James Mason

James Mason

James Mason (lata 40.)
Imię i nazwisko	James Neville Mason
Data i miejsce urodzenia	15 maja 1909 Huddersfield
Data i miejsce śmierci	27 lipca 1984 Lozanna
Zawód	aktor
Współmałżonek	Pamela Kellino (1941–1964; rozwód) Clarissa Kaye (1971–1984; jego śmierć)
Lata aktywności	1931–1984
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

James Neville Mason (ur. 15 maja 1909 w Huddersfield, zm. 27 lipca 1984 w Lozannie) – brytyjski aktor.

Laureat Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu za rolę Normana Maine’a w dramacie muzycznym George’a Cukora Narodziny gwiazdy (1954)^[1].

Zanim stał się gwiazdą Hollywood, odniósł znaczny sukces w kinie brytyjskim. Był największą atrakcją kasową w Wielkiej Brytanii w latach 1944−1945; do jego brytyjskich filmów należą Siódmy welon (1945) i Zła dama (1945)^[2]. Zagrał w dramacie noir Carola Reeda Niepotrzebni mogą odejść (1947), pierwszym zdobywcy nagrody BAFTA dla najlepszego filmu brytyjskiego^[3].

W ciągu całej swojej kariery był nominowany trzykrotnie do Oscara, trzykrotnie do Złotego Globu dwukrotnie do nagrody BAFTA i do Nagrody Saturna. Po jego śmierci w 1984 jego prochy złożono w pobliżu grobowca jego bliskiego przyjaciela, angielskiego aktora Sir Charliego Chaplina.

8 lutego 1960 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6821 Hollywood Boulevard^[4][5].

Występował na Broadwayu w roli Dawida w przedstawieniu Batszeba (1947) i jako Frank w spektaklu Uzdrowiciel wiary (1979)^[6].

• 1943: Szary lord (The man in Grey)
• 1944: Fanny by Gaslight
• 1945: The Seventh Veil
• 1945: Niedobra pani (The Wicked Lady)
• 1946: Niepotrzebni mogą odejść (Odd Man Out)
• 1948: Osaczona (Caught)
• 1949: Pani Bovary (Madame Bovary) (jako Gustaw Flaubert)
• 1949: The Reckless Moment
• 1949: East Side, West Side
• 1951: Pandora i Latający Holender (Pandora and the Flying Dutchman)
• 1951: Pustynny Lis (The Desert Fox: The Story of Rommel (jako Erwin Rommel)
• 1952: Kryptonim Cicero (5 Fingers)
• 1952: Więzień Zendy (The Prisoner of Zenda)
• 1953: Botany Bay
• 1953: Człowiek w połowie drogi (The Man Between) jako Ivo Kern
• 1953: Juliusz Cezar (Julius Caesar) (jako Brutus)
• 1953: Szczury pustyni (The Desert Rats) (jako Erwin Rommel)
• 1954: Narodziny gwiazdy (A Star is Born)
• 1954: 20 000 mil podmorskiej żeglugi (20.000 Leagues Under the Sea) (jako kapitan Nemo)
• 1954: Niezłomny wiking (Prince Valiant) (jako książę Valiant)
• 1957: Wyspa w słońcu (Island in the Sun)
• 1959: Podróż do wnętrza Ziemi (Journey to the Center of the Earth)
• 1959: Północ, północny zachód (North by Northwest)
• 1960: Małżeńska karuzela (The Marriage-Go-Round)
• 1962: Lolita
• 1963: Upadek Cesarstwa Rzymskiego (The Fall of the Roman Empire)
• 1964: Zjadacz dyń (The Pumpkin Eater)
• 1964: Czyngis chan (Genghis Khan)
• 1965: Lord Jim
• 1965: Błękitny Max (The Blue Max)
• 1966: Georgy Girl
• 1968: Mewa (The Seagull)
• 1970: Zimny pot (Cold Sweat)
• 1971: Bad Man's River
• 1973: Człowiek Mackintosha (The Mackintosh Man)
• 1973: Ostatnie słowo Sheili (The Last of Sheila)
• 1974: Wielkie nadzieje (Great Expectations)
• 1974: Marsylski kontrakt (The Marseille Contract)
• 1975: Autobiography of a Princess
• 1975: Mandingo
• 1977: Żelazny Krzyż (Cross of Iron)
• 1977: Jezus z Nazaretu (miniserial) jako Józef z Arymatei
• 1978: Chłopcy z Brazylii jako Eduard Seibert (The Boys from Brazil)
• 1978: Niebiosa mogą zaczekać (Heaven Can Wait)
• 1978: Krwawa linia (Bloodline)
• 1979: Miasteczko Salem (Salem’s Lot)
• 1979: Akcja na Morzu Północnym (North Sea Highjack)
• 1981: Zło czai się wszędzie (Evil under the Sun)
• 1982: Ivanhoe
• 1982: Werdykt (The Verdict)
• 1983: Żółtobrody (Yellowbeard)
• 1985: Franciszkanie w ruchu oporu (The Assisi Underground)
• 1985: Polowanie (The Shooting Party)
• 1985: Dr. Fischer of Geneva

• Złoty Glob 1955: Narodziny gwiazdy (Najlepszy aktor w komedii lub musicalu)

• Clive Hirschhorn: The Films of James Mason. Citadel Press, 1977. ISBN 978-0-8065-0584-8.
• Sheridan Morley: James Mason: Odd Man Out. Orion Publishing Group, 1989. ISBN 978-0-297-79323-6.
• James Mason. T. 5: Kolekcja Alfred Hitchcock Przedstawia. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., czerwiec 2009, s. 12. ISBN 978-83-252-0466-2.

• James Mason (1909−1984) w bazie IMDb (ang.)
• James Mason w bazie Filmweb
• James Mason w bazie Notable Names Database (ang.)
• James Mason w bazie Discogs.com (ang.)