GeForce 50

GeForce RTX 50 – rodzina procesorów kart graficznych (GPU) stworzona przez firmę Nvidia. Seria została oficjalnie zaprezentowana 6 stycznia 2025 podczas targów CES w Las Vegas. Pierwszym modelem wprowadzonym na rynek w styczniu 2025 była karta GeForce RTX 5090, a kolejne modele debiutowały w pierwszym półroczu tego samego roku^[1].

Układy oparte są na mikroarchitekturze Blackwell^[2].

Seria GeForce RTX 50 jest następcą rodziny GeForce RTX 40 i opiera się na architekturze Blackwell. Zastosowano w niej czwartą generację rdzeni RT (Ray Tracing), piątą generację rdzeni Tensor oraz zaktualizowaną technikę skalowania obrazu DLSS 4.

Karty obsługują biblioteki DirectX 12, OpenGL 4.6, OpenCL 3.0 oraz Vulkan 1.3.

Do cech architektury Blackwell w wydaniu konsumenckim należą^[2]:

• proces produkcyjny TSMC 4N,
• obsługa CUDA w wersji 9.0,
• rdzenie RT czwartej generacji,
• rdzenie Tensor piątej generacji z obsługą formatów FP4, FP8, FP16, bfloat16, TensorFloat-32 (TF32) oraz przyspieszeniem obliczeń na macierzach rzadkich,
• enkodery NVENC dziewiątej generacji z obsługą kodeka AV1,
• interfejs PCIe 5.0 (wersja x8 w modelach segmentu entry-level, x16 w wyższych),
• złącze zasilania 12V-2×6, będące zmodyfikowaną wersją standardu 12VHPWR, wyposażone w krótsze piny sygnałowe (czujnikowe) dla poprawy bezpieczeństwa,
• obsługa złącza DisplayPort 2.1b UHBR20 (przepustowość 80 Gbps).

RTX 50 to pierwsza seria kart konsumenckich wykorzystująca pamięć GDDR7 (z wyjątkiem modelu RTX 5050, który korzysta z GDDR6). W modelu RTX 5090 maksymalna przepustowość pamięci wynosi 1792 GB/s^[3].

Wraz z nową architekturą wprowadzono czwartą wersję technologii Deep Learning Super Sampling (DLSS). W przeciwieństwie do poprzednich iteracji opartych na sieciach splotowych (CNN), DLSS 4 wykorzystuje modele typu Transformer. Funkcja Multi Frame Generation, dostępna w serii RTX 50, pozwala na wygenerowanie do czterech klatek pośrednich na podstawie jednej wyrenderowanej tradycyjnie^[4].

Skok technologiczny wprowadzony przez architekturę Blackwell jest wyraźnie zauważalny w bezpośrednim porównaniu ze starszymi generacjami. Przykładowo, zestawienie modelu GeForce RTX 5070 z jego odpowiednikiem sprzed dwóch generacji (RTX 3070 opartym na architekturze Ampere) wykazuje znaczny wzrost wydajności w śledzeniu promieni (ray tracing) oraz obliczeniach opartych na sztucznej inteligencji. Wynika to z przejścia na 5-nanometrowy proces technologiczny, zastosowania znacznie szybszej pamięci GDDR7 (12 GB na 192-bitowej szynie o przepustowości 672 GB/s zamiast 8 GB GDDR6 o przepustowości 448 GB/s w starszym modelu) oraz wyższych częstotliwości taktowania (wzrost z 1500/1725 MHz do 2325/2512 MHz). Nowa karta sprzętowo obsługuje również interfejs PCIe 5.0 oraz technologię DLSS 4, a za zasilanie odpowiada złącze 16-pinowe. Co istotne, drastyczny wzrost osiągów zrealizowano przy stosunkowo niewielkim wzroście liczby rdzeni CUDA (6144 względem 5888) oraz nieznacznie podniesionym poborze mocy (250 W w RTX 5070 wobec 220 W w RTX 3070)^[5].

Model	Data wydania	Nazwa kodowa	Liczba tranzystorów (mld)	Powierzchnia rdzenia (mm²)	Interfejs magistrali	Pamięć (GB)	Rdzenie CUDA	Jednostki teksturujące	Jednostki rasteryzujące	Rdzenie RT	Rdzenie Tensor	SM	Taktowanie (GHz)		Pamięć		Moc obliczeniowa TFLOPs (FMA)		TDP (W)
													Bazowe	Boost	Typ	Przepustowość (GB/s)	FP32	Tensor
GeForce RTX 5050	25 czerwca 2025	GB207-300	16,9	149	PCIe 5.0 x8	8	2560	80	32	20	80	20	2,31	2,57	GDDR6/ GDDR7	320	13,2	–	130
GeForce RTX 5060	19 maja 2025	GB206-250	21,9	181		8	3840	120	48	30	120	30	2,28	2,50		448	19,2	–	145
GeForce RTX 5060 Ti	16 kwietnia 2025	GB206-300	21,9	181		8 lub 16	4608	144	48	36	144	36	2,41	2,57		448	23,7	–	180
GeForce RTX 5070	5 marca 2025	GB205-300	31,1	263	PCIe 5.0 x16	12	6144	192	80	48	192	48	2,16	2,51	GDDR7	672	30,9	123,9	250
GeForce RTX 5070 Ti	20 lutego 2025	GB203-300	45,6	378		16	8960	280	96	70	280	70	2,30	2,45		896	43,9	177,4	300
GeForce RTX 5080	30 stycznia 2025	GB203-400	45,6	378		16	10752	336	112	84	336	84	2,30	2,62		960	56,3	225,1	360
GeForce RTX 5090	30 stycznia 2025	GB202-300	92,2	750		32	21760	680	176	170	680	170	2,01	2,41		1792	104,8	419,2	575

Premiera serii RTX 50 spotkała się z mieszanym odbiorem recenzentów. Karty chwalono za efektywność energetyczną i ogólną wydajność, natomiast przedmiotem krytyki stała się cena modelu flagowego RTX 5090 (sugerowana cena detaliczna 1999 USD^[7]), wzrost poboru mocy (TDP 575 W^[8]) oraz marketingowy nacisk na technologie oparte na sztucznej inteligencji zamiast na surową wydajność rasteryzacji^[9][10].

Na rynku odnotowano problemy z dostępnością kart, a ich ceny w sprzedaży detalicznej w wielu regionach przewyższały kwoty sugerowane przez producenta^[11][12].

W przypadku modeli Founders Edition (RTX 5090 i RTX 5080) odnotowano zgłoszenia dotyczące problemów ze złączem zasilającym 12V-2×6, w tym przypadki topnienia elementów złącza^[8], co przypominało usterki występujące w serii RTX 40. Część użytkowników zgłaszała również błędy sterowników (tzw. czarne ekrany), które według producenta zostały rozwiązane w aktualizacji sterownika nr 572.60 z 27 lutego 2025^[13].

Technologia Multi Frame Generation była przedmiotem dyskusji w branży^[14]. Choć producent deklarował, że model RTX 5070 może osiągać wydajność zbliżoną do RTX 4090 dzięki generowaniu klatek, niezależni obserwatorzy wskazywali, że dotyczy to specyficznych scenariuszy (tryb 4× Multi Frame Generation przy niskiej rozdzielczości bazowej DLSS)^[15]. Wskazywano również na występowanie artefaktów graficznych oraz zwiększone opóźnienia wejścia (input lag), co może wpływać na rozgrywkę w tytułach wymagających szybkiej reakcji^[16].

Ekosystem rozszerzono o wariant DLSS 4.5, wykorzystujący drugą generację modelu Transformer (v2). Architektura kart RTX 50 pozwala na sprzętową akcelerację tych obliczeń dzięki obsłudze formatu danych FP8 przez rdzenie Tensor, co dwukrotnie przyspiesza operacje względem starszych standardów. Mimo tego wsparcia sprzętowego, testy wykazały, że nowy model – choć oferujący wyższą ostrość obrazu i redukcję smużenia – pozostaje bardzo wymagający obliczeniowo, co w najwyższych ustawieniach jakości może prowadzić do spadków wydajności nawet na układach tej generacji^[17].

• GeForce RTX 40
• GeForce RTX 30
• GeForce RTX 20

• Oficjalna strona GeForce RTX 50 (ang.)
• Opis techniczny architektury Nvidia Blackwell (ang.)