HMS Teme

HMS Teme (K458)

Bliźniacza fregata „Monnow” w 1944 r.
Klasa	fregata
Typ	River
Historia
Stocznia	Smith’s Dock Company(inne języki), South Bank
Położenie stępki	25 maja 1943
Wodowanie	11 listopada 1943
Zamówiony dla  Royal Navy
Nazwa	HMS „Teme” (K458)
Royal Canadian Navy
Nazwa	HMCS „Teme” (K458)
Wejście do służby	16 marca 1944
Wycofanie ze służby	4 maja 1945
Los okrętu	ciężko uszkodzony 29 marca 1945 sprzedany w 1945 i złomowany
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność	standardowa: 1310–1460 ton pełna: 1920–2180 t
Długość	całkowita: 91,8 metra 86,3 m między pionami
Szerokość	11,2 m
Zanurzenie	3,61–3,89 m
Napęd
2 maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy 5500 KM 2 kotły, 2 śruby
Prędkość	20 węzłów
Zasięg	7200 Mm przy prędkości 12 węzłów
Sensory
radary Typ 271 lub 272, 291 sonary
Uzbrojenie
2 działa kal. 102 mm (2 x I) 4–6 działek plot. kal. 20 mm (4–6 x I) 1 miotacz Hedgehog 8 mbg, 2 zrzutnie bg
Załoga	140

HMS Teme (K458) – brytyjska, a następnie kanadyjska fregata z okresu II wojny światowej, jedna ze 135 zbudowanych jednostek typu River. Okręt został zamówiony przez Royal Navy i zwodowany 11 listopada 1943 roku w stoczni Smith’s Dock Company(inne języki) w South Bank jako HMS „Teme”, lecz po ukończeniu 16 marca 1944 roku wszedł w skład Royal Canadian Navy pod nazwą HMCS „Teme” i z numerem burtowym K458. Jednostka została storpedowana przez niemieckiego U-Boota U-315(inne języki) 29 marca 1945 roku na Morzu Celtyckim i tak ciężko uszkodzona, że wycofano ją ze służby i w maju 1945 roku zwrócono Brytyjczykom. W grudniu 1945 roku fregata została sprzedana i następnie złomowana.

Projekt okrętu powstał na skutek konieczności budowy jednostek eskortowych przeznaczonych do ochrony konwojów o lepszych parametrach od korwet typu Flower, budowanych masowo w początkowym okresie II wojny światowej^[1]. Bazując na rozwiązaniach konstrukcyjnych tych ostatnich, inżynier William Reed zaprojektował jednostki znacznie dłuższe, szersze, wyposażone w siłownię o większej mocy z dwiema śrubami (lecz nadal była to maszyna parowa, znacznie tańsza od nowocześniejszych turbin parowych), co w konsekwencji spowodowało wzrost zasięgu, dzielności morskiej, prędkości i ilości przenoszonego uzbrojenia^[1][2]. Wykorzystanie cywilnych metod budowy i podzespołów dało możliwość masowej i taniej produkcji okrętów nawet w małych stoczniach, w wyniku czego powstało aż 135 fregat typu River^[1]. Nowy typ jednostki zwalczania okrętów podwodnych był pierwszym, który został sklasyfikowany jako fregata^[2].

HMS^[a] „Teme” zbudowany został w stoczni Smith’s Dock Company(inne języki) w South Bank^[3][4]. Stępkę okrętu położono 25 maja 1943 roku, a zwodowany został 11 listopada 1943 roku^[5] [6].

Okręt był oceaniczną fregatą, przeznaczoną głównie do zwalczania okrętów podwodnych^[7]. Długość całkowita wynosiła 91,8 metra (86,3 metra między pionami), szerokość 11,2 metra i zanurzenie maksymalne 3,89 metra^[5] [7]. Wyporność standardowa wynosiła pomiędzy 1310 a 1460 ton, a pełna 1920–2180 ton^[5] [7]. Okręt napędzany był przez dwie maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy 5500 KM, do których parę dostarczały dwa trójwalczakowe kotły Admiralicji^[5] [7]. Dwuśrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 20 węzłów^[5] [7]. Okręt zabierał maksymalnie zapas 646 ton mazutu, co zapewniało zasięg wynoszący 7200 Mm przy prędkości 12 węzłów (lub 5400 Mm przy prędkości 15 węzłów)^[5] [8].

Uzbrojenie artyleryjskie jednostki składało się z dwóch pojedynczych dział uniwersalnych kal. 102 mm (4 cale) QF HA Mark XIX L/40^[5] [7]. Uzbrojenie przeciwlotnicze składało się z 4–6 pojedynczych działek automatycznych Oerlikon kal. 20 mm Mark II/IV L/70^[5] . Broń ZOP stanowiły: miotacz Hedgehog oraz osiem miotaczy i dwie zrzutnie bomb głębinowych (z łącznym zapasem do 150 bg)^[5] . Wyposażenie radioelektroniczne obejmowało radary Typ 271 lub 272, 291 oraz sonary^[5] .

Załoga okrętu składała się z 140 oficerów, podoficerów i marynarzy^[5] [7][b].

Okręt wszedł do służby w Royal Canadian Navy 16 marca 1944 roku pod nazwą HMCS^[c] „Teme”, otrzymując numer taktyczny K458^[4][6]. Podczas operacji Overlord 10 czerwca 1944 roku jednostka została poważnie uszkodzona w kolizji z brytyjskim lotniskowcem eskortowym HMS „Tracker”(inne języki), tracąc sześciu członków załogi^[9]. Okręt został przyholowany do Cardiff przez bliźniaczą fregatę HMCS „Outremont”(inne języki)^[9].

W 1944 roku wzmocniono uzbrojenie przeciwlotnicze jednostki, instalując dodatkowe działka kal. 20 mm (od tego momentu fregata była uzbrojona w 10-12 działek Oerlikon kal. 20 mm Mark II/IV L/70 (sześć podwójnych lub cztery podwójne i dwa pojedyncze)^[5] [10] . W 1945 roku dokonano kolejnej modyfikacji uzbrojenia: zdemontowano dwa pojedyncze działa kal. 102 mm, instalując w zamian podwójny zestaw QF Mark XVI L/45 tego samego kalibru^[5] [10] .

HMCS „Teme”, płynący na Morzu Celtyckim w eskorcie konwoju BTC-111, 29 marca 1945 roku o godzinie 8:22 został storpedowany nieopodal Falmouth przez niemieckiego U-Boota U-315(inne języki) (na pozycji 50°08′N 5°45′W/50,133333 -5,750000)^[11][12]. Wybuch torpedy akustycznej spowodował oderwanie części rufowej okrętu o długości 18 metrów i śmierć czterech członków załogi^[13] . Ciężko uszkodzoną fregatę przeholowano do Falmouth i wobec nieopłacalności naprawy uznano za zniszczoną^[4][13] . Jednostka została wycofana ze służby 4 maja 1945 roku i przekazana Brytyjczykom^[5] [13] . 8 grudnia 1945 roku okręt został sprzedany firmie E. Rees w celu złomowania, które przeprowadzono w Llanelly^[4][14].

• Clay Blair: Hitlera wojna U-Bootów. Ścigani 1942-1945. Warszawa: Wydawnictwo MAGNUM, 1999. ISBN 83-85852-42-5.
• Mariusz Borowiak: Zabójcy U-Bootów. Bitwa o Atlantyk 1939-1945. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2013. ISBN 978-83-7020-471-6.
• Mariusz Borowiak: Żelazne rekiny Dönitza. T. 2. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Alma-Press, 2009. ISBN 978-83-7020-406-8.
• J.J. Colledge, Ben Warlow: Ships of the Royal Navy: The Complete Record of all Fighting Ships of the Royal Navy. London: Chatham Publishing, 2006. ISBN 978-1-86176-281-8. (ang.).
• Norman Friedman: British Destroyers and Frigates: The Second World War and After. Barnsley: Seaforth Publishing, 2012. ISBN 978-184832-015-4. (ang.).
• Robert Gardiner, Roger Chesneau: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1922–1946. London: Conway Maritime Press, 1980. ISBN 0-85177-146-7. (ang.).
• Ivan Gogin: early River frigates (1943, 1943-1944/1944). Navypedia. [dostęp 2018-07-18]. (ang.).
• Ivan Gogin: "RIVER" (British- and early Canadian-built) frigates (1942 - 1944). Navypedia. [dostęp 2018-07-18]. (ang.).
• Guðmundur Helgason: HMCS Teme (K 458). uboat.net. [dostęp 2018-07-18]. (ang.).
• Robert Jackson: Niszczyciele, fregaty i korwety. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 2001. ISBN 83-1109-273-7.
• H.T. Lenton: British Escort Ships. New York: Arco Publishing Company, Inc., 1974. ISBN 0-668-03507-2. (ang.).