Chartwell

Chartwell

Fasada zachodnia z głównym wejściem
Państwo	Wielka Brytania
Kraj	Anglia
Adres	Mapleton Road, Westerham, Kent, TN16 1PS
Typ budynku	rezydencja
Położenie na mapie Kentu Chartwell
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii Chartwell
Położenie na mapie Anglii Chartwell
51°14′40″N 0°05′00″E/51,244444 0,083333
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Chartwell – rezydencja wiejska z ogrodami w południowo-wschodniej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie Kent, położona na południe od miasta Westerham. W latach 1924–1964 (z przerwami) miejsce zamieszkania Winstona Churchilla^[1].

Dom wpisany jest do rejestru zabytkowych budynków jako obiekt klasy I (najwyższej)^[2]. Otaczające go ogrody są zabytkiem klasy II*^[3]. Posiadłość jest otwarta dla zwiedzających, stanowi własność organizacji National Trust^[1].

Dom istniał w tym miejscu co najmniej od XVI wieku. Według podań król Henryk VIII gościł tu w czasie, gdy zalecał się do Anny Boleyn, mieszkającej w pobliskim zamku w Hever^[4]. W połowie XIX wieku rezydencja została gruntownie przebudowana i powiększona z inicjatywy ówczesnego właściciela, Johna Campbella Colquhouna(inne języki)^[4][3]. On też nadał jej nazwę Chartwell, od znajdującego się w obrębie posiadłości źródełka Chart Well^[5]. W skład posiadłości wchodziło wówczas ponad 320 hektarów (800 akrów) okolicznych terenów leśno-rolnych. W 1921 roku została poddana parcelacji, pozostawiając 33 hektary (82 akry) ziemi^[6].

W 1922 roku posiadłość nabył Winston Churchill. Dom był wówczas od dłuższego czasu opuszczony, w złym stanie technicznym, nie przedstawiał przy tym większych walorów architektonicznych^[4][7]. Churchill zauroczony był rozpościerającym się stąd widokiem na okolice^[4]. Renowacja i przebudowa rezydencji została powierzona architektowi Philipowi Tildenowi(inne języki). Churchill, wraz z żoną Clementine i dziećmi, wprowadził się tu po zakończeniu prac budowlanych w 1924 roku^[1].

Do końca lat 20. XX wieku Chartwell służył Churchillom głównie jako miejsce weekendowego wypoczynku. Z racji pełnionego urzędu kanclerza skarbu Churchill większość czasu spędzał w Londynie^[8], gdzie mieszkał przy 11 Downing Street(inne języki)^[9]. Wraz z utratą pozycji ministerialnej w 1929 roku i, wkrótce później, stratą dużej części majątku w krachu giełdy nowojorskiej, Churchillowie na stałe zamieszkali w Chartwell, jednak nie w głównej rezydencji, kosztownej w utrzymaniu, a w znajdującym się w obrębie posiadłości dużo mniejszym domu Well Street Cottage^[a]. Po kilku latach przychody z działalności pisarskiej Winstona umożliwiły powrót do głównego domu^[8][4].

Podczas II wojny światowej Churchill, który powrócił do rządu najpierw jako pierwszy lord admiralicji(inne języki), a od 1940 roku premier, ponownie zamieszkał w Londynie (w Admiralty House(inne języki), później 10 Downing Street^[9]). Posiadłość w Chartwell została opuszczona, gdyż stanowiła nazbyt łatwy cel dla niemieckiego lotnictwa. Jej identyfikację ułatwiały położone nieopodal stawy. Churchill tylko kilkakrotnie odwiedził posiadłość w latach wojennych^[4].

Churchill wraz z żoną ponownie zamieszkali w Chartwell w styczniu 1946 roku^[10]. Znacznie uszczuplone przychody, wynikające m.in. z przypadającej na czas wojny przerwy w karierze pisarskiej, oznaczały, że zmuszeni byli rozważać sprzedaż domu^[1]. Grupa zamożnych dobroczyńców pod przewodnictwem Williama Berry′ego, lorda Camrose(inne języki) zakupiła posiadłość i przekazała ją organizacji National Trust, z warunkiem, że Winston i Clementine Churchill mieli prawo mieszkać tam tak długo, jak sobie życzyli, po czym miała ona zostać publicznie udostępniona^[1][10].

Było to główne miejsce zamieszkania Churchilla do 1951 roku, kiedy ponownie objął urząd premiera. W 1953 roku w ramach rekonwalescencji przebywał tu po udarze mózgu. Ostatecznie osiadł tu po wycofaniu się z życia politycznego w 1955 roku^[7]. Mieszkał tu prawie do samej śmierci (24 stycznia 1965), ostatnie tygodnie życia spędził w swoim londyńskim apartamencie przy Hyde Park Gate. Jeszcze w tym samym roku Clementine zadecydowała o opuszczeniu domu, który został otwarty dla zwiedzających w lecie 1966 roku^[1].

Churchill wielokrotnie dawał wyraz swojemu zamiłowaniu do posiadłości, wspominał m.in., że „dzień z dala od Chartwell to dzień stracony”. Tutaj komponował wiele swoich przemówień, pisał książki, malował obrazy. Mniej przywiązana do tego miejsca była jego żona, którą przez lata trapiły obawy związane z kosztami utrzymania posiadłości^[7]

W 1975 roku budynek wpisany został do rejestru zabytków, ze względu na znaczenie historyczne (nie zaś walory architektoniczne)^[2]. Ogrody ujęte są w odrębnym wpisie od 1986 roku^[3].

Posiadłość położona jest około 2,5 km na południe od Westerham^[3], pośród wzgórz North Downs, na obszarze chronionego krajobrazu (AONB) Kent Downs(inne języki)^[11]. Zlokalizowana jest w wąskiej dolinie o stromych zboczach, otwierającej się w kierunku południowym, gdzie rozpościera się widok na dolinę rzeki Eden(inne języki)^[3]. Zajmuje obszar 33 hektarów^[6], z czego 8 hektarów zajmują ogrody formalne, a resztę tereny o charakterze parkowym^[3].

Sama rezydencja położona jest na zachodnim zboczu doliny^[3]. W obecnym kształcie pochodzi z lat 1922–1924, zaprojektowana przez Philipa Tildena(inne języki). Część budynku pochodzi z wcześniejszego okresu, w tym fragmenty murów ceglanych z XVI/XVII wieku^[2]. Dom wykonany z czerwonej cegły, ma cztery kondygnacje (w tym poddasze i suterena)^[2]. Wystrój wnętrz utrzymany jest w stylu lat 30. XX wieku^[1].

• 
  Widok z południowego wschodu
• 
  Widok z północnego wschodu
• 
  Widok na rezydencję i ogrody od strony wschodniej
• 
  Salon
• 
  Gabinet
• 
  Biblioteka
• 
  Winston (na pierwszym planie) i Clementine Churchill (druga z prawej) w Chartwell podczas przyjęcia z rodziną i przyjaciółmi (1927)