Lenalidomid

Lenalidomid

Nazewnictwo Nomenklatura systematyczna (IUPAC) 3-(4-amino-1,3-dihydro-1-oksoizoindol-2-ilo)piperydyno-2,6-dion Inne nazwy i oznaczenia farm. łac. lenalidomidum
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C13H13N3O3
Masa molowa	259,26 g/mol
Identyfikacja
Numer CAS	191732-72-6
PubChem	216326
DrugBank	DB00480
SMILES C1CC(=O)NC(=O)C1N2CC3=C(C2=O)C=CC=C3N
InChI InChI=1S/C13H13N3O3/c14-9-3-1-2-7-8(9)6-16(13(7)19)10-4-5-11(17)15-12(10)18/h1-3,10H,4-6,14H2,(H,15,17,18) InChIKey GOTYRUGSSMKFNF-UHFFFAOYSA-N
Właściwości logP −0,4[1]
Niebezpieczeństwa Globalnie zharmonizowany system klasyfikacji i oznakowania chemikaliów Na podstawie podanego źródła[2] Uwaga Zwroty H H360D, H373 Zwroty P P202, P260, P280, P308+P313, P405, P501 NFPA 704 Na podstawie podanego źródła[3] 1 0 0
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja medyczna
ATC	L04AX04
Stosowanie w ciąży	kategoria X[4]
Farmakokinetyka Okres półtrwania 3 h[4] Wiązanie z białkami osocza i tkanek 23%[5] Wydalanie 90% z moczem, 4% z kałem[5]
Uwagi terapeutyczne Drogi podawania doustnie
Multimedia w Wikimedia Commons

Lenalidomid (łac. lenalidomidum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, analog talidomidu, o działaniu immunomodulującym i przeciwnowotworowym, stosowany w leczeniu szpiczaka mnogiego, zespołów mielodysplastycznych oraz chłoniaka z komórek płaszcza(inne języki).

Lenalidomid wiąże się bezpośrednio do cereblonu(inne języki), który jest częścią składową w kompleksu ligazy ubikwitynowej(inne języki) E3 (CRL4CRBN), który zawiera białko DDB1(inne języki) (ang. deoxyribonucleic acid damage-binding protein 1), kulinę(inne języki) 4 (CUL4) oraz białko regulatorowe kuliny 1(inne języki) (Roc1). W obecności lenalidomidu cereblon wiąże białka substratowe IKFZ1(inne języki) (Ikaros) i IKFZ3(inne języki) (Aiolos), które są czynnikami transkrypcyjnymi w komórkach limfatycznych. Prowadzi to do ich ubikwitynacji i następnie degradacji, co skutkuje cytotoksycznością i działaniem immunomodulacyjnym^[5][6].

• noworozpoznany szpiczak mnogi u pacjentów po autologicznym przeszczepie komórek macierzystych (monoterapia)^[5]
• szpiczak mnogi nie kwalifikujący się do autologicznego przeszczepu komórek macierzystych u pacjentów uprzednio nieleczonych (leczenie skojarzone)^[5]
• szpiczak mnogi u pacjentów uprzednio leczonych co najmniej jednym schematem leczenia (leczenie skojarzone z deksametazonem)^[5]
• zespoły mielodysplastyczne z niedokrwistością oporną na leczenie o niskim lub pośrednim-1 ryzyku, związanym z izolowaną delecją fragmentu ramienia długiego chromosomu 5, jeżeli inne sposoby leczenia są niewystarczające lub niewłaściwe
• nawracający lub oporny na leczenie chłoniak z komórek płaszcza (monoterapia)^[5]

• szpiczak mnogi u pacjentów uprzednio leczonych co najmniej jednym schematem leczenia (leczenie skojarzone z deksametazonem)^[7]
• zespoły mielodysplastyczne z niedokrwistością oporną na leczenie o niskim lub pośrednim-1 ryzyku, związanym z delecją fragmentu ramienia długiego chromosomu 5, bez lub z innymi nieprawidłowościami cytogenetycznymi^[7]

Lenalidomid znajduje się na wzorcowej liście podstawowych leków Światowej Organizacji Zdrowia (WHO Model Lists of Essential Medicines) (2019)^[8].

Lenalidomid jest dopuszczony do obrotu w Polsce (2020)^[9].

Lenalidomid może powodować następujące działania niepożądane u ponad 10% pacjentów^[5]: anoreksja, artralgia, astenia, biegunka, bezsenność, ból brzucha, ból głowy, ból kości, drżenie samoistne, duszność, dyspepsja. grypa, gorączka, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, krwawienie z nosa, kurcze, limfopenia, leukopenia, małopłytkowość, niedokrwistość, neuropatia (poza neuropatią ruchową), neutropenia, niewydolność nerek, niewyraźne widzenie, nudności, objawy grypopodobne(inne języki), obrzęk, ostre zapalenie oskrzeli, parestezje, przeziębienie, skaza krwotoczna, świąd, wysypka, zaburzenia smaku, zaburzenia depresyjne, zaćma, zakażenia górnych dróg oddechowych, zapalenie płuc, zapalenie zatok przynosowych, zapalenie żołądka i jelit, zaparcie, zawroty głowy, zmęczenie, zmniejszenie masy ciała, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa.