Codex Mutinensis

Mutinensis

Fragment pierwszej strony kodeksu
Oznaczenie	Ha
Data powstania	IX wiek
Rodzaj	Kodeks majuskułowy
Numer	014
Zawartość	Dzieje Apostolskie †
Język	grecki
Rozmiary	33 × 23 cm
Typ tekstu	tekst bizantyński
Kategoria	V
Odkrywca	Scholz
Miejsce przechowywania	Biblioteca Estense

Codex Mutinensis (Gregory-Aland no. H^a albo 014), α 6 (von Soden) – grecki uncjalny rękopis Nowego Testamentu. Paleograficznie datowany jest na wiek IX^[1]. Rękopis nie zachował się w całości i niektóre jego partie zostały utracone. Część rękopisu pisana jest minuskułą i klasyfikowana jest pod numerem 2125 (Gregory-Aland). Tekst 014 nie jest wysoko ceniony, dlatego cytowany jest tylko w niektórych wydaniach Novum Testamentum Graece.

Kodeks stanowiony jest przez 43 pergaminowych kart (33 na 23 cm)^[1][2]. Przekazuje tekst Dziejów Apostolskich z kilkoma lukami (Dz 1,1-5,28; 9,39-10,19; 13,36-14,3; 27,4-28,31). Pierwsze trzy luki uzupełnione zostały później pismem minuskułowym, natomiast czwarta luka pismem uncjalnym^[3] . Kodeks 014 stanowiony jest przez karty (folios) 9-51 Mutinensis^[2].

Tekst biblijny pisany jest jedną kolumną na stronę, 30 linijek w kolumnie, 26 liter w linijce^[1]. Litery są pochylone na prawo, posiadają przydechy i akcenty. Litery Θ, Ε, Ο i Σ zostały skompresowane^[a][4].

Kodeks zawiera prolegomenę, noty marginalne, Aparat Eutaliusza do Listów powszechnych, prolegomenę do Listów Pawła. Na końcu każdej księgi, w subscriptio podana jest liczba stychów (στιχοι)^[4].

Listy powszechne i Listy Pawła pisane są minuskułą, na 260 pergaminowych kartach (32,5 na 22,5 cm), początkowo były katalogowane pod numerami 112 (dla Dziejów i Listów powszechnych) i 179 (dla Listów Pawła)^[4]. Dzisiaj na liście rękopisów Nowego Testamentu obie partie klasyfikowane są pod tym samym numerem 2125 (Gregory-Aland)^[5]. Minuskuł 2125 stanowiony jest przez karty (folios) 52-311 kodeksu Mutinensis^[5].

Grecki tekst kodeksu reprezentuje bizantyńską tradycję tekstualną^[6]. Hermann von Soden sądził, że tekst bizantyński kodeksu posiada pewne cezarejskie naleciałości^[3] . Kurt Aland tego nie potwierdził nadając mu profil tekstualny 48¹ 22^1/2 2² 1^s. Profil ten oznacza, że kodeks wspiera tekst bizantyński przeciwko „oryginalnemu”^[b] w 48 miejscach, współbrzmi zarówno z tekstem bizantyńskim jak i „oryginalnym” w 22 miejscach, wspiera tekst „oryginalny” przeciwko bizantyńskiemu w 2 miejscach. Ponadto kodeks posiada 1 sobie właściwy wariant. Tylko trzy warianty są niezgodne z tradycją bizantyńską. W oparciu o ten profil tekst rękopisu został zaklasyfikowany do V kategorii Alanda^[1].

Przykładem wariantu zgodnego z wiodącymi rękopisami tekstu aleksandryjskiego (Papirus Bodmer XVII, Kodeks Synajski, Kodeks Watykański, Kodeks Aleksandryjski) oraz z wydaniami Nestle-Alanda jest tekst Dz 24,6b-8a. Wariant ten wspierają także niektóre rękopisy nie reprezentujące aleksandryjskiej tradycji tekstualnej (Angelicus i Porphyrianus)^[7].

Aland sporządził również profil dla minuskułu 2125 i zaliczył go do V kategorii^[8]. Rękopisy V kategorii traktowane są jako nieprzydatne przy rekonstruowaniu oryginalnego tekstu Nowego Testamentu^[9].

Partia uncjalna Mutinensis (014) datowana jest zwykle na wiek IX (Tregelles^[10], Scrivener^[11], Gregory^[4], Aland^[2], INTF^[12] ). Tekst minuskułowy (2125) datowany jest na X wiek^[4][5]. Partie tekstu uzupełniane w 014 mają późniejsze pochodzenie. Według Scrivenera majuskułowe uzupełnienie powstało w XI wieku, a minuskułowe – w XII wieku^[11].

Odkryty został przez Scholza w 1820, który sporządził pierwszy jego opis i jako pierwszy skolacjonował niektóre jego partie. Niestety jego odczyt nie zawsze jest dokładny. Z tego względu tekst rękopisu został ponownie skolacjonowany przez Tischendorfa w 1843 i Tregellesa w 1846 roku. W 1850 roku Tischendorf i Tregelles porównali skolacjonowane przez siebie teksty^[13][14].

Na listę rękopisów Nowego Testamentu wprowadził go Tischendorf nadając mu siglum H^[15]. Pod takim siglum rękopis figurował na liście Tregellesa, Scrivenera i początkowo Gregory'ego. Na liście Hermanna von Sodena oznakowany został za pomocą siglum α 6. W 1908 roku Gregory nadał mu siglum 014^[16].

Pierwsze faksymile opublikował Tischendorf w 1855, następne H.J. Vogels w 1929 i William Hatch w 1939 roku^[17].

014 jest cytowany w trzecim wydaniu greckiego Nowego Testamentu przygotowywanych przez Zjednoczone Towarzystwa Biblijne dla tłumaczy biblijnych (UBS3)^[18], nie jest natomiast cytowany w czwartym wydaniu (UBS4)^[19]. Nie jest cytowany w NA27^[20]. Minuskuł 2125 w ogóle nie jest cytowany.

Kodeks Mutinensis przechowywany jest w Biblioteca Estense (Gr. 196) w Modenie^[1][12] .

• Lista kodeksów majuskułowych Nowego Testamentu

Wydania tekstu

• K. v. Tischendorf: Monumenta sacra inedita. T. I. Leipzig: 1855, s. 37-44.

Krytyczne wydania NT

• K. Aland, M. Black, C.M. Martini, B. Metzger, A. Wikgren: The Greek New Testament. Wyd. 3. Stuttgart: United Bible Societies, 1983. ISBN 3-438-05113-3.Sprawdź autora:3. [UBS3]
• B. Aland, K. Aland, J. Karavidopoulos, C. M. Martini, B. Metzger, A. Wikgren: The Greek New Testament. Wyd. 4. Stuttgart: United Bible Societies, 1993, s. 15*. ISBN 978-3-438-05110-3.Sprawdź autora:3. [UBS4]
• Eberhard et Erwin Nestle: Novum Testamentum Graece. communiter ediderunt: B. et K. Aland, J. Karavidopoulos, C. M. Martini, B. M. Metzger. Wyd. 27. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 2001. ISBN 978-3-438-05100-4. [NA27]

Listy rękopisów

• Caspar René Gregory: Die griechischen Handschriften des Neuen Testament. Leipzig: J.C. Hinrichs'sche Buchhandlung, 1908, s. 33. (niem.).
• Kurt Aland: Kurzgefaßte Liste der griechieschen Handschriften des Neuen Testaments. Wyd. 1. Berlin: Walter de Gruyter, 1963. (niem.).
• INTF: Kodeks 014 (GA). [w:] Liste Handschriften [on-line]. Münster Institute. [dostęp 2014-09-24].

Introdukcje do krytyki tekstu NT

• Kurt Aland, Barbara Aland: Der Text des Neuen Testaments. Einführung in die wissenschaftlichen Ausgaben sowie in Theorie und Praxis der modernen Textkritik. Wyd. 2. Stuttgart: Deutsche Bibelgesellschaft, 1989. ISBN 3-438-06011-6. (niem.).
• Caspar René Gregory: Textkritik des Neuen Testaments. T. 1. Leipzig: J.C. Hinrichs, 1900, s. 101, 274. (niem.).
• Bruce M. Metzger, Bart D. Ehrman: The Text of the New Testament: Its Transmission, Corruption and Restoration. Wyd. 4. New York – Oxford: Oxford University Press, 2005, s. 76. ISBN 978-0-19-516122-9. (ang.).
• Frederick Henry Ambrose Scrivener: A Plain Introduction to the Criticism of the New Testament. Edward Miller. Wyd. 4. T. 1. London: George Bell & Sons, 1894, s. 171-172. (ang.).
• Constantinus Tischendorf: Novum Testamentum Graece. Wyd. Editio Septima. Lipsiae: 1859.
• Samuel Prideaux Tregelles: An Introduction to the Textual Criticism of the New Testament. London: 1856, s. 179. (ang.).
• R. Waltz: Codex Mutinensis H^e (014). Encyclopedia of Textual Criticism, 2007.

Inne

• J.K. Elliott: A Bibliography of Greek New Testament Manuscripts. Cambridge: Cambridge University Press, 1989. ISBN 0-521-35479-X. (ang.).