Femboy
Femboy lub femboi – określenie używane w stosunku do młodego, zazwyczaj cispłciowego mężczyzny wykazującego tradycyjnie kobiece cechy. Termin może mieć charakter pejoratywny; część społeczności LGBT używa go jednak jako określenie jednej z form ekspresji płciowej. Mimo że zniewieściałych mężczyzn często uważa się za gejów, to termin ten nie jest tożsamy z żadną orientacją seksualną ani z określonymi rolami płciowymi.

Femboy lub femboi – określenie używane w stosunku do młodego, zazwyczaj cispłciowego mężczyzny wykazującego tradycyjnie kobiece cechy[1][2][3][4]. Termin może mieć charakter pejoratywny; część społeczności LGBT używa go jednak jako określenie jednej z form ekspresji płciowej[1]. Mimo że zniewieściałych mężczyzn często uważa się za gejów, to termin ten nie jest tożsamy z żadną orientacją seksualną[5][6] ani z określonymi rolami płciowymi[7].
Etymologia
[edytuj | edytuj kod]Określenie femboy jest połączeniem angielskich słów feminine (kobiecy) oraz boy (chłopak); po raz pierwszy pojawiło się w latach 90. jako pejoratywne określenie mężczyzny nieprzestrzegającego męskich ról płciowych[1][8][5]. Na początku XXI wieku termin ten zaczął być używany jako pozytywny środek samoidentyfikacji[8]. Femboi jest alternatywną pisownią nawiązującą najpewniej do słowa boi[9], będącego alternatywną pisownią angielskiego boy, ale też slangowym określeniem na męską lesbijkę[10], młodego trans mężczyznę albo młodego biseksualnego lub homoseksualnego mężczyznę, który posiada pewne zniewieściałe cechy[11].
Charakterystyka
[edytuj | edytuj kod]
Przeprowadzona w 2022 r. analiza najbardziej popularnych twórców płci męskiej na platformie TikTok wykazała występowanie cech kobiecych, takich jak farbowanie włosów i noszenie biżuterii. W artykule stwierdzono, że najwyżej oceniani twórcy na tej platformie są „dość homogeniczną grupą; [...] prawie wyłącznie biali, wysportowani i młodzi, o idealnej lub niemal idealnej symetrii twarzy i znacznej ilości ozdób na ciele”. Zdaniem autorów używali oni określenia femboy, jako zamiennika takich określeń jak gej i zniewieściały[4]. Femboy może praktykować crossdressing[12] – ubrania kojarzone z estetyką femboyów to spódnice, sukienki i pończochy do połowy uda[8][13]. Jules Joanne Gleeson twierdzi, że femboys z serwisu 4chan „często, ale nie zawsze, korzystają z HRT”. Wiele femboyów idealizuje kobiecą sylwetkę z płaską klatką piersiową, co skłania niektórych do stosowania leków stosowanych w hormonalnej terapii korekty płci w połączeniu z substancjami rzekomo hamującymi wzrost piersi. Młodzieńczy charakter kultury femboyów nasuwa pytania o to, jak długo można pozostać femboyem[14].
Femboy podobny jest do pojęcia shemale, ponieważ oba odnoszą się do osób wykazujących jednocześnie męskie i kobiece cechy. Femboye wyrażają jednak kobiecość w delikatny sposób, bez uciekania się do seksualizacji kobiecego ciała, poprzez np. duże piersi. Emerald Vaught w czasopiśmie naukowym Porn Studies postrzega femboyów jako grupę obejmującą zarówno zniewieściałych, cispłciowych mężczyzn, jak i (pomimo braku fizycznej kobiecości) kobiety transpłciowe pełniące rolę pasywnych partnerów seksualnych. W pornografii postrzega femboyów jako osoby łączące ideę „młodego wyglądu” twinków i „reprezentujące element fantazji seksualnej” dotyczącej transpłciowej kobiecości[12].
Zauważalność
[edytuj | edytuj kod]Wraz z upowszechnieniem się tego terminu w Internecie zaczęły powstawać społeczności femboyów. Około 2018 roku określenie „femboy” pojawiało się prawie wyłącznie na platformie 4chan, zwłaszcza na forum /lgbt/[14]. Później stało się popularne na takich serwisach jak Reddit i TikTok[3][4][5][8]. Na Reddicie można znaleźć zarówno treści o charakterze seksualnym, jak i nieseksualnym dotyczące femboyów. Społeczność r/feminineboys powstała w 2012 roku i do maja 2025 roku zgromadziła 303 000 członków; na stronie znajdują się również społeczności pornograficzne, takie jak r/FemBoys[15][16]. TikTok jest uważany za bezpieczną przestrzeń, umożliwiającą wolność ekspresji płciowej[17]. Estetyka femboyów porównywana bywa do takich postaci z kultury popularnej jak Harry Styles[4]; pomogły w jej upowszechnieniu popularne trendy, jak „#FemboyFriday”, oraz memy, jak „Femboy Hooters”[8][16].

Istnieje nieoficjalna flaga femboyów, która składa się z siedmiu poziomych pasów w kolorach różowym, jasnoróżowym, białym i jasnoniebieskim. Kolory te symbolizują kobiecą estetykę, kobiece zachowanie, niebinarne tożsamości i męskość[6].
Zdaniem Aye Lei Tun kultura femboyów miała swój wyraz podczas Wiosennej Rewolucji w Mjanmie, będącej protestem przeciwko rządzącej juncie wojskowej ustanowionej po zamachu stanu w 2021 roku. Podczas protestów stroje typowe dla femboyów były wykorzystywane w celu uzyskania rozgłosu. Niezgodne z normami płciowymi stroje nosili protestujący, którzy nie identyfikowali się jako femboye. Aye Lei Tun postrzega wprowadzenie kultury femboyów, która wcześniej była nieznana w Mjanmie, jako taktykę prowadzącą do „społecznej i kulturowej rewolucji ideologicznej”[19]. W publikacji ISEAS – Yusof Ishak Institute z 2021 r. opisano działania femboyów przeciwko juncie jako „podważające jej domniemaną władzę”, porównując je do sprzeciwu wobec udziału Stanów Zjednoczonych w wojnie w Wietnamie i antywojennego hasła „make love, not war” (czyń miłość, a nie wojnę)[20].
Odbiór społeczny
[edytuj | edytuj kod]Estetyka femboy została określona przez Vice News jako przykład „łamania tradycyjnych norm męskości”, który dowodzi, że „opresyjne normy płciowe powoli ulegają rozpadowi”[8][17]. W serwisie TikTok estetyka ta cieszy się popularnością, chociaż twórcy treści przedstawiających styl femboy spotkali się z homofobicznymi wyzwiskami i groźbami przemocy[17].
Krytyka
[edytuj | edytuj kod]Krytycy uważają, że femboye utrwalają dominację mężczyzn i pomijają istniejący dyskurs dotyczący tożsamości płciowej[4][21]. W artykule opublikowanym w magazynie Mission Marissa Lee skrytykowała heteroseksualnych femboyów za „przypisywanie sobie odpowiedzialności za przełamywanie takich barier” i „nieprzyczynianie się praktycznie w żaden sposób do dialogu na temat płynności płciowej. Jeśli już, to [istnienie femboyów] podkreśla wszechogarniającą męskość”[21]. Artykuł opublikowany w Social Media+Society stwierdza, że „estetyka femboyów” najpopularniejszych twórców treści na TikToku „odzwierciedla i wzmacnia istniejące wzorce nierówności płciowej” i nie przyczynia się do podważania heteronormatywnych wyobrażeń o męskości[4]:
Kiedy mężczyźni przekraczają granice genderowe [...], robią to, nawiązując do cech charakterystycznych dla hegemonicznej męskości, łącząc swoje zachowania z tekstami utworów muzycznych i fizycznymi gestami, które seksualizują kobiety i potwierdzają męskość, brawurę i siłę mężczyzn jako formę heteroseksualnej rekuperacji.
Część organizacji skrajnie prawicowych (w tym alt-rightowych) i antygenderowych szerzy teorię spiskową, według której pojawienie się subkultury femboyów[22], podobnie jak „istnienie żab zmieniających płeć”, miało być rzekomo skutkiem opracowanego przez globalistyczną elitę planu na zwiększenie populacji osób LGBTQ+ poprzez stosowanie substancji chemicznych zaburzających gospodarkę hormonalną w wodzie pitnej[23][24]. Postacie takie jak Guillaume Faye uznały zjawisko feminizacji społeczeństwa za przykład upadku zachodniej cywilizacji[22].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c What Is A „Femboy”? [online], Dictionary.com, 26 stycznia 2021 [dostęp 2023-06-13], Cytat: „A femboy is a slang term for a young, usually cisgender male who displays traditionally feminine characteristics” (ang.).
- ↑ Definition of „femboy” [online], Collins English Dictionary [dostęp 2023-06-13], Cytat: „a male whose appearance and behavioural traits are regarded as conventionally feminine” (ang.).
- ↑ a b Dani Ran, Introducing the ‘Femboys’ Taking TikTok By Storm [online], vice.com, 13 sierpnia 2020 (ang.).
- ↑ a b c d e f Jordan Foster, Jayne Baker, Muscles, Makeup, and Femboys: Analyzing TikTok’s “Radical” Masculinities, „Social Media + Society”, 8 (3), 2022, s. 205630512211260, DOI: 10.1177/20563051221126040, ISSN 2056-3051 [dostęp 2023-06-13] (ang.).
- ↑ a b c Mariáh Cidral, Femboys: o Movimento Que Vai das Semanas de Moda ao TikTok [online], ffw.uol.com.br, 15 września 2020 (port.).
- ↑ a b c Editors, All about the Femboy Pride Flag [online], Queerty, 25 czerwca 2022 [dostęp 2023-06-13].
- ↑ Stefano Maltese, Dalle traiettorie underground verso gli altrove della formazione: il movimento pedagogico delle adolescenze non binarie, „Pedagogia delle Differenze”, 51 (2), 2022, s. 157–178, ISSN 2785-6895 [dostęp 2023-06-13] (wł.).
- ↑ a b c d e f Manning Patston, Femboy is the TikTok trend shaking up gender norms [online], happymag.tv, 29 lipca 2022 (ang.).
- ↑ boi Meaning & Origin | Slang by Dictionary.com [online], Dictionary.com, 25 października 2018 [dostęp 2023-06-13] (ang.).
- ↑ Definition of „boi” [online], Collins English Dictionary [dostęp 2023-06-13], Cytat: „a lesbian who adopts a boyish appearance or manner” (ang.).
- ↑ Chris Crain, Who’s The Fairest Twink Of Them All? [online], San Francisco Bay Times, 22 listopada 2007 [dostęp 2023-06-13] [zarchiwizowane z adresu 2012-03-29] (ang.).
- ↑ a b Emerald Vaught, Saturated femininities: trans women in porn beyond the shemale, „Porn Studies”, 11 (4), 2024, s. 412–425, DOI: 10.1080/23268743.2023.2267603, ISSN 2326-8743 [dostęp 2025-06-03].
- ↑ Femboys: o Movimento Que Vai das Semanas de Moda ao TikTok [online], FFW [dostęp 2025-06-03] (port.).
- ↑ a b An Anatomy of the Soy Boy [online], New Socialist, 13 lutego 2018 [dostęp 2025-06-03], Cytat: ‘Femboy’ is one term with which some /lgbt/ users refer to themselves as, and compared to repression seems like a relatively happy path. Often but not always assisted by HRT, this identifier is an ambiguous one which seems to be found rarely outside of 4Chan. (ang.).
- ↑ Boka En, Michael En, David Griffiths, Gay Stuff and Guy Stuff: The Construction of Sexual Identities in Sidebars on Reddit, „Networking Knowledge: Journal of the MeCCSA Postgraduate Network”, 6 (1), 2013, DOI: 10.31165/nk.2013.61.293, ISSN 1755-9944 [dostęp 2025-06-03] (ang.).
- ↑ a b Megan C. Hills, Why #FemboyFriday is more than just a trend [online], The Standard, 14 września 2020 [dostęp 2025-06-03] (ang.).
- ↑ a b c Dani Ran, Introducing the ‘Femboys’ Taking TikTok By Storm, VICE, 13 sierpnia 2020, OCLC 30856250 [dostęp 2025-06-03] (ang.).
- ↑ Colores, significado e historia de la bandera femboy [online], Homosensual, 7 marca 2022 [dostęp 2023-06-13] (hiszp.).
- ↑ Aye Lei Tun, Deconstructing and Reinforcing Gender Norms and Cultural Taboos in Myanmar’s Spring Revolution, „Journal of Burma Studies”, 27 (1), 2023, s. 29–63, DOI: 10.1353/jbs.2023.0001, ISSN 2010-314X [dostęp 2023-06-13].
- ↑ Ingrid Jordt, Tharaphi Than, Ye Lin Sue, How Generation Z Galvanized a Revolutionary Movement against Myanmar’s 2021 Military Coup, ISEAS Publishing, 5 sierpnia 2021, s. 14–15, DOI: 10.1355/9789814951746/html, ISBN 978-981-4951-74-6 [dostęp 2023-06-13] (ang.).
- ↑ a b Marissa Lee, The Gender-Fluid Femboy Phenomenon: What it All Means [online], Mission, 2 grudnia 2020 [dostęp 2025-06-03] [zarchiwizowane z adresu 2021-10-16] (ang.).
- ↑ a b Felix del Campo, New Culture Wars: Tradwives, Bodybuilders and the Neoliberalism of the Far-Right, „Critical Sociology”, 49 (4–5), 2023, s. 689–706, DOI: 10.1177/08969205221109169, ISSN 0896-9205 [dostęp 2023-06-13] (ang.).
- ↑ Tucker Higgins, Alex Jones’ 5 most disturbing and ridiculous conspiracy theories [online], CNBC, 14 września 2018 [dostęp 2025-06-03] (ang.).
- ↑ Russell Contreras, Jael Holzman, A chemical pollution theory targeting trans people goes mainstream [online], Axios, 5 lipca 2023 [dostęp 2025-06-03] (ang.).