Libreboot
Libreboot (wcześniej znany także jako GNU Libreboot) – projekt wolnego oprogramowania bazowany na coreboot, który ma na celu zastąpić własnościowe oprogramowanie BIOS znajdujące się na większości komputerów. Libreboot ułatwia korzystanie z Coreboot poprzez automatyzację procesu kompilacji i instalacji. 11 września 2023 roku zostało wydane pierwsze wydanie testowe GNU Boot, fork'a Libreboot'a stworzonego jako część projektu GNU, przyczyną powstania GNU Boot było używanie przez Libreboot oprogramowania nie wolnego. Jako ładunki (ang. payloads) do wyboru są dostępne m.in.: GNU GRUB, SeaBIOS oraz U-Boot.
 Logo programu | |
 Dwa laptopy ThinkPad X60, które zostały zmodyfikowane by używać Libreboot jako ich oprogramowania BIOS | |
| Autor | Leah Rowe |
|---|---|
| Pierwsze wydanie | 12 grudnia 2013; około 12 lat temu |
| Aktualna wersja stabilna | 26.01 (30 stycznia 2026) [±] |
| Aktualna wersja testowa | 26.01 (30 stycznia 2026) [±] |
| Platforma sprzętowa | IA-32, x86-64, ARM[1] |
| Rodzaj | Oprogramowanie sprzętowe |
| Licencja | GNU GPLv3[2] |
| Strona internetowa | |
Libreboot (wcześniej znany także jako GNU Libreboot[3][4]) – projekt wolnego oprogramowania bazowany na coreboot, który ma na celu zastąpić własnościowe oprogramowanie BIOS znajdujące się na większości komputerów. Libreboot ułatwia korzystanie z Coreboot poprzez automatyzację procesu kompilacji i instalacji[5][6][7][8].
11 września 2023[9] roku zostało wydane pierwsze wydanie testowe GNU Boot, fork'a Libreboot'a stworzonego jako część projektu GNU, przyczyną powstania GNU Boot było używanie przez Libreboot oprogramowania nie wolnego[10]. Jako ładunki (ang. payloads) do wyboru są dostępne m.in.: GNU GRUB, SeaBIOS oraz U-Boot.[11]
Wspierany sprzęt
[edytuj | edytuj kod]Libreboot oficjalnie wspiera niektóre płyty główne przeznaczone do komputerów osobistych, do serwerów i stacji roboczych oraz laptopy zarówno x86, jak i ARM[12]. Na niektórych płytach dostępny jest tzw. internal flashing (ang.), który pozwala na zmianę oprogramowania BIOS-u bez potrzeby używania programatora.[12]
Komputery desktop
[edytuj | edytuj kod]- Gigabyte GA-G41M-ES2L
- Intel D510MO i D410PT
- Intel D945GCLF
- Apple iMac 5,2
- Dell OptiPlex 3050 Micro
- Dell OptiPlex 7020 SFF/MT
- Dell OptiPlex 9020 SFF/MT
- Dell Precision T1650
- Dell Precision T1700
- HP Elite 8300 USDT
- HP Elite 8200 SFF/MT
- HP Elite 6200 Pro Business
- Topton X2E N150
Serwery/Stacje robocze
[edytuj | edytuj kod]Laptopy (ARM)
[edytuj | edytuj kod]- ASUS Chromebook Flip C101
- Samsung Chromebook Plus v1
Laptopy (Intel, x86)
[edytuj | edytuj kod]- Lenovo ThinkPad X60 / X60S / X60 Tablet
- Lenovo ThinkPad X200 / X200S / X200 Tablet
- Lenovo ThinkPad X201 / X201S / X201 Tablet
- Lenovo ThinkPad X220 / X220 Tablet
- Lenovo Thinkpad X230 / X230 Tablet
- Lenovo ThinkPad X301
- Lenovo ThinkPad R400
- Lenovo ThinkPad R500
- Lenovo ThinkPad T60 (z układem graficznym Intel)
- Lenovo ThinkPad T400 / T400S
- Lenovo ThinkPad T420 / T420S
- Lenovo ThinkPad T430
- Lenovo ThinkPad T440p
- Lenovo ThinkPad T480 / T480S
- Lenovo ThinkPad T500
- Lenovo ThinkPad T520
- Lenovo ThinkPad T530
- Lenovo ThinkPad T580
- Lenovo ThinkPad W500
- Lenovo ThinkPad W530
- Lenovo ThinkPad W541
- Apple MacBook1,1 i MacBook2,1
- Dell Latitude E4300 / E6400 / E6400 XFR / E6400 ATG
- Dell Latitude E5420 / E5520 / E5530 / E6220 / E6230 / E6330 / E6420 / E6430 / E6520 / E6530 / E7240 (z układem graficznym Intel)
- HP EliteBook 820 G2
- HP EliteBook 2170p
- HP EliteBook 2560p
- HP EliteBook 2570p
- HP EliteBook 8460p
- HP EliteBook 8470p
- HP EliteBook 8560w
- HP EliteBook Folio 9470m
Canoeboot
[edytuj | edytuj kod]Od października 2023 r. istnieje także oprogramowanie Canoeboot, czyli specjalna wersja Libreboot, również autorstwa Leah Rowe. Jest ono pozbawione własnościowego firmware'u, który może znajdować się w Libreboot na potrzeby np. inicjalizacji pamięci operacyjnej.[13]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Hardware compatibility list. www.libreboot.org. [dostęp 2021-08-31]. (ang.).
- ↑ Licencja. [dostęp 2021-08-31]. (ang.).
- ↑ Oprogramowanie – Projekt GNU – Fundacja Wolnego Oprogramowania (FSF) [online], www.gnu.org [dostęp 2021-08-31].
- ↑ [Libreboot] GNU Libreboot, version 20160818 released [online], lists.gnu.org [dostęp 2021-08-31].
- ↑ Libreboot on an X60, Part I: the Setup | Linux Journal [online], www.linuxjournal.com [dostęp 2021-08-31].
- ↑ Libreboot on an x60, Part II: the Installation | Linux Journal [online], www.linuxjournal.com [dostęp 2021-08-31].
- ↑ By, Harrowing Story Of Installing Libreboot On ThinkPad [online], Hackaday, 16 grudnia 2016 [dostęp 2021-08-31] (ang.).
- ↑ By, Installing LibreBoot The (Very) Lazy Way [online], Hackaday, 20 sierpnia 2018 [dostęp 2021-08-31] (ang.).
- ↑ GNU Boot 0.1 RC1 Released For This Coreboot/Libreboot Fork [online], www.phoronix.com [dostęp 2025-11-15] (ang.).
- ↑ Denis 'GNUtoo' Carikli i inni, Free your BIOS today [online], GNU [dostęp 2025-11-15] (ang.).
- ↑ Libreboot – LibreBoot MaKe (lbmk) build system design and maintenance manual [online], Libreboot – LibreBoot MaKe (lbmk) build system design and maintenance manual [dostęp 2026-03-05] (ang.).
- ↑ a b Libreboot – Hardware compatibility list [online], libreboot.org [dostęp 2024-01-03].
- ↑ Canoeboot – Free, Libre BIOS/UEFI boot firmware [online], Canoeboot – Free, Libre BIOS/UEFI boot firmware [dostęp 2026-01-26] (ang.).