Markab
Markab (Alfa Pegasi, α Peg) – gwiazda w gwiazdozbiorze Pegaza, oddalona od Słońca o około 133 lata świetlne.
| α Pegasi | |||||||||||||||||||||
 Położenie Markaba w gwiazdozbiorze Pegaza | |||||||||||||||||||||
| Dane obserwacyjne (J2000) | |||||||||||||||||||||
| Gwiazdozbiór | |||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rektascensja |
23h 04m 45,653s[1] | ||||||||||||||||||||
| Deklinacja |
+15° 12′ 18,96″[1] | ||||||||||||||||||||
| Paralaksa (π) | |||||||||||||||||||||
| Odległość | |||||||||||||||||||||
| Wielkość obserwowana | |||||||||||||||||||||
| Ruch własny (RA) | |||||||||||||||||||||
| Ruch własny (DEC) |
−41,30 ± 0,16 mas/rok[1] | ||||||||||||||||||||
| Prędkość radialna |
−2,70 ± 0,80 km/s[1] | ||||||||||||||||||||
| Charakterystyka fizyczna | |||||||||||||||||||||
| Rodzaj gwiazdy |
olbrzym lub podolbrzym | ||||||||||||||||||||
| Typ widmowy | |||||||||||||||||||||
| Promień |
4,72 ± 0,14 R☉ | ||||||||||||||||||||
| Wielkość absolutna | |||||||||||||||||||||
| Okres obrotu |
<1,5 d[4] | ||||||||||||||||||||
| Temperatura |
9765 ± 63 K[3] | ||||||||||||||||||||
| Charakterystyka orbitalna | |||||||||||||||||||||
| Krąży wokół | |||||||||||||||||||||
| Półoś wielka |
7731[2] pc | ||||||||||||||||||||
| Mimośród |
0,0536[2] | ||||||||||||||||||||
| Alternatywne oznaczenia | |||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||
Markab (Alfa Pegasi, α Peg) – gwiazda w gwiazdozbiorze Pegaza, oddalona od Słońca o około 133 lata świetlne.
Nazwa
[edytuj | edytuj kod]Tradycyjna nazwa gwiazdy, Markab, wywodzi się od arabskiego منكب الفرس Mankib al Faras, „ramię konia”. Wyrażenie to nie pasuje do położenia w figurze Pegaza, gdyż pierwotnie odnosiło się do innej gwiazdy – Beta Pegasi, ale przylgnęło do tej[4][5]. Johann Bayer przypisał jej nazwę Yed Alpheras (od arab. يد الفرس Yad al Faras), co tłumaczy się jako „ręka konia”[5]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2016 formalnie zatwierdziła użycie nazwy Markab dla określenia tej gwiazdy[6].
Charakterystyka obserwacyjna
[edytuj | edytuj kod]Alfa Pegasi leży w południowo-zachodnim rogu asteryzmu Wielkiego Kwadratu Pegaza[4]. Jego obserwowana wielkość gwiazdowa to 2,49m, zaś wielkość absolutna jest równa −0,57m[2].
Charakterystyka fizyczna
[edytuj | edytuj kod]Markab jest olbrzymem o typie widmowym B9 III[1], jednak niektóre źródła podają, że to podolbrzym o typie widmowym A0[3] lub A1[2]. Gwiazda ta ma temperaturę sięgającą 9765 K, jej jasność jest ok. 170 razy większa od słonecznej[2]. Masa tej gwiazdy jest trochę ponad 3 razy większa od masy Słońca[4], promień zaś to ok. 4,7 promienia Słońca[3]. Okres jej rotacji wokół własnej osi jest krótszy niż półtora dnia[4].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]- lista gwiazd w gwiazdozbiorze Pegaza
- lista najjaśniejszych gwiazd w poszczególnych gwiazdozbiorach
- lista najjaśniejszych gwiazd według jasności wizualnej
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h Markab w bazie SIMBAD (ang.)
- ↑ a b c d e f g h i Anderson E., Francis C.: HIP 113963. [w:] Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2018-08-19]. (ang.).
- ↑ a b c d E. L. Fitzpatrick, D. Massa. Determining the Physical Properties of the B Stars. II. Calibration of Synthetic Photometry. „The Astronomical Journal”. 129 (3), s. 1642, 2005. DOI: 10.1086/427855. (ang.).
- ↑ a b c d e Jim Kaler: MARKAB (Alpha Pegasi). [w:] STARS [on-line]. [dostęp 2018-08-19]. (ang.).
- ↑ a b Pegasus. W: Richard Hinckley Allen: Star Names Their Lore and Meaning. Nowy Jork: Dover Publications Inc., 1963, s. 324–325. ISBN 0-486-21079-0. (ang.).
- ↑ Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2018-06-01. [dostęp 2018-08-19].