Muszyca
Muszyca lub larwa wędrująca – choroba zwierząt i ludzi, powodowana przez pasożytnicze larwy muchówek żywiące się martwą lub żywą tkanką gospodarza. Muszyca jest poważnym problemem w hodowli zwierząt gospodarskich powodującym dotkliwe straty ekonomiczne na całym świecie. Choć zarażenie jest zdecydowanie częściej spotykane u zwierząt, to występuje również stosunkowo często u ludzi na terenach wiejskich, tropikalnych i subtropikalnych. Istnieje wiele rodzajów muszycy w zależności od gatunku muchówki i miejsca występowania larw. Muchówki mogą składać jaja w ranach otwartych, w nieuszkodzonej skórze albo we wnętrzu ciała poprzez nos lub uszy; jaja mogą również zostać połknięte, jeśli zostaną złożone na wargach albo jedzeniu.
| myiasis | |
 Larwa w nodze kota | |
| Klasyfikacje | |
| ICD-10 | |
|---|---|
Muszyca lub larwa wędrująca – choroba zwierząt i ludzi, powodowana przez pasożytnicze larwy muchówek żywiące się martwą lub żywą tkanką gospodarza.
Muszyca jest poważnym problemem w hodowli zwierząt gospodarskich powodującym dotkliwe straty ekonomiczne na całym świecie[1]. Choć zarażenie jest zdecydowanie częściej spotykane u zwierząt, to występuje również stosunkowo często u ludzi na terenach wiejskich, tropikalnych i subtropikalnych[2].
Istnieje wiele rodzajów muszycy w zależności od gatunku muchówki i miejsca występowania larw. Muchówki mogą składać jaja w ranach otwartych, w nieuszkodzonej skórze albo we wnętrzu ciała poprzez nos lub uszy; jaja mogą również zostać połknięte, jeśli zostaną złożone na wargach albo jedzeniu[2].
Obraz kliniczny u człowieka
[edytuj | edytuj kod]Wpływ muszycy na ciało zależy od lokalizacji larw. Mogą one infekować martwą lub żywą tkankę w rozmaitych obszarach: skóra, oczy, uszy, żołądek i przewód pokarmowy lub obszar moczowo-płciowy[3]. Mogą atakować otwarte rany lub nieuszkodzoną skórę. Niektóre wchodzą do ciała przez nos lub uszy. Larwy lub jaja mogą dostać się do żołądka lub jelit, jeśli zostaną połknięte z jedzeniem[2].
Obrazy choroby i ich objawy[2]:
| Syndrom | Objawy |
|---|---|
| Muszyca skórna | Bolesne, wolno rozwijające się wrzody lub plamy podobne do czyraka, które mogą trwać przez długi okres. |
| Muszyca nosowa | Niedrożność i dotkliwa irytacja nozdrzy przednich. W niektórych przypadkach występuje obrzęk twarzy i gorączka. Zdarzają się przypadki śmiertelne. |
| Muszyca uszna | Uczucie pełzania i dźwięk buczenia/brzęczenia. Czasami wydzieliny o niemiłym zapachu. Jeśli zlokalizowana w uchu środkowym, larwy mogą dostać się do mózgu. |
| Muszyca oczna | Dość powszechna. Powoduje dotkliwą irytację, obrzęk i ból. |
Diagnostyka
[edytuj | edytuj kod]Larwa wędrująca jest często błędnie diagnozowana w USA, ponieważ jest szczególnie rzadka, a jej objawy nie są charakterystyczne. Muszyca jelita i moczowa są szczególnie trudne do zdiagnozowania[2].
Do wskazówek, na które należy zwracać uwagę, gdy podejrzewa się tę dolegliwość należą: niedawne podróże do obszarów endemicznych, jedna lub więcej niegojąca się rana skóry, swędzenie, ruch pod skórą lub ból, wydzielina z punktu w środku zmiany (mały otwór) lub mała, biała struktura wystająca z rany[4].
Prewencja
[edytuj | edytuj kod]Zapobieganie muszycy u ludzi wymaga ogólnej poprawy higieny i eksterminacji muchówek przy użyciu środków owadobójczych. Ubrania powinny być gruntownie prane, suszone z dala od muchówek i prasowane. Ciepło żelazka zabija jaja powodujące muszycę[4].
Klasyfikacja ICD10
[edytuj | edytuj kod]| kod ICD10 | nazwa choroby |
|---|---|
| ICD-10: B87 | Muszyca |
| ICD-10: B87.0 | muszyca skórna |
| ICD-10: B87.1 | muszyca ran |
| ICD-10: B87.2 | muszyca oczna |
| ICD-10: B87.3 | muszyca nosowo-gardłowa |
| ICD-10: B87.4 | muszyca uszna |
| ICD-10: B87.5 | muszyca o innym umiejscowieniu |
| ICD-10: B87.6 | muszyca nie określona |
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Domenico Otranto. The immunology of myiasis: parasite survival and host defense strategies. „Trends in Parasitology”, s. 176-182, 1 kwietnia 2001. DOI: 10.1016/S1471-4922(00)01943-7. (ang.).
- ↑ a b c d e David C. John, William H. Petri, Edward K. Markell: Markell and Voge's medical parasitology. Philadelphia, Pa.: Elsevier Saunders, 2006, s. 328-334. ISBN 978-0-7216-4793-7. (ang.).
- ↑ CF. Ockenhouse, CP. Samlaska, PM. Benson, LW. Roberts i inni. Cutaneous myiasis caused by the African tumbu fly (Cordylobia anthropophaga).. „Arch Dermatol”. 126 (2), s. 199-202, Feb 1990. PMID: 2301958. (ang.).
- ↑ a b CA. Adisa, A. Mbanaso. Furuncular myiasis of the breast caused by the larvae of the Tumbu fly (Cordylobia anthropophaga). „BMC Surgery”. 4, s. 5, luty 2004. DOI: 10.1186/1471-2482-4-5. PMID: 15113429. (ang.).
