. Hird: The Grey Wolves of Eribol. Dunbeath: Whittles, 2010. ISBN 1-904445-32-2.
• Marek Twardowski. Operacja „Deadlight”. „Morza, Statki i Okręty”. III (6 (13)), s. 61-70, 1998. Warszawa: Magnum-X. ISSN 1426-529X. 
• Derek Waller: Operation Deadlight. www.uboat.net. [dostęp 2012-02-25]. (ang.).