Dipylon
Dipylon (gr. Δίπυλον, „podwójna brama”), stanowił główną bramę miejską w murach starożytnych Aten. Znajdował się w dzielnicy Keramejkos, w pobliżu głównej nekropolii polis oraz dróg prowadzących do innych części Grecji. Brama miała duże znaczenie ceremonialne, gdyż stanowiła punkt rozpoczęcia procesji Wielkich Panatejów – jednego z najważniejszych świąt ateńskich. Zgodnie z przekazami była monumentalną konstrukcją uważaną za „największą bramę starożytnego świata”. Obszar wokół Dipylonu był głównym miejscem pochówków obywateli Aten. Według przekazów właśnie w tym miejscu Perykles miał wygłosić mowę ku czci poległych w pierwszym roku wojny peloponeskiej. Pierwotny Dipylon powstał około 478 r. p.n.e. w ramach fortyfikacji Aten wzniesionych z inicjatywy Temistoklesa po zakończeniu wojen perskich. Około połowy IV w. p.n.e. brama została przebudowana z polecenia Likurga. Zachowała funkcję miejskiego wejścia do III w. n.e., kiedy stopniowo utraciła znaczenie wraz z przekształceniami miasta. Układ architektoniczny Dipylonu obejmował prostokątny dziedziniec otwarty w kierunku lądu, zamknięty od strony miasta dwiema parami wrót. W narożach znajdowały się wieże strażnicze, a po stronie wewnętrznej – pawilon z ujęciem wody dostarczający wodę podróżnym. W odległości około 75 metrów na południowy zachód znajdowała się Święta Brama, przez którą przebiegała Święta Droga prowadząca do Eleusis. Między obiema bramami usytuowano Pompejon, miejsce gromadzenia uczestników procesji panatejskiej.
Dipylon (gr. Δίπυλον, „podwójna brama”), stanowił główną bramę miejską w murach starożytnych Aten. Znajdował się w dzielnicy Keramejkos, w pobliżu głównej nekropolii polis oraz dróg prowadzących do innych części Grecji[1].
Brama miała duże znaczenie ceremonialne, gdyż stanowiła punkt rozpoczęcia procesji Wielkich Panatejów – jednego z najważniejszych świąt ateńskich[2]. Zgodnie z przekazami była monumentalną konstrukcją uważaną za „największą bramę starożytnego świata”[3]. Obszar wokół Dipylonu był głównym miejscem pochówków obywateli Aten[2]. Według przekazów właśnie w tym miejscu Perykles miał wygłosić mowę ku czci poległych w pierwszym roku wojny peloponeskiej[4].
Pierwotny Dipylon powstał około 478 r. p.n.e. w ramach fortyfikacji Aten wzniesionych z inicjatywy Temistoklesa po zakończeniu wojen perskich[3]. Około połowy IV w. p.n.e. brama została przebudowana z polecenia Likurga[1]. Zachowała funkcję miejskiego wejścia do III w. n.e., kiedy stopniowo utraciła znaczenie wraz z przekształceniami miasta[3].
Układ architektoniczny Dipylonu obejmował prostokątny dziedziniec otwarty w kierunku lądu, zamknięty od strony miasta dwiema parami wrót. W narożach znajdowały się wieże strażnicze, a po stronie wewnętrznej – pawilon z ujęciem wody dostarczający wodę podróżnym[4]. W odległości około 75 metrów na południowy zachód znajdowała się Święta Brama, przez którą przebiegała Święta Droga prowadząca do Eleusis[2]. Między obiema bramami usytuowano Pompejon, miejsce gromadzenia uczestników procesji panatejskiej[2].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Dipylon, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-10-11].
- ↑ a b c d Dipylon, Oxford Reference [online].
- ↑ a b c The Dipylon [online] [dostęp 2025-10-11] (ang.).
- ↑ a b Dipylon Gate | Attractions [online], Lonely Planet [dostęp 2025-10-11].