Nadchloran potasu

Nadchloran potasu, nazwa Stocka: chloran(VII) potasu, KClO4 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadchloranów, sól kwasu nadchlorowego i potasu. Jest silnym utleniaczem, lecz słabszym niż sole innych tlenowych kwasów chloru. Z substancjami palnymi tworzy palne mieszaniny, które po zainicjowaniu deflagrują lub wybuchają. Stosowany jest przede wszystkim do produkcji niektórych mieszanin pirotechnicznych, a dawniej także materiałów wybuchowych. Mieszaniny pirotechniczne oparte na tym utleniaczu są bardzo silne, stabilne i wykazują niewielką wrażliwość na bodźce mechaniczne, znacznie mniejszą od mieszanin, w których utleniaczem jest chloran potasu. Związek ten może być wykorzystywany w mieszaninach pirotechnicznych z siarką w przeciwieństwie do chloranu potasu, który stwarza ryzyko samoistnego wybuchu, kiedy pod wpływem kwaśnych tlenków siarki wydzieli się kwas chlorowy. W przypadku spożycia wykazuje działanie szkodliwe, jednak słabsze niż chloran potasu. Otrzymywany jest w reakcji wymiany NaClO4 i KCl lub elektrolitycznie. Znajduje ograniczone zastosowanie w preparatyce chemicznej. Należy do najsłabiej rozpuszczalnych soli potasu (0,75 g/100 ml wody w 0 °C). Jest też stosowany w leczeniu nadczynności tarczycy (prawdopodobnie ze względu na podobny promień jonowy i hydrofilowość do jonu jodkowego I−, blokuje syntezę hormonów tarczycy).

Nadchloran potasu

Nazewnictwo Nomenklatura systematyczna (IUPAC) addyt. tetraoksydochloran(1−) potasu Inne nazwy i oznaczenia półsyst. nadchloran potasu Stocka chloran(VII) potasu
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	KClO4
Masa molowa	138,55 g/mol
Wygląd	bezbarwne kryształy lub biały proszek
Identyfikacja
Numer CAS	7778-74-7
PubChem	516900
DrugBank	DB09418
SMILES [O-]Cl(=O)(=O)=O.[K+]
Właściwości Gęstość 2,52 g/cm³[1]; ciało stałe Rozpuszczalność w wodzie 2,08 g/100 g[1] Temperatura topnienia 525 °C[1]
Niebezpieczeństwa Karta charakterystyki: dane zewnętrzne firmy Sigma-Aldrich [dostęp 2022-06-29] Globalnie zharmonizowany system klasyfikacji i oznakowania chemikaliów Na podstawie Rozporządzenia CLP, zał. VI[2] Niebezpieczeństwo Zwroty H H271, H302 Zwroty P P210, P301+P312+P330[3] NFPA 704 Na podstawie podanego źródła[4] 0 1 2 OX Numer RTECS SC9700000
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Multimedia w Wikimedia Commons

Nadchloran potasu, nazwa Stocka: chloran(VII) potasu, KClO
4 – nieorganiczny związek chemiczny z grupy nadchloranów, sól kwasu nadchlorowego i potasu. Jest silnym utleniaczem, lecz słabszym niż sole innych tlenowych kwasów chloru. Z substancjami palnymi tworzy palne mieszaniny, które po zainicjowaniu deflagrują lub wybuchają. Stosowany jest przede wszystkim do produkcji niektórych mieszanin pirotechnicznych, a dawniej także materiałów wybuchowych. Mieszaniny pirotechniczne oparte na tym utleniaczu są bardzo silne, stabilne i wykazują niewielką wrażliwość na bodźce mechaniczne, znacznie mniejszą od mieszanin, w których utleniaczem jest chloran potasu. Związek ten może być wykorzystywany w mieszaninach pirotechnicznych z siarką w przeciwieństwie do chloranu potasu, który stwarza ryzyko samoistnego wybuchu, kiedy pod wpływem kwaśnych tlenków siarki wydzieli się kwas chlorowy. W przypadku spożycia wykazuje działanie szkodliwe, jednak słabsze niż chloran potasu. Otrzymywany jest w reakcji wymiany NaClO
4 i KCl lub elektrolitycznie.

Znajduje ograniczone zastosowanie w preparatyce chemicznej. Należy do najsłabiej rozpuszczalnych soli potasu (0,75 g/100 ml wody w 0 °C). Jest też stosowany w leczeniu nadczynności tarczycy (prawdopodobnie ze względu na podobny promień jonowy i hydrofilowość do jonu jodkowego I−
, blokuje syntezę hormonów tarczycy)^[5][6].

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]

1. ↑ ^{a b c} David R.D.R. Lide David R.D.R. (red.), CRC Handbook of Chemistry and Physics, wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 4-83, ISBN 978-1-4200-9084-0  (ang.).
2. ↑ potassium perchlorate, [w:] Classification and Labelling Inventory, Europejska Agencja Chemikaliów [dostęp 2022-07-29]  (ang.).
3. ↑ Potassium perchlorate [PDF] [online], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, 18 sierpnia 2021, numer katalogowy: 460494 [dostęp 2022-06-29] . (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
4. ↑ Potassium perchlorate (nr 60440) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-12-22]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
5. ↑ L.E.L.E. Braverman L.E.L.E., Clinical studies of exposure to perchlorate in the United States, „Thyroid”, 17 (9), 2007, s. 819–822, DOI: 10.1089/thy.2007.0105, PMID: 17705696  (ang.).
6. ↑ O.P.O.P. Soldin O.P.O.P., L.E.L.E. Braverman L.E.L.E., S.H.S.H. Lamm S.H.S.H., Perchlorate clinical pharmacology and human health: a review, „Therapeutic Drug Monitoring”, 23 (4), 2001, s. 316–331, DOI: 10.1097/00007691-200108000-00002, PMID: 11477312, PMCID: PMC3640367  (ang.).

Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.

• p
• d
• e

Substancja lecznicza w klasyfikacji anatomiczno-terapeutyczno-chemicznej (ATC)

• p
• d
• e

H03: Leki stosowane w chorobach tarczycy

H03A – Preparaty stosowane w niedoczynności tarczycy	H03AA – Hormony tarczycy lewotyroksyna liotyronina tyratrykol preparaty gruczołu tarczycowego
H03B – Preparaty stosowane w nadczynności tarczycy	H03BA – Pochodne tiouracylu metylotiouracyl propylotiouracyl benzylotiouracyl H03BB – Pochodne tioimidazolu karbimazol tiamazol H03BC – Nadchlorany nadchloran potasu H03BD – Inne preparaty przeciwtarczycowe dijodotyrozyna dibromotyrozyna
H03C – Preparaty jodu	H03CA – Preparaty jodu

Encyklopedie internetowe (rodzaj indywiduum chemicznego):

• SNL: kaliumperklorat